Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Մատենագիտական, գրադարանագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ տեղեկատու՝ նախատեսված համապատասխան հրատարակությունների համակարգված ներկայացման և տեղեկատվական հասանելիության ապահովման համար։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին ծանոթացնել հայ մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին առնչվող նոր գրքերին, հոդվածներին և այլ հրապարակումներին։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ընդգրկվել հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության թեմատիկ դասակարգմանը, մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությանը և անհրաժեշտ տեղեկությունների որոնման հարմարավետությանը։ Տեղեկատուում կարող են ներկայացվել հրատարակությունների հեղինակները, վերնագրերը, հրատարակման տվյալները և դրանց բովանդակությունը բնութագրող համառոտ տեղեկություններ։ Կարևորվում է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության դերը մշակութային կյանքի նոր զարգացումներին հետևելու, մասնագիտական գրականության ընտրությունը հեշտացնելու և հետազոտական աշխատանքների համար անհրաժեշտ աղբյուրները հայտնաբերելու գործում։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանների, գիտական հաստատությունների և մշակութային կազմակերպությունների տեղեկատվական սպասարկման պահանջներին։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հաշվառմանը, մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը և համապատասխան գիտական ու ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում մշակութային հրատարակությունների թեմատիկ ուղղությունների և զարգացման միտումների հետազոտության նպատակով։ Տեղեկատուն օգտակար կարող է լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-10
Literature
Армянские песни Саят-Новы / Սայաթ-Նովայի հայերեն խաղերը
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Սայաթ-Նովայի հայերեն խաղերի և նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ հայկական երգարվեստի առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով աշուղական արվեստի գեղարվեստական և լեզվամշակութային նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է Սայաթ-Նովա-ի ստեղծագործությունը ձևավորում բազմաշերտ գեղարվեստական աշխարհ՝ միավորելով սիրային, փիլիսոփայական և սոցիալական թեմաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հայերեն խաղերի լեզվական առանձնահատկություններին՝ պարզ, բայց խորքային արտահայտչականությանը, ժողովրդական խոսքի օգտագործմանը և երաժշտական ռիթմի ու բառի ներդաշնակությանը։ Քննարկվում է նաև Սայաթ-Նովայի դերը հայկական, վրացական և ադրբեջանական աշուղական ավանդույթների համադրման մեջ՝ որպես մշակութային միջնորդի։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա երգերը ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունեն, այլև կարևոր աղբյուր են XVIII դարի Կովկասի մշակութային միջավայրի, լեզվական փոխազդեցությունների և ժողովրդական մտածողության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-06
Mathematics
Supersymmetric mechanics with Kähler phase space
Աշխատությունը նվիրված է սուպերսիմետրիկ մեխանիկայի տեսական կառուցմանը և ուսումնասիրմանը այնպիսի ֆազային տարածության պայմաններում, որն օժտված է Կելերի կառուցվածքով։ Հետազոտության հիմքում սուպերսիմետրիայի և դիֆերենցիալ երկրաչափության փոխկապակցումն է, որի միջոցով դասական և քվանտային մեխանիկայի համակարգերը նկարագրվում են ավելի ընդհանրացված երկրաչափական լեզվով։ Կելերի ֆազային տարածությունը միաժամանակ համադրում է կոմպլեքս, հերմիտյան և սիմպլեկտիկ կառուցվածքների հատկություններ, ինչի շնորհիվ այն բնական միջավայր է սուպերսիմետրիկ մեխանիկական մոդելների ձևակերպման համար։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հասկանալ, թե ինչպես է Կելերի երկրաչափական կառուցվածքը ազդում համակարգի դինամիկայի, աստիճանների ազատության, Համիլտոնյան ձևակերպման և սուպերսիմետրիայի գեներատորների կառուցման վրա։ Սուպերսիմետրիկ մեխանիկան ուսումնասիրում է բոզոնային և ֆերմիոնային ազատության աստիճանների միջև հատուկ համաչափություն, որի շրջանակում համակարգի դինամիկական փոփոխականները լրացվում են ֆերմիոնային փոփոխականներով, իսկ սուպերսիմետրիայի փոխակերպումները կապում են տարբեր վիճակներ և դաշտեր։ Կելերի ֆազային տարածության կիրառումը հնարավորություն է տալիս այդ կառուցվածքները ներկայացնել երկրաչափորեն համահունչ ձևով և ուսումնասիրել սուպերսիմետրիկ համակարգերի ավելի ընդհանուր դասեր։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Կելերի բազմաձևությունների երկրաչափական հատկություններին, սիմպլեկտիկ ձևին, Պուասոնի կառուցվածքին և դրանց կապին մեխանիկական համակարգերի Համիլտոնյան նկարագրության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ֆերմիոնային փոփոխականների և դրանց համապատասխան երկրաչափական կառուցվածքների ներառումը, ինչը թույլ է տալիս ձևակերպել սուպերսիմետրիկ գործողություն և ուսումնասիրել դրա ինվարիանտությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել սուպերսիմետրիայի գեներատորները, նրանց Պուասոնյան կամ քվանտային կոմուտացիոն հարաբերությունները, Համիլտոնյանը և համակարգի շարժման հավասարումները։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում դասական մոդելից քվանտային նկարագրության անցումը, որի ընթացքում երկրաչափական կառուցվածքը կարող է էական դեր ունենալ քվանտային վիճակների, օպերատորների և սպեկտրի ձևավորման հարցում։ Կելերի ֆազային տարածությամբ մոդելները կարող են կապվել նաև երկրաչափական քվանտացման, կոհոմոլոգիական մեթոդների և քվանտային դաշտի տեսության որոշ կառուցվածքների հետ՝ ստեղծելով ընդհանուր տեսական շրջանակ տարբեր ֆիզիկական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի մի քանի կարևոր ուղղություններ՝ սուպերսիմետրիա, սիմպլեկտիկ և Կելերի երկրաչափություն, դասական մեխանիկա և քվանտային մեխանիկա։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել կոնկրետ մեխանիկական մոդելներ, այլև բացահայտել այն ընդհանուր մաթեմատիկական սկզբունքները, որոնք ընկած են սուպերսիմետրիկ համակարգերի կառուցման հիմքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է սուպերսիմետրիկ մեխանիկայի երկրաչափական ձևակերպման խորացված ուսումնասիրություն՝ կենտրոնանալով Կելերի ֆազային տարածության կառուցվածքի, սուպերսիմետրիկ դինամիկայի և համապատասխան մաթեմատիկական մեթոդների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական և մաթեմատիկական ֆիզիկայով, սուպերսիմետրիայի տեսությամբ, երկրաչափական մեխանիկայով և քվանտային տեսությունների մաթեմատիկական հիմքերով զբաղվող հետազոտողներին և մասնագիտացված ուսանողներին։
Updated: 2026-09-04
Pedagogy
Углубленное обучение русскому языку в армянской школе как инновационная педагогическая система (принципы проектирования и опыт реализации)
Աշխատությունը նվիրված է հայկական դպրոցներում ռուսաց լեզվի խորացված ուսուցման կազմակերպմանը՝ որպես նորարարական մանկավարժական համակարգի ձևավորման և զարգացման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրվում են օտար լեզվի խորացված դասավանդման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, կրթական ծրագրերի նախագծման սկզբունքները, ուսուցման բովանդակության ընտրության չափանիշները և ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայալեզու սովորողների լեզվական առանձնահատկություններին, մայրենի և ռուսաց լեզուների փոխազդեցությանը, հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը և երկլեզու կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Քննարկվում են ուսումնական գործընթացի կազմակերպման նորարարական մոտեցումները, դասավանդման ինտերակտիվ մեթոդները, լեզվական գիտելիքների և գործնական հմտությունների գնահատման համակարգերը, ինչպես նաև սովորողների տարիքային ու անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում կրթական ծրագրերի մշակման և իրականացման փորձին, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը, ուսումնական նյութերի կատարելագործմանը և ռուսաց լեզվի ուսուցման արդյունավետության գնահատման մեխանիզմներին։ Դիտարկվում են նաև լեզվական միջավայրի ընդլայնման, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման և սովորողների ինքնուրույն ուսումնառության խթանման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթական ծրագրերի մշակողների, մեթոդիստների, լեզվաբանների և երկլեզու կրթության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-11
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1981, Ноябрь, №11)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-08-21
Literature
Գոյթիսոլոյի վիպական աշխարհը
Աշխատությունը նվիրված է իսպանացի գրող Խուան Գոյթիսոլոյի վիպական ստեղծագործության գաղափարական, գեղարվեստական և փիլիսոփայական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հեղինակի գրական աշխարհայացքի ձևավորման նախադրյալները, նրա ստեղծագործություններում արտացոլված հասարակական, պատմական և մշակութային հիմնախնդիրները, ինչպես նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնության, օտարացման, ազատության, պատմական հիշողության, մշակութային պատկանելության և հասարակական հակասությունների թեմաներին։ Ուսումնասիրվում են վեպերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պատումի կազմակերպման եղանակները, կերպարների հոգեբանական և գաղափարական բնութագրերը, ժամանակի ու տարածության գեղարվեստական ընկալումները և լեզվաոճական նորարարությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ավանդական վիպական ձևերի վերափոխմանը, փորձարարական արձակի սկզբունքներին, միջտեքստային կապերին և գրականության միջոցով պատմական ու մշակութային կարծրատիպերի վերաիմաստավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են Գոյթիսոլոյի ստեղծագործության առնչությունները իսպանական և համաշխարհային գրականության զարգացման միտումներին, եվրոպական ու արաբական մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությանը և ժամանակակից մարդու ինքնության որոնման հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, իսպանական գրականության հետազոտողների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13