Գրաբառից աշխարհաբար համառոտ բառարան

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է վաղ տարիքի երեխաների թոքաբորբերի և բրոնխիտների դեպքում ցինկի կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ գնահատելով դրա ազդեցությունը հիվանդության ընթացքի, բուժման արդյունավետության և վերականգնման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են ցինկի կենսաբանական դերը, իմունային համակարգի գործունեության մեջ դրա մասնակցությունը, ինչպես նաև միկրոտարրի անբավարարության հնարավոր ազդեցությունը շնչառական հիվանդությունների զարգացման և ծանրության աստիճանի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կլինիկական և լաբորատոր ցուցանիշների փոփոխությունները, բուժման արդյունքների գնահատման չափանիշները և ցինկի կիրառման հնարավորությունները համալիր թերապիայի շրջանակում։ Քննարկվում են նաև մանկական շնչառական հիվանդությունների կանխարգելման, իմունային պատասխանի ամրապնդման և երեխաների առողջության պահպանման ժամանակակից մոտեցումները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մանկաբուժության և թոքաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով շնչառական հիվանդությունների բուժման և կանխարգելման արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկաբույժների, թոքաբանների, ընտանեկան բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների և առողջապահության ոլորտի մասնագետների համար։

История

1884 թվականին Վենետիկում՝ Սուրբ Ղազար տպարանում հրատարակված այս՝ 75 էջից բաղկացած աշխատությունն ըստ վերնագրի նվիրված է վրաց ժողովրդի պատմությանը։ Համառոտ ձևաչափը ենթադրում է, որ գիրքը նախատեսված է պատմական տեղեկությունները մատչելի և համառոտ ներկայացնելու համար՝ ընթերցողին ծանոթացնելով Վրաստանի անցյալին և պատմական զարգացման հիմնական փուլերին։ Վրաց ժողովրդի պատմությունը սերտորեն կապված է Հարավային Կովկասի քաղաքական, մշակութային և կրոնական պատմության հետ։ Դարերի ընթացքում Վրաստանի տարածքում ձևավորվել են տարբեր պետական կազմավորումներ, զարգացել են վրացական գրավոր մշակույթը, քրիստոնեական ավանդույթները և ինքնուրույն գրական ժառանգությունը։ Վրաստանի պատմության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցրել միասնական թագավորության ձևավորումը, միջնադարյան մշակութային վերելքը, հարևան պետությունների հետ հարաբերությունները և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Հայ և վրաց ժողովուրդների պատմական շփումները նույնպես նշանակալի են եղել՝ արտահայտվելով առևտրի, կրոնական կապերի, մշակութային փոխազդեցությունների և քաղաքական հարաբերությունների մեջ։ Սուրբ Ղազարի միաբանությունը կարևոր դեր է ունեցել հայագիտական ու պատմական գրականության հրատարակման գործում, իսկ Վենետիկը XIX դարում հայ տպագրության և մտավոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե աշխատությունն ընդգրկում է Վրաստանի պատմության որ ժամանակաշրջանները, ինչ աղբյուրների վրա է հիմնված կամ արդյոք նախատեսված է եղել որպես դպրոցական դասագիրք։ Այդ հարցերը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի ամբողջական բնագիրը։

Финансы

Այս գիտատնտեսագիտական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպություններում ֆինանսական կառավարման համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների վերլուծությանը և զարգացման ժամանակակից մոտեցումներին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ֆինանսական կառավարման տեսական հիմքերը, կազմակերպությունների ֆինանսական հոսքերի պլանավորման, բաշխման և վերահսկման մեխանիզմները, ինչպես նաև ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացի արդյունավետությունը։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ առևտրային կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակը՝ ուշադրություն դարձնելով եկամտաբերության, իրացվելիության, վճարունակության և կապիտալի կառուցվածքի ցուցանիշներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական պլանավորման համակարգերի բարելավմանը, բյուջետավորման մեթոդների կատարելագործմանը, ծախսերի կառավարմանը և ռիսկերի գնահատման ժամանակակից գործիքների կիրառմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև թվային տեխնոլոգիաների, ավտոմատացված հաշվապահական համակարգերի և ֆինանսական վերլուծության ծրագրային լուծումների դերը կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հեղինակը առաջարկում է ֆինանսական կառավարման կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը, ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը և երկարաժամկետ զարգացման ապահովմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական մենեջերների, հաշվապահների, բիզնես-վերլուծաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

История

Արևմտյան Հայաստանը Անգլիական իմպերիալիզմի պլաններում աշխատանքը պատմաքաղաքական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Արևմտյան Հայաստանի հարցի տեղը 19–20-րդ դարերի միջազգային հարաբերությունների համակարգում՝ կենտրոնանալով հատկապես Բրիտանական կայսրության ռազմավարական շահերի և տարածաշրջանային քաղաքականության վրա։ Հեղինակը քննության է առնում այն քաղաքական, տնտեսական և ռազմական գործոնները, որոնք ձևավորել են Անգլիայի հետաքրքրությունը Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգների նկատմամբ, ինչպես նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես են այդ շահերը փոխկապակցված եղել Մերձավոր Արևելքի ընդհանուր աշխարհաքաղաքական պայքարի հետ։ Գրքում ընդգծվում է, որ «հայկական հարցը» հաճախ դիտարկվել է ոչ միայն որպես մարդասիրական կամ ազգային խնդիր, այլ նաև որպես մեծ տերությունների միջև ազդեցության բաշխման գործիք, որտեղ դիվանագիտական քայլերը հաճախ ենթարկվել են իմպերիալիստական հաշվարկների։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական աղբյուրների, դիվանագիտական փաստաթղթերի և քաղաքական վերլուծության վրա՝ փորձելով բացատրել, թե ինչպես է ձևավորվել տարածաշրջանի ճակատագիրը միջազգային ուժերի մրցակցության պայմաններում։

История

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը ներկայացնում է գրադարանի գործունեությունը Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին, երբ պետական և մշակութային հաստատությունները գործում էին տնտեսական ճգնաժամի, ինստիտուցիոնալ վերափոխումների և տեղեկատվական համակարգերի ձևավորման բարդ պայմաններում։ Այդ տարվա հաշվետվության հիմնական ուղղությունը եղել է գրադարանի՝ որպես ազգային մատենագիտական կենտրոնի դերի պահպանումը և հնարավորության սահմաններում նրա աշխատանքի շարունակականության ապահովումը։ Առաջին հերթին առանձնացվում է գրքային ֆոնդերի համալրման գործընթացը, որը իրականացվել է պարտադիր օրինակների համակարգի միջոցով, ինչպես նաև նվիրատվությունների և փոխանակային կապերի շնորհիվ, քանի որ նոր տնտեսական պայմաններում ձեռքբերումների հնարավորությունները զգալիորեն սահմանափակվել էին։ Կարևոր խնդիր է եղել նաև գոյություն ունեցող ֆոնդերի պահպանումը և դասակարգումը՝ հատկապես հաշվի առնելով պահոցների ծանրաբեռնվածությունը և պահպանման պայմանների բարելավման անհրաժեշտությունը։ 1992 թվականի հաշվետվությունում ընդգծվում է մատենագիտական աշխատանքի շարունակականությունը՝ ազգային մատենագիտության կազմումը, տեղեկատու-հղումային ծառայությունների ապահովումը և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպումը, ինչը կարևոր դեր է ունեցել գիտական և ուսումնական գործընթացների աջակցման գործում։ Այդ ժամանակաշրջանում գրադարանը բախվել է նաև տեխնիկական և նյութական դժվարությունների, որոնք սահմանափակել են ավտոմատացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, սակայն աշխատանքներ են տարվել ապագա համակարգչայինացման նախադրյալներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Միաժամանակ շարունակվել է ընթերցողների սպասարկումը ընթերցասրահներում՝ պահպանելով գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության հասանելիությունը, ինչը հատկապես կարևոր էր նոր պետականության ձևավորման փուլում։ Հաշվետվությունը նաև անդրադառնում է միջազգային և միջգրադարանային կապերի պահպանման փորձերին, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով ապահովել տեղեկատվական փոխանակում և մասնագիտական համագործակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը արտացոլում է անցումային դժվարին ժամանակաշրջան, երբ գրադարանը փորձում էր պահպանել իր հիմնական գիտամշակութային գործառույթները և միաժամանակ հարմարվել անկախ Հայաստանի նոր իրականությանը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ Դերենիկ Դեմիրճյանի գրականագիտական, գեղագիտական և ստեղծագործական հայացքների ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության զարգացման պատմական և մշակութային համատեքստում։ Քննարկվում են գրողի պատկերացումները գրականության էության, հասարակական նշանակության, գեղարվեստական ստեղծագործության նպատակների և գրողի պատասխանատվության վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դեմիրճյանի աշխարհայացքի ձևավորման պայմաններին, նրա ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը և տարբեր գրական ուղղությունների ու գեղագիտական սկզբունքների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրվում են գրականության և իրականության փոխհարաբերության, գեղարվեստական ճշմարտության, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մարդկային արժեքների արտացոլման առանձնահատկությունները նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ։ Դիտարկվում են գրողի մոտեցումները գեղարվեստական կերպարի կառուցման, բնավորությունների հոգեբանական բացահայտման, սյուժեի զարգացման, լեզվական արտահայտչամիջոցների և գրական ոճի ձևավորման հարցերին։ Կարևորվում են Դեմիրճյանի արձակ, դրամատիկական և հրապարակախոսական ստեղծագործություններում արտահայտված գաղափարական ու գեղագիտական սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային գործընթացների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել գրողի գրականագիտական հոդվածները, հրապարակախոսական ելույթները, նամակները և ստեղծագործությունները՝ նրա գրական հայացքների ամբողջական պատկերը ներկայացնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հայ դասական գրականության ավանդույթների նկատմամբ Դեմիրճյանի վերաբերմունքին, ազգային գրական ժառանգության արժևորմանը և նոր գրականության զարգացման վերաբերյալ նրա պատկերացումներին։ Առանձնացվում են գրականության դաստիարակչական նշանակության, հասարակական խնդիրների գեղարվեստական մեկնաբանության և մարդկային բնավորության բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտման հարցերը։ Կարևորվում են նաև գրողի ստեղծագործական ինքնատիպությունը, երգիծանքի և հումորի կիրառման առանձնահատկությունները, պատմական թեմաների գեղարվեստական մշակումը և ազգային մշակույթի զարգացման գործում գրականության ունեցած դերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Դեմիրճյանի գրական ժառանգության առավել խորքային ընկալմանը, նրա գեղագիտական սկզբունքների համակարգմանը և հայ գրական մտքի պատմության մեջ ունեցած նշանակության գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ նորագույն գրականության, գրական քննադատության և գեղագիտական մտածողության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Այն օգտակար է գրականագետների, բանասերների, հայ գրականության ուսուցիչների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։