Գիտություն և Ֆրանկլին

Agriculture

Այս պատմագիտական և ագրոնոմիական աշխատանքը նվիրված է Էրիվանի նահանգում խոտացանության զարգացմանը և գյուղատնտեսական արտադրության բարելավմանն ուղղված ագրոնոմիական օգնության միջոցների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի շրջանակում ներկայացվում են տարածաշրջանի գյուղատնտեսական պայմանները, հողօգտագործման առանձնահատկությունները և անասնապահության համար կերային բազայի ձևավորման խնդիրները, ինչպես նաև խոտաբույսերի մշակության տարածման հնարավորությունները։ Խոտացանությունը դիտարկվում է որպես հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման, անասնակերի արտադրության ընդլայնման և գյուղատնտեսական տնտեսությունների արտադրողականության բարելավման կարևոր միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը և այն գործնական օգնությանը, որը կարող էր տրամադրվել գյուղացիական տնտեսություններին՝ մշակության տեխնիկայի, սերմերի ընտրության, հողի մշակման, ցանքի և բերքահավաքի կազմակերպման ուղղություններով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ցուցադրական ցանքերի, փորձարարական տնտեսությունների, մասնագիտական խորհրդատվության և գյուղատնտեսական կրթության նշանակությանը՝ նոր ագրոնոմիական մեթոդների տարածման գործում։ Էրիվանի նահանգի պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսության խնդիրների, գյուղացիական տնտեսությունների զարգացման պայմանների և ագրոնոմիական ծառայությունների ձևավորման մասին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել Հայաստանի գյուղատնտեսության պատմության, հողօգտագործման ավանդույթների, ագրոնոմիական գիտելիքների տարածման և տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման պատմությունն ուսումնասիրողների համար։

Linguistics

Լեզվաբանական, իմաստաբանական և գործաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերենում ընդհանրացված-անձնական դերանունների իմաստային առանձնահատկությունների, հաղորդակցական գործառույթների և խոսքային կիրառության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ընդհանրացված անձի արտահայտման լեզվական միջոցները, դերանունների նշանակությունը խոսքի կառուցվածքում և դրանց միջոցով անորոշ կամ ընդհանրական մարդկային սուբյեկտի ներկայացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերենի one, you, they, we և այլ դերանունների ընդհանրացված նշանակությամբ կիրառություններին, դրանց իմաստային տարբերություններին և համատեքստային պայմանավորվածությանը։ Վերլուծվում են դերանունների ուղղակի և փոխաբերական նշանակությունները, անձնական ու ընդհանրական հղումների փոխհարաբերությունները և խոսքային իրավիճակից կախված իմաստային փոփոխությունները։ Քննարկվում են ընդհանրացված-անձնական դերանունների կիրառության գործաբանական նպատակները, մասնավորապես՝ խոսողի դիրքորոշման արտահայտումը, պատասխանատվության ընդհանրացումը, հաղորդակցական հեռավորության կարգավորումը և խոսքի ազդեցության ուժեղացումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դերանունների գործածության առանձնահատկությունները առօրյա խոսակցություններում, հրապարակախոսական տեքստերում, գեղարվեստական գրականության մեջ և ակադեմիական հաղորդակցության ընթացքում։ Անդրադարձ է կատարվում լեզվական համատեքստի, հաղորդակցական մտադրության, սոցիալական հարաբերությունների և խոսքային իրադրության ազդեցությանը դերանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում է իմաստաբանության և գործաբանության տեսական մոտեցումների համադրումը՝ ընդհանրացված անձի արտահայտման մեխանիզմները և դրանց հաղորդակցական նշանակությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել անգլերենի դերանվանական համակարգի առավել ամբողջական նկարագրությանը, հղման և ընդհանրացման լեզվական միջոցների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև միջլեզվական համեմատական հետազոտությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի քերականության, իմաստաբանության, գործաբանության, խոսույթի վերլուծության և համեմատական լեզվաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը համադրում է զրպարտությունների հերքմանն ուղղված հրապարակախոսական խոսքը և բազմարդյուն վարժապետ Ռուբեն Անդրեաս Յ. Փափազյանի կենսագրությանը նվիրված նյութը։ Գրքի խորագիրը վկայում է, որ այն անդրադառնում է Կոստանդնուպոլսում տպագրված մի տետրակի շուրջ առաջացած հակասություններին՝ նպատակ ունենալով պատասխանել ներկայացված մեղադրանքներին և պաշտպանել հիշատակված անձի անունն ու հեղինակությունը։ Այսպիսի երկերը 19-րդ դարի հայ հասարակական և մտավոր կյանքի կարևոր վավերագրերից են, քանի որ արտացոլում են հրապարակային բանավեճերի, անձնական հեղինակության պաշտպանության և հասարակական կարծիքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Կենսագրական հատվածը ուշադրություն է հրավիրում Ռուբեն Անդրեաս Յ. Փափազյանի գործունեության վրա՝ նրան ներկայացնելով որպես բազմարդյուն վարժապետ, որի կյանքն ու աշխատանքը դիտարկվում են կրթական և հասարակական գործունեության համատեքստում։ Կենսագրական տեղեկությունների և poleմիկական շարադրանքի համադրությունը հրատարակությանը հաղորդում է ինչպես անհատական, այնպես էլ պատմամշակութային նշանակություն։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու անձի հեղինակության շուրջ ձևավորված հրապարակային խոսքը, կրթական գործիչների հասարակական դիրքը և 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր բանավեճերի բնույթը։ Գիրքը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, կենսագրական գրականությամբ, հասարակական մտքի զարգացմամբ և հայ տպագրական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալական դաստիարակության ժամանակակից խնդիրների, նպատակների, սկզբունքների և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հասարակական հարաբերությունների, կրթական համակարգի և անձի սոցիալականացման փոփոխվող պայմաններում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործոնների վրա, որոնք ազդում են երեխաների և դեռահասների սոցիալական զարգացման, արժեքային համակարգի, հասարակական վարքի, հաղորդակցական կարողությունների և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում ընտանիքի, դպրոցի, հասակակիցների միջավայրի, համայնքի, մշակութային հաստատությունների և տեղեկատվական միջավայրի դերը անձի սոցիալականացման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կրթության և դաստիարակության փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով, որ ժամանակակից կրթական հաստատության գործառույթը չի սահմանափակվում միայն գիտելիքների փոխանցմամբ, այլ ներառում է նաև սովորողի սոցիալական փորձի, համագործակցության կարողությունների, քաղաքացիական գիտակցության և հասարակական պատասխանատվության զարգացումը։ Ուսումնասիրվում են սոցիալական միջավայրում առաջացող դժվարությունները, միջանձնային հարաբերությունների խնդիրները, սոցիալական մեկուսացման կանխարգելումը, տարբեր սոցիալական խմբերի միջև փոխըմբռնման ձևավորումը և երեխայի արդյունավետ ինտեգրումը հասարակական կյանքին։ Կարևորվում է անհատական մոտեցումը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական մանկավարժի, ուսուցչի և ընտանիքի համագործակցությանը, նրանց դերերի բաշխմանը և դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման պայմաններին։ Ժամանակակից տեղեկատվական և թվային միջավայրի զարգացումը դիտարկվում է որպես սոցիալականացման վրա ազդող կարևոր գործոն, որը ստեղծում է ինչպես կրթական ու հաղորդակցական նոր հնարավորություններ, այնպես էլ պահանջում է մեդիագրագիտության, պատասխանատու հաղորդակցության և տեղեկատվության քննադատական գնահատման կարողությունների ձևավորում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական դաստիարակության մեթոդները, խմբային և անհատական աշխատանքի ձևերը, համագործակցային գործունեությունը, հասարակական նախաձեռնություններին մասնակցությունը և կրթական միջավայրում սոցիալական փորձի կազմակերպման հնարավորությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում մարդասիրական արժեքների, փոխադարձ հարգանքի, հանդուրժողականության, պատասխանատվության և հասարակական համերաշխության զարգացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս սոցիալական դաստիարակությունը դիտարկել որպես շարունակական և բազմակողմանի գործընթաց, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և հասարակական միջավայրի համակարգված համագործակցությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սոցիալական մանկավարժության, կրթության տեսության, դաստիարակության մեթոդիկայի, սոցիոլոգիայի և զարգացման հոգեբանության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մանկավարժների, ուսանողների և կրթության մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է «օդ-օդ» տիպի ջերմապոմպային ջեռուցման համակարգերի էներգատնտեսական արդյունավետության բարձրացման մեթոդների, տեխնիկական լուծումների և նորարարական կայանքների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ջերմապոմպային համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, շրջակա միջավայրի օդի ցածր ջերմաստիճանային պոտենցիալի օգտագործման հնարավորությունները, էներգիայի ծախսերի նվազեցման և ջերմային արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Աշխատությունում վերլուծվում են համակարգերի հիմնական ջերմատեխնիկական բնութագրերը, աշխատանքի ռեժիմները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև առաջարկվում են կառուցվածքային և կառավարման նոր մոտեցումներ՝ շահագործման հուսալիությունն ու տնտեսական շահավետությունը բարելավելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգախնայողության խնդիրներին, վառելիքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցմանը և ժամանակակից շենքերի ջեռուցման համակարգերում ջերմապոմպերի կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, ինժեներական համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ որպես էներգաարդյունավետ ջեռուցման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրման մասնագիտական աղբյուր։

Literature

Հրատարակության վերնագիրը ներկայացված է օսմաներենից հայատառ փոխանցված ձևով և, ըստ բառային կառուցվածքի, կարող է առնչվել անձնական հիշողություններին, սիրային հարաբերություններին կամ անցյալի իրադարձությունների պատմությանը։ «Հաթըրասը» օսմաներենում նշանակում է հիշողություն կամ հուշ, իսկ «սևգի» և «կյուզեշթի» նման բառային ձևերը կարող են կապ ունենալ սիրո և անցյալի հետ։ Այդ պատճառով վերնագիրը հնարավոր է մեկնաբանել որպես սիրային հիշողությունների կամ անցյալում տեղի ունեցած սիրային պատմության մասին երկ, սակայն ամբողջական ճշգրիտ թարգմանությունը մնում է անորոշ։ Նմանատիպ գրական ստեղծագործություններում հիշողությունը հաճախ դառնում է պատմողական հիմք՝ ներկայացնելու մարդկային զգացմունքները, անձնական հարաբերությունները, բաժանումը, կարոտը և ժամանակի ընթացքում փոխվող ապրումները։ Սիրային թեմաներով արձակը XIX դարի ընթերցողական մշակույթում կարևոր տեղ ուներ՝ ընթերցողին առաջարկելով հուզական պատմություններ և մարդկային հարաբերությունների շուրջ մտորումներ։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում օսմաներենով և հայատառ գրությամբ շրջանառված գրական նյութերի, տարածաշրջանի բազմալեզու գրքային մշակույթի և XIX դարի սիրային արձակի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է պատմական գրքագրության մեջ օտարալեզու վերնագրերի հայատառ փոխանցման ավանդույթի մասին։