Գիլգամեշ․ Հին Արևելքի դյուցազնավեպ

Literature

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 20-րդ դարի 10-ական թվականների ռուս գրական և մշակութային գործիչների՝ հայկական իրականության նկատմամբ ունեցած հետաքրքրություններին, վերաբերմունքին և կապերին։ Աշխատության մեջ հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունները դիտարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական և հասարակական իրադարձությունների համատեքստում՝ բացահայտելով այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են երկու ժողովուրդների մտավոր ու մշակութային փոխառնչությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուս գրական գործիչների այցելություններին, հրապարակումներին, ստեղծագործական արձագանքներին և հասարակական դիրքորոշումներին, որոնց միջոցով արտացոլվել են Հայաստանի, հայ ժողովրդի կյանքի, մշակույթի և ազգային խնդիրների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայկական իրականության տարբեր դրսևորումները՝ պատմական իրադարձությունները, հասարակական կյանքը, մշակութային ժառանգությունը և ազգային հարցերը, ընկալվել ռուս մտավորական միջավայրում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև փոխադարձ մշակութային ազդեցությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ռուսական գրականության և մտավոր կյանքի ազդեցությունը հայ մշակույթի վրա և, հակառակ ուղղությամբ, հայկական թեմաների ու իրադարձությունների արձագանքը ռուսական գրական ու հասարակական շրջանակներում։ Ժամանակաշրջանի նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ-ռուսական մշակութային կապերի զարգացման, գրական երկխոսության ձևավորման և երկու մշակույթների փոխճանաչման գործընթացների մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ռուսագիտության և հայագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

History

Պատմագիտական և ռազմապատմական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի զավակների մասնակցությանը Լենինգրադի պաշտպանությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Քննության են առնվում Լենինգրադի պաշտպանության պատմական հանգամանքները, քաղաքի շրջափակման և ռազմական գործողությունների ընդհանուր ընթացքը, ինչպես նաև խորհրդային տարբեր հանրապետությունների ներկայացուցիչների մասնակցությունը պաշտպանական մարտերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանից զորակոչված զինվորների, սպաների և ռազմական մասնագետների ծառայությանը, նրանց կատարած մարտական առաջադրանքներին և Լենինգրադի պաշտպանության գործում ունեցած ներդրմանը։ Դիտարկվում են հայ զինծառայողների անձնական պատմությունները, ռազմաճակատային գործունեության առանձնահատկությունները, մարտական ընկերակցության դրսևորումները և պատերազմի պայմաններում ցուցաբերած տոկունությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարող են ներկայացվել արխիվային փաստաթղթեր, զինվորական հուշագրություններ, նամակներ, կենսագրական տեղեկություններ և պատմական վկայություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս լուսաբանելու Լենինգրադի պաշտպանության մասնակից հայերի գործունեությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ռազմաճակատի և թիկունքի փոխհարաբերություններին, պատերազմի տարիներին Հայաստանի բնակչության մասնակցությանը ընդհանուր ռազմական ջանքերին և պատմական հիշողության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է Լենինգրադի պաշտպանության պատմության ուսումնասիրությունը հայ ժողովրդի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցության և խորհրդային ժամանակաշրջանի ռազմապատմական ժառանգության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմության, Հայաստանի նորագույն պատմության, ռազմական պատմագիտության և հայ զինծառայողների կենսագրությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Literature

Մթնշաղի անուրջներ, Փշե պսակ ժողովածուն ներկայացնում է հայ նոր գրականության ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկի՝ Վահան Տերյանի վաղ շրջանի և հասուն ստեղծագործական փուլերի կարևոր գործերը՝ ընդգծելով նրա քնարական աշխարհի խորությունը, նրբանկատ զգացմունքայնությունը և սիմվոլիստական մտածողությունը։ Գրքում ընդգրկված «Մթնշաղի անուրջներ» շարքը արտացոլում է բանաստեղծի հոգևոր մելանխոլիան, երազային տրամադրությունները և ներաշխարհի բարդ զգացմունքային շարժումները, որտեղ բնությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու հոգու վիճակների խորհրդանշական արտահայտություն։ «Փշե պսակ» բաժնում ավելի ընդգծված են տառապանքի, ցավի, միայնության և ճակատագրի թեմաները՝ ներկայացված խոր փիլիսոփայական և պատկերավոր լեզվով։ Տերյանի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ է երաժշտականությունը, լեզվական մաքրությունը և զգացմունքների նուրբ արտահայտման արվեստը, ինչը նրան դարձնում է հայ քնարերգության կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ Աշխատությունը ոչ միայն գրական ժողովածու է, այլև հոգեբանական և փիլիսոփայական աշխարհ, որտեղ ընթերցողը հայտնաբերում է մարդու ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։

Literature

Այս հատորը ներկայացնում է Ալեքսանդր Դյումայի «Ժոզեֆ Բալսամո» պատմավեպի շարունակությունը՝ ընթերցողին ներգրավելով 18-րդ դարի Ֆրանսիայի քաղաքական, հասարակական և արքունական կյանքի գեղարվեստական պատկերման մեջ։ Ստեղծագործության կենտրոնական կերպարը Ժոզեֆ Բալսամոն է՝ պատմական Ջուզեպպե Բալսամոյի գեղարվեստական կերպարը, որը հայտնի է նաև Կալիոստրո կոմս անունով։ Վեպում նրա շուրջ ծավալվող իրադարձությունները միահյուսվում են գաղտնի կազմակերպությունների գործունեությանը, իշխանական շրջանակների շահերին, հասարակական անհավասարությանը և ֆրանսիական միապետության ներքին հակասություններին։ Հեղինակը պատմական իրականությունն ու գեղարվեստական երևակայությունը համադրում է՝ ստեղծելով արկածներով, գաղտնիքներով և քաղաքական ինտրիգներով հարուստ պատմություն։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից են տարբեր հասարակական խավերի ներկայացուցիչների կերպարների հակադրությունը, անձնական նպատակների և քաղաքական շահերի բախումը, ինչպես նաև այն միջավայրի պատկերումը, որտեղ արքունական շքեղության հետևում առկա են իշխանության համար պայքարն ու հասարակական դժգոհությունը։ Վեպը նաև անդրադառնում է լուսավորական դարաշրջանի գաղափարական մթնոլորտին և այն պատմական պայմաններին, որոնք նախորդել են Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանը։ Այս հատորը շարունակում է նախորդ մասերում զարգացած սյուժեն և ընդլայնում կերպարների փոխհարաբերությունների ու պատմական իրադարձությունների շրջանակը։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր է համաշխարհային գեղարվեստական գրականության հայերեն թարգմանությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմավեպերի ընթերցողներին, Ալեքսանդր Դյումայի ստեղծագործությունների ուսումնասիրողներին և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթով զբաղվողներին՝ որպես եվրոպական արկածային ու պատմական արձակի հայերեն տարածման օրինակ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է երիտասարդ բռնկուն աստղերի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց ֆիզիկական բնույթի, փոփոխականության և աստղային էվոլյուցիայի վաղ փուլերում տեղի ունեցող գործընթացների բացահայտման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ երիտասարդ աստղերը հաճախ ունեն անկայուն և ակտիվ բնույթ, իսկ դրանց պայծառության փոփոխությունները կարող են կարևոր տեղեկություններ հաղորդել աստղի ձևավորման, շրջապատող նյութի հատկությունների և էներգիայի արտազատման մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են երիտասարդ աստղերի լուսատվության փոփոխությունները, բռնկումների հաճախականությունն ու ինտենսիվությունը, սպեկտրային առանձնահատկությունները և դիտվող ճառագայթման փոփոխականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ֆիզիկական գործընթացներին, որոնք կարող են պայմանավորել աստղերի ակտիվությունը՝ մագնիսական երևույթներ, աստղային մակերևույթի ակտիվություն, շրջապատող գազափոշային նյութի շարժ և աստղի վրա նյութի կուտակման գործընթացներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիտողական տվյալների հավաքագրումն ու վերլուծությունը՝ տարբեր ժամանակներում կատարված դիտումների համադրման միջոցով աստղերի փոփոխականության բնույթը բացահայտելու նպատակով։ Կարող են կիրառվել լուսաչափական և սպեկտրոսկոպիական տվյալներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող օբյեկտների ֆիզիկական հատկությունների մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև աստղերի ձևավորման և վաղ էվոլյուցիոն փուլերի ուսումնասիրության համար, քանի որ երիտասարդ բռնկուն աստղերի վարքագիծը կարող է վկայել նրանց ներքին կառուցվածքի և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների մասին։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր երիտասարդ աստղերի ակտիվության ընդհանրություններն ու տարբերությունները, դասակարգել դիտվող փոփոխական երևույթները և առանձնացնել դրանց հնարավոր ֆիզիկական պատճառները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել փոփոխական աստղերի վերաբերյալ տվյալների ընդլայնմանը և երիտասարդ աստղային համակարգերի զարգացման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աստղագետներին, աստղաֆիզիկոսներին, փոփոխական աստղերի և աստղերի ձևավորման գործընթացներն ուսումնասիրող հետազոտողներին, դիտողական աստղագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և դասախոսներին։

Other Subjects

Հրատարակությունը ազգային մատենագիտության կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որի հիմնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում և հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում լույս տեսնող տպագիր նյութերի համակարգված հաշվառումն ու մատենագիտական ներկայացումն է։ Այն հնարավորություն է տալիս մեկ միասնական տեղեկատվական համակարգում արձանագրել գրքերը, պարբերական և շարունակվող հրատարակությունները, թերթերում ու ամսագրերում հրապարակված հոդվածները, գրախոսությունները, ատենախոսությունների սեղմագրերը և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակներ։ Յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է ընդունված մատենագիտական նկարագրության սկզբունքներով՝ ներառելով հրատարակությունը նույնականացնելու և համապատասխան գրականությունը որոնելու համար անհրաժեշտ տվյալները։ Նյութերի դասակարգված և համակարգված կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս օգտվողին կողմնորոշվել գիտության, կրթության, գրականության, արվեստի, հասարակական կյանքի և այլ բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է ազգային տպագիր ժառանգության շարունակական փաստագրմամբ, քանի որ հաջորդական համարներում հավաքված մատենագիտական գրառումները ժամանակի ընթացքում ձևավորում են հայկական հրատարակչական գործունեության ծավալուն տեղեկատվական պատկերը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրականության թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը, հրատարակչական ակտիվությունը և տպագիր մշակույթի զարգացման միտումները։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի գրադարանավարների և մատենագետների համար՝ նպաստելով հավաքածուների համալրմանը, մատենագիտական որոնմանը և տեղեկատու սպասարկմանը, իսկ գիտական հետազոտությունների շրջանակում այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր գրքի պատմության, մամուլի, մշակույթի, գիտության և հրատարակչական գործի ուսումնասիրության համար։ Կարևորվում է նաև սփյուռքահայ տպագիր արտադրանքի ընդգրկումը, որի շնորհիվ հայկական տպագիր ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն Հայաստանի սահմաններում, այլև աշխարհասփյուռ հայկական մշակութային կենտրոնների համատեքստում։ Պարբերաբար կազմվող նման մատենագիտական ցանկերը նպաստում են տպագիր տեղեկատվության պահպանմանը, որոնելիությանը և գիտական շրջանառությանը՝ միաժամանակ ապահովելով հայկական գրքի ու մամուլի պատմության փաստագրական շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ազգային մատենագիտական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է և արժեքավոր տեղեկատվական գործիք՝ հայկական տպագիր արտադրանքի հաշվառման, պահպանման և բազմակողմանի ուսումնասիրման համար։