Երիտասարդների նպատակային դիրքորոշումների և սոցիալական սպասումների ազդեցությունը ինքնագնահատականի վրա

Linguistics

Այս աշխատությունը վերաբերում է հայերեն բարբառագիտության (դիալեկտոլոգիայի) ուսումնասիրություններին՝ ներկայացված «Этюды по армянской диалектологии / Studien zur Armenischen Dialectologie» խորագրով, որը ընդգծում է հայ բարբառների համակարգային վերլուծությունը բազմալեզու գիտական մոտեցման շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել հայոց լեզվի բարբառային տարբերակների կառուցվածքային, հնչյունաբանական, ձևաբանական և բառապաշարային առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց պատմական զարգացման ուղիները և տարածքային տարբերությունները։ Ուսումնասիրվում են արևելահայ և արևմտահայ բարբառների հիմնական ենթախմբերը, դրանց տարածվածությունը Հայաստանի պատմաաշխարհագրական տարբեր շրջաններում, ինչպես նաև հարակից հայկական համայնքներում ձևավորված խոսակցական տարբերակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառների հնչյունափոխական երևույթներին, բառապաշարային փոխառություններին, ինչպես նաև լեզվական շերտերի փոխազդեցությանը հարևան լեզուների հետ՝ թուրքերեն, պարսկերեն, վրացերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է բարբառագիտության տեսական հիմքերը՝ համեմատական լեզվաբանության մեթոդների կիրառմամբ և դաշտային լեզվաբանական նյութերի հավաքագրման արդյունքների վերլուծությամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է հայ բարբառների պահպանման և փաստագրման կարևորությունը որպես ազգային մշակութային ժառանգության մաս։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է լեզվաբանության և հայերեն բարբառագիտության ոլորտում՝ նպաստելով հայոց լեզվի բարբառային բազմազանության ավելի խորքային գիտական ընկալմանը։

Economics

Գիրքը ուսումնասիրում է սննդի էկոնոմիկայի և կառավարման հիմնարար սկզբունքները՝ ներկայացնելով սննդի արտադրության, վերամշակման, բաշխման և սպառման տնտեսական գործընթացների ամբողջական համակարգը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սննդի արդյունաբերության կառուցվածքը, գյուղատնտեսական հումքի արժեքային շղթաները, պարենային անվտանգության ապահովման խնդիրները և շուկայի կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը անդրադառնում է սննդի ոլորտի ձեռնարկությունների կառավարման առանձնահատկություններին, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը, որակի վերահսկման համակարգերին և մատակարարման շղթաների արդյունավետ կազմակերպմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը պարենային շուկայի վրա, գնագոյացման գործոնները, սպառողական պահանջարկի ձևավորումը և սննդամթերքի միջազգային առևտրի միտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառմանը սննդի արտադրության մեջ, կայուն զարգացման մոտեցումներին և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտությամբ, սննդի արդյունաբերությամբ, գյուղատնտեսությամբ և բիզնես կառավարմամբ հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ համադրելով տեսական գիտելիքներն ու կիրառական կառավարչական մոտեցումները։

Medicine

Հանրային առողջապահության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության չափահաս բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների համալիրի գիտական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում բնակչության առողջական վիճակի գնահատման սկզբունքները, հիվանդացության վրա ազդող բժշկական, սոցիալական, ժողովրդագրական և կենսակերպային գործոնները, ինչպես նաև կանխարգելիչ ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջության ռիսկերի վաղ հայտնաբերմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը, բժշկական օգնության մատչելիությանը և բնակչության տարբեր խմբերի առողջապահական կարիքների գնահատմանը։ Վերլուծվում են առողջապահական միջոցառումների արդյունավետության գնահատման մեթոդները, առաջնային բժշկական օգնության դերը և կանխարգելիչ ծրագրերի կազմակերպման հնարավոր ուղղությունները։ Քննարկվում են նաև առողջ ապրելակերպի խթանման, պարբերական բժշկական հսկողության և առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման կատարելագործման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն հիմնավորելու չափահաս բնակչության առողջության պահպանման և հիվանդությունների կանխարգելման համալիր մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային առողջության, առողջապահության կազմակերպման, կանխարգելիչ բժշկության և առողջապահական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Այս հրապարակումը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի ռազմական կազմավորման՝ ռազմական ուժերի լիկվիդացման քաղաքական և անվտանգության խնդիրներին։ Նյութում վերլուծվում են ռազմական ուժի վերացման պատճառները, տարածաշրջանային անվտանգության վրա դրա հնարավոր ազդեցությունը, ինչպես նաև քաղաքական և դիվանագիտական գործընթացները, որոնք հանգեցրել են նման որոշման։ Աշխատությունը ընդգծում է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում ուժային բալանսի փոփոխությունները, տեղական բնակչության անվտանգության ապահովման խնդիրները, հակամարտության կարգավորման հնարավոր ուղիները և հարևան պետությունների դերակատարությունը։ Նյութում ընդգրկված են փորձագետների գնահատականները և տարածաշրջանային անվտանգության վերլուծությունները՝ ցուցադրելով, թե ինչպես կարող է ռազմական կազմավորման լուծարումը ազդել տեղական և միջազգային քաղաքական լանդշաֆտի վրա։

Other Subjects

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի հրատարակությունը նվիրված է 1984 թվականի առաջին եռամսյակին՝ հունվար, փետրվար և մարտ ամիսներին առնչվող պատմական, հասարակական, քաղաքական, գիտական, գրական և մշակութային նշանակություն ունեցող հիշարժան տարեթվերի ու իրադարձությունների ներկայացմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է համակարգված տեղեկություններ տրամադրել կարևոր պատմական իրադարձությունների տարեդարձերի, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան թվականների, գիտության ու մշակույթի բնագավառներում արձանագրված նշանակալի ձեռքբերումների, ինչպես նաև հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում տեղի ունեցած հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ։ Նյութերը կազմակերպված են օրացուցային սկզբունքով՝ հնարավորություն ընձեռելով յուրաքանչյուր ամսվա շրջանակներում առանձնացնելու համապատասխան տարեթվերը և դրանց հետ կապված պատմական ու մշակութային փաստերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական մտքի զարգացման գործում նշանակալի ավանդ ունեցող անհատներին, նրանց գործունեությանը և պատմական ժառանգությանը։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը կարող է ընդգրկել հայ ժողովրդի և այլ ժողովուրդների պատմության կարևոր դրվագներ, ազգային ու համաշխարհային մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչների հոբելյաններ, պատմական իրադարձությունների տարելիցներ և հասարակական նշանակություն ունեցող հիշատակություններ։ Կարևորվում է հիշարժան տարեթվերի օգտագործումը գրադարանային, մշակութային, կրթական և լուսավորչական աշխատանքների կազմակերպման գործընթացում, մասնավորապես՝ թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, հոբելյանական միջոցառումների, զեկուցումների, դասախոսությունների և տեղեկատվական հանդիպումների նախապատրաստման համար։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատու աղբյուր գրադարանավարների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների համար՝ նպաստելով հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ նյութերի ընտրությանը, թեմատիկ տեղեկատվության համակարգմանը և ընթերցողների հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության հանրահռչակման և հասարակության տարբեր շերտերի շրջանում գիտելիքների տարածման նշանակությանը։ Հրատարակության բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում կարևոր համարված պատմական և մշակութային իրադարձությունների շրջանակի, հոբելյանական օրացույցների կազմման սկզբունքների և խորհրդային ժամանակաշրջանի տեղեկատվական ու գրադարանային գործունեության առանձնահատկությունների մասին։ Այն ունի ոչ միայն տեղեկատու, այլև պատմամշակութային և աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ արտացոլում է 1980-ական թվականների հասարակական ու մշակութային միջավայրում հիշարժան տարեթվերի ընտրության և ներկայացման մոտեցումները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, մանկավարժների, թանգարանային աշխատակիցների, ուսանողների և հետազոտողների, ինչպես նաև պատմական տարեթվերի, նշանավոր անհատների կենսագրությունների, մշակութային հոբելյանների և օրացուցային տեղեկատու գրականության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ճարպկության՝ որպես մարդու կարևոր շարժողական կարողության, տեսական և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրա զարգացմանն ուղղված արդյունավետ մեթոդիկայի մշակմանը։ Աշխատության շրջանակում ճարպկությունը դիտարկվում է որպես շարժումները արագ, ճշգրիտ և նպատակային փոխելու, փոփոխվող իրավիճակներին հարմարվելու, հավասարակշռությունը պահպանելու և շարժողական առաջադրանքները տարբեր պայմաններում արդյունավետ կատարելու կարողություն։ Ուսումնասիրվում են ճարպկության կառուցվածքային բաղադրիչները, դրա կապը արագության, ուժի, դիմացկունության, ճկունության, հավասարակշռության, տարածական կողմնորոշման և շարժումների կոորդինացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարպկության դրսևորման պայմաններին և այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել դրա մակարդակի վրա, այդ թվում՝ մարզվողի տարիքին, ֆիզիկական պատրաստվածությանը, նյարդամկանային համակարգի առանձնահատկություններին, շարժողական փորձին և մարզման կազմակերպման պայմաններին։ Աշխատության գործնական հատվածում ներկայացվում են ճարպկության զարգացման համար նախատեսված վարժությունների և մեթոդների ընտրության ու կիրառման սկզբունքները։ Կարող են ուսումնասիրվել ուղղության և շարժման արագ փոփոխությամբ, տարբեր մեկնարկային դիրքերով, խոչընդոտների հաղթահարմամբ, տարածական կողմնորոշմամբ և արագ արձագանքով պայմանավորված վարժություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շարժողական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, վարժությունների բազմազանությանը, կրկնությունների քանակի և ինտենսիվության ճիշտ ընտրությանը, ինչպես նաև մարզման անհատականացմանը։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է կիրառել շարժողական թեստեր՝ ճարպկության սկզբնական մակարդակը որոշելու, մարզման ընթացքում դրա փոփոխությունները գնահատելու և մշակված մեթոդիկայի արդյունավետությունը ստուգելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրել ճարպկության զարգացման տեսական դրույթները և գործնական մարզման փորձը՝ ձևավորելով դրա նպատակային կատարելագործման համար կիրառելի մոտեցումներ։ Մշակվող մեթոդիկան կարող է կիրառվել ֆիզիկական դաստիարակության դասերին, մարզական խմբերում, տարբեր մարզաձևերի նախապատրաստական և հատուկ մարզման փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել շարժողական պատրաստվածության բարձրացմանը, շարժումների կոորդինացման կատարելագործմանը և տարբեր ֆիզիկական առաջադրանքների կատարման արդյունավետության մեծացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։