Դպրոցների առողջապահություն

Other Subjects

Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (10)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հոդվածներ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված նյութերը վերաբերում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերի ուսումնասիրությանը, աղբյուրագիտական վերլուծություններին, լեզվամշակութային գործընթացների մեկնաբանությանը և ազգային ժառանգության հետազոտության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման ու մասնագիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական ուղղություններ և գիտական դպրոցների մոտեցումներ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական հետազոտությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական խնդիրների ձևակերպման անհրաժեշտությունը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և ակադեմիական համայնքի ներսում համագործակցության ընդլայնմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

History

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի գործունեությանը Այսրկովկասում՝ այն դիտարկելով որպես XIX դարի ռուսական դիվանագիտական և մշակութային ներկայության կարևոր դրսևորում տարածաշրջանում։ Նյութում վերլուծվում են Գրիբոյեդովի դիվանագիտական առաքելությունները, մասնավորապես նրա գործունեությունը Պարսկաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում և Թուրքմենչայի պայմանագրի կնքման շուրջ ծավալված բանակցություններում ունեցած դերակատարությունը, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Այսրկովկասի քաղաքական քարտեզի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա վարչական և դիվանագիտական աշխատանքին Թիֆլիսում և տարածաշրջանի կառավարման համակարգում, ինչպես նաև մշակութային միջավայրի վրա ունեցած ազդեցությանը՝ ներառյալ ռուսական կրթական և գրական շրջանակների հետ կապերը։ Քննարկվում են նաև Գրիբոյեդովի մարդկային և ինտելեկտուալ կերպարը, նրա հարաբերությունները տեղական հասարակության տարբեր շերտերի հետ և նրա գործունեության ողբերգական ավարտը Թեհրանում, որը խոր հետք է թողել տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Գրիբոյեդովի գործունեությունը Այսրկովկասում միաժամանակ ունեցել է քաղաքական, դիվանագիտական և մշակութային նշանակություն՝ ձևավորելով ռուս-կովկասյան հարաբերությունների զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դեղերի պատշաճ արտադրական գործունեության (GMP) և դեղերի պատշաճ բաշխման գործունեության (GDP) համակարգերի ներդրման մեխանիզմների գիտական հիմնավորման մշակմանը՝ ընդգծելով դեղագործական ոլորտի որակի ապահովման և անվտանգության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են միջազգային GMP/GDP ստանդարտների հիմնական պահանջները, դրանց ներդրման իրավական, կազմակերպական և տեխնոլոգիական հիմքերը, ինչպես նաև դեղերի արտադրության և շրջանառության վերահսկման համակարգերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում որակի կառավարման համակարգերի ներդրմանը, մատակարարման շղթայի հետագծելիությանը, պահեստավորման և տեղափոխման պայմանների վերահսկմանը, ինչպես նաև ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է ՀՀ դեղագործական ոլորտի օրենսդրական կարգավորման կատարելագործման ուղիները և միջազգային փորձի կիրառելիությունը ազգային համակարգում։ Աշխատությունը ներկայացնում է գիտականորեն հիմնավորված առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել դեղերի որակի, անվտանգության և հասանելիության բարձրացմանը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվական ցանցում տվյալների ամբողջականության ապահովման համակարգի մշակման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի մոտեցումներ և մեխանիզմներ, որոնք հնարավորություն կտան պաշտպանել ցանցում շրջանառվող տեղեկատվությունը չարտոնված փոփոխություններից, վնասումից, կորստից կամ խեղաթյուրումից և ապահովել տվյալների հավաստիությունն ու անփոփոխելիությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղեկատվական ցանցերում տվյալների ամբողջականությանը սպառնացող հիմնական ռիսկերը, դրանց առաջացման պատճառները և հնարավոր հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների նույնականացման և իսկության ստուգման, մուտքի վերահսկման, հաղորդագրությունների ամբողջականության վերահսկման, պահուստավորման և վերականգնման մեխանիզմներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել նաև գաղտնագրական մեթոդների, հեշավորման, թվային ստորագրության և այլ պաշտպանական միջոցների կիրառման հնարավորությունները՝ տվյալների փոփոխության հայտնաբերման և տեղեկատվության հավաստիության հաստատման նպատակով։ Կարևորվում է նաև համակարգի կառուցվածքի մշակումը՝ հաշվի առնելով տեղեկատվական ցանցի առանձնահատկությունները, օգտվողների իրավունքների տարանջատումը, տվյալների փոխանցման գործընթացները և տարբեր հանգույցների միջև փոխգործակցությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել առաջարկվող համակարգի արդյունավետության գնահատման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել տվյալների ամբողջականության պաշտպանության մակարդակը, հայտնաբերել խոցելիությունները և գնահատել տարբեր պաշտպանական մեխանիզմների կիրառման արդյունավետությունը։ Տվյալների ամբողջականության ապահովումը կարևոր բաղադրիչ է տեղեկատվական անվտանգության ընդհանուր համակարգում, քանի որ խեղաթյուրված կամ չարտոնված կերպով փոփոխված տեղեկատվությունը կարող է հանգեցնել ինչպես տեխնիկական, այնպես էլ կազմակերպական լուրջ խնդիրների։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր տեղեկատվական ցանցերում՝ նպաստելով տվյալների հուսալիության, համակարգերի կայունության և տեղեկատվական գործընթացների անվտանգությանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տեղեկատվական անվտանգության մասնագետներին, համակարգային և ցանցային ինժեներներին, ծրագրավորողներին, ՏՏ համակարգերի ադմինիստրատորներին, կիբեռանվտանգության հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի հայոց արքեպիսկոպոս, իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկի արտասանած ճառը, որն արժեքավոր պատմական և հոգևոր սկզբնաղբյուր է XVIII դարի վերջի հայ հասարակական, եկեղեցական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հովսեփ Արղությանը հայ եկեղեցական և հասարակական նշանավոր գործիչներից էր, որի գործունեությունը կապված էր Ռուսաստանի հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնության պահպանման և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ճառը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի եկեղեցական հռետորաբանության, պաշտոնական խոսքի կառուցվածքի և կրոնաբարոյական գաղափարների արտահայտման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հանդիսավոր խոսքի արտահայտչամիջոցները և հոգևոր առաջնորդի հասարակական դիրքի արտացոլումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ռուսահայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմական միջավայրը, եկեղեցական իշխանության և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ հոգևորականության մասնակցությունը ազգային ու մշակութային գործընթացներին։ Կարևորվում են ճառի նշանակությունը որպես ժամանակաշրջանի գրավոր հուշարձան, դրա պատմալեզվաբանական արժեքը և ռուսերեն հին տպագիր գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության հետազոտողների, աղբյուրագետների, լեզվաբանների և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Այս թեման վերաբերում է էկոհամակարգերի կայունության գնահատման մեջ կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի դերին՝ որպես հիմնական ֆունկցիոնալ չափանիշ։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են քիմիական տարրերը՝ ածխածինը, ազոտը, ֆոսֆորը, ջուրը և այլ կենսական նյութեր, շրջանառվում կենսոլորտում՝ անցնելով կենսաբանական, երկրաբանական և քիմիական բաղադրիչներով, և ինչպես է այդ շարունակական շրջանառությունը ապահովում էկոհամակարգերի ինքնակարգավորումը և երկարաժամկետ կայունությունը։ Կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի հավասարակշռված ընթացքը նպաստում է էներգիայի և նյութերի արդյունավետ բաշխմանը, կենսաբազմազանության պահպանմանը և էկոլոգիական համակարգերի դիմադրողականությանը արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ, ինչպիսիք են կլիմայական փոփոխությունները կամ մարդածին միջամտությունները։ Երբ այս ցիկլերը խախտվում են, օրինակ՝ աղտոտման, անտառահատման կամ արդյունաբերական գործունեության հետևանքով, էկոհամակարգերը կորցնում են իրենց ինքնակարգավորման ունակությունը, ինչը կարող է հանգեցնել դեգրադացիայի կամ նույնիսկ փլուզման։ Այսպիսով, կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ էկոհամակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ կայունության հիմքերը և գնահատել դրանց խոցելիությունը տարբեր բնապահպանական փոփոխությունների պայմաններում։