Դժոխքից փախած մարդը կամ դժոխքի սուրհանդակը, տետրեր Ա–Է

Economics

Այս աշխատությունը վերաբերում է տրանսակցիոն ծախքերի կրճատման ինստիտուցիոնալ լծակների ուսումնասիրությանը՝ ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և տնտեսական քաղաքականության շրջանակում՝ ընդգծելով այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով իրավական, կազմակերպչական և շուկայական ինստիտուտները կարող են նվազեցնել տնտեսական փոխանակումների ծախքերը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել տրանսակցիոն ծախքերի ձևավորման աղբյուրները՝ տեղեկատվական անհամաչափություն, պայմանագրերի իրականացման դժվարություններ, վերահսկման և կատարման ծախքեր, ինչպես նաև վստահության և ինստիտուցիոնալ կայունության խնդիրները, և բացահայտել դրանց նվազեցման հնարավոր ուղիները։ Ուսումնասիրվում են ինստիտուցիոնալ միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ իրավական համակարգի արդյունավետությունը, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, դատական համակարգի գործունակությունը, կարգավորող մարմինների որակը և կորպորատիվ կառավարման մեխանիզմները, որոնք միասին ձևավորում են տնտեսական փոխանակումների արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ոչ ֆորմալ ինստիտուտների դերին՝ վստահության, սոցիալական կապիտալի և գործարար մշակույթի ազդեցությանը գործարքային ծախքերի նվազեցման վրա։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև շուկայական և պետական կարգավորման փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են բարեփոխումները իրավական դաշտում և վարչարարության պարզեցումը նպաստել գործարքների ավելի ցածր ծախքերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և տնտեսական քաղաքականության համար՝ նպաստելով ավելի արդյունավետ տնտեսական համակարգերի ձևավորմանը՝ հիմնված նվազ տրանսակցիոն ծախքերի վրա։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բարակապատ կառուցվածքային տարրերի տատանումների և դինամիկ կայունության ուսումնասիրությանը՝ պատրաստված իզոտրոպ և կոմպոզիտային նյութերից։ Հեղինակը վերլուծում է նման տարրերի մեխանիկական վարքագիծը արտաքին բեռնվածությունների, թրթռումների և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ ընդգծելով նյութի կառուցվածքի և երկրաչափական առանձնահատկությունների ազդեցությունը կայունության վրա։ Գրքում ներկայացվում են տատանումների տեսության հիմնական մոտեցումները, մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները և դինամիկ համակարգերի կայունության գնահատման չափանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպոզիտային նյութերի անիզոտրոպ հատկություններին, շերտավոր կառուցվածքների վարքագծին և դրանց ազդեցությանը ամրության ու դիմադրողականության վրա։ Հեղինակը օգտագործում է վերլուծական և թվային մեթոդներ՝ ուսումնասիրելու սեփական հաճախականությունները, տատանման ձևերը և կրիտիկական բեռնվածության պայմանները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ավիացիոն, մեքենաշինական և շինարարական ինժեներիայի ոլորտներում՝ նպաստելով թեթև, բայց բարձր ամրությամբ կառուցվածքների նախագծման և դրանց դինամիկ անվտանգության ապահովման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Other Subjects

Հրատարակությունը պատմական կանոնադրական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է քաղաքային ժողովրդական տան շրջանակում գործող հայկական դրամատիկական խմբակի կազմակերպական հիմքերը, նպատակները և գործունեության կանոնները։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է հայկական թատերական և հասարակական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է որոշակի ժամանակաշրջանում հայկական ժողովրդական ներկայացումների կազմակերպման, թատերական խմբակի կառավարման և մասնակիցների գործունեության կարգավորման սկզբունքները։ Կանոնադրական բնույթը ենթադրում է, որ նյութում սահմանվում են խմբակի ստեղծման և գործունեության նպատակները, անդամակցության պայմանները, մասնակիցների իրավունքներն ու պարտականությունները, կառավարման կառուցվածքը, պատասխանատու անձանց լիազորությունները և կազմակերպչական աշխատանքի հիմնական կանոնները։ Առանձին հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել հայկական ժողովրդական ներկայացումների կազմակերպման գաղափարը, քանի որ այն վկայում է թատրոնի՝ որպես ոչ միայն գեղարվեստական, այլև հասարակական ու մշակութային հաղորդակցության միջոցի նշանակության մասին։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր կազմակերպվում հայկական թատերական ինքնագործունեությունը, ինչպիսի դեր էին կատարում մշակութային միավորումները համայնքային կյանքում և ինչ սկզբունքներով էին կարգավորվում ներկայացումների նախապատրաստումն ու իրականացումը։ Այն կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կազմակերպված կյանքի, հասարակական նախաձեռնությունների և ազգային մշակույթի պահպանման ու տարածման գործընթացների վերաբերյալ։ Քաղաքային ժողովրդական տան հետ կապը լրացուցիչ պատմամշակութային նշանակություն է հաղորդում նյութին՝ ցույց տալով, որ թատերական գործունեությունը զարգանում էր ավելի լայն հասարակական-մշակութային ենթակառուցվածքի շրջանակում։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է թատրոնի պատմությամբ, հայկական մշակույթի պատմությամբ, սփյուռքի և համայնքային կյանքի ուսումնասիրությամբ, ինչպես նաև պատմական փաստաթղթերի աղբյուրագիտական վերլուծությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են հայկական թատերական ինքնագործունեության ձևավորումն ու կազմակերպական զարգացումը և ցանկանում են ծանոթանալ այդ գործընթացի իրավական ու վարչական հիմքերն արտացոլող սկզբնաղբյուրի հետ։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների սեռային ինքնագիտակցության ձևավորման առանձնահատկությունների և նրանց սոցիալական նախընտրությունների միջև առկա փոխկապակցվածության ուսումնասիրմանը։ Գրքում ներկայացվում են այն հոգեբանական և սոցիալական գործոնները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական սեռային պատկանելության գիտակցմանը, սեռային դերերի ընկալմանը և դրանց արտահայտմանը առօրյա վարքագծում։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են երեխաների ընկերական ընտրությունները, խաղային նախասիրությունները, հասակակիցների հետ փոխհարաբերությունները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունները առնչվում սեռային ինքնության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նախադպրոցական տարիքի երեխաների վարքագծային առանձնահատկությունների, սոցիալական կողմնորոշումների և միջանձնային փոխազդեցությունների գնահատում՝ բացահայտելու համար, թե ինչ դեր ունեն ընտանիքը, մանկապարտեզը և մշակութային նորմերը երեխաների սոցիալական նախընտրությունների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը կարևորում է վաղ մանկության շրջանում ինքնագիտակցության զարգացման օրինաչափությունները և ներկայացնում է գիտական եզրահանգումներ, որոնք կարող են օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, ծնողների և մանկական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով երեխաների սոցիալականացման և անձնային ներդաշնակ զարգացման առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։

Literature

James Joyceը 20-րդ դարի մոդեռնիստական գրականության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները փոխեցին վեպի կառուցվածքի և լեզվի ավանդական ընկալումը․ նա ծնվել է Իռլանդիայում և իր ստեղծագործական ուղին կապել է Դուբլին քաղաքի հետ, որը դարձավ նրա գրական աշխարհի հիմնական տարածքը՝ թե՛ իրական, թե՛ խորհրդանշական իմաստով․ Ջոյսը առանձնանում է «գիտակցության հոսք» (stream of consciousness) տեխնիկայի կիրառմամբ, որի միջոցով փորձում է հնարավորինս անմիջականորեն ներկայացնել մարդու ներաշխարհը՝ մտքերի, հիշողությունների և զգացմունքների անընդհատ հոսքի ձևով․ նրա ամենահայտնի գործերից են Dubliners պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ նա պատկերում է դուբլինցիների հոգեբանական և սոցիալական փակվածությունը, և Ulysses վեպը, որը համարվում է մոդեռնիստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը՝ կառուցված Հոմերոսի «Ոդիսականի» կառուցվածքային զուգահեռներով և մեկ օրվա ընթացքում տեղի ունեցող իրադարձությունների միջոցով բացահայտելով մարդու մտքի անսահման բարդությունը․ Ջոյսի լեզուն բազմաշերտ է, հարուստ բառախաղերով, ակնարկներով և մշակութային հղումներով, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է պահանջկոտ, բայց նաև խորքային ընթերցանության նյութ․ ընդհանուր առմամբ, Ջոյսը համարվում է այն հեղինակը, որը գրականությունը տեղափոխեց նոր մակարդակ՝ կենտրոնանալով ոչ թե միայն իրադարձությունների, այլ մարդու ներքին աշխարհի և գիտակցության կառուցվածքի վրա։

Chemistry

Ֆիզիկական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քլորիդ և նիտրատ իոնների սոլվատացման գործընթացների ուսումնասիրությանը ջուր-դիմեթիլսուլֆօքսիդային խառը լուծիչներում՝ տարբեր մետաղական աղերի լուծույթների պայմաններում։ Քննության են առնվում իոնների և լուծիչի մոլեկուլների փոխազդեցությունները, սոլվատային թաղանթների ձևավորման առանձնահատկությունները և լուծույթի բաղադրության ազդեցությունը միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների բնույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառը լուծիչի բաղադրիչների հարաբերակցության, կատիոնների հատկությունների և աղերի բնույթի ազդեցությանը անիոնների սոլվատացման բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են իոն-դիպոլային և այլ միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները, ինչպես նաև լուծույթների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են սոլվատացման գործընթացների ուսումնասիրման փորձարարական և տեսական մոտեցումները, դրանց միջոցով ստացվող տվյալների մեկնաբանման սկզբունքները և տարբեր համակարգերի համեմատական բնութագրերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բազմաբաղադրիչ էլեկտրոլիտային լուծույթներում իոնների վարքի և լուծիչի կառուցվածքային դերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, լուծույթների տեսության, էլեկտրոլիտների քիմիայի և քիմիական թերմոդինամիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։