Գրիգոր Մագիստրոսի կյանքը և գեղարվեստական ժառանգությունը

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հիպոխոլեստերինեմիկ ակտիվությամբ օժտված դեղաբուսական հավաքի ստացման, հետազոտման և կենսաբանական ազդեցության գնահատման խնդիրներին։ Ներկայացվում են բուժական նշանակություն ունեցող բուսական հումքի ընտրության, մշակման, բաղադրության ուսումնասիրման և ակտիվ միացությունների բացահայտման մեթոդները։ Քննարկվում են բուսական պատրաստուկների ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները լիպիդային փոխանակության վրա, խոլեստերինի մակարդակի կարգավորման գործընթացները և դրանց կիրառման հեռանկարները սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների կանխարգելման ու բուժման նպատակներով։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև դեղաբուսական հումքի որակի գնահատմանը, փորձարարական հետազոտությունների կազմակերպմանը և ստացված արդյունքների վերլուծությանը։ Գիրքը նախատեսված է դեղագետների, կենսաբանների, բուսաբանների, բժշկակենսաբանական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի առաջնային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել առաջնային շուկայի տնտեսական նշանակությունը, դրա ձևավորման ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, զարգացման վրա ազդող գործոնները և շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առաջնային շուկան այն հատվածն է, որտեղ իրականացվում է նոր թողարկված արժեթղթերի տեղաբաշխումը, և այդ գործընթացի միջոցով թողարկողները հնարավորություն են ստանում ներգրավել ֆինանսական միջոցներ՝ ներդրումային ծրագրերի, բիզնեսի ընդլայնման կամ պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի կարևոր բաղադրիչը պետական պարտատոմսերի շուկան է, որոնց առաջնային տեղաբաշխումն իրականացվում է աճուրդների միջոցով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առաջնային շուկայի կառուցվածքը, դրա մասնակիցները, թողարկողների, ներդրողների, ֆինանսական միջնորդների, բորսայական և պահառության ենթակառուցվածքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի առաջնային տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, տեղաբաշխման մեխանիզմներին և ներդրողների կողմից արժեթղթերի ձեռքբերման գործընթացին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի իրավական և կարգավորող հիմքերին, քանի որ արժեթղթերի թողարկման և տեղաբաշխման գործընթացների թափանցիկությունն ու կանոնակարգվածությունը կարևոր պայմաններ են ներդրողների վստահության և շուկայի կայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արժեթղթերի թողարկման ծավալները, տեղաբաշխման արդյունքները, ներդրողների կազմը, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, եկամտաբերության մակարդակները և շուկայի ակտիվության դինամիկան։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական պարտատոմսերի առաջնային աճուրդների կազմակերպման մեխանիզմներին, մրցակցային և ոչ մրցակցային հայտերի կիրառմանը, ինչպես նաև առաջնային շուկայի մասնակիցների գործունեության արդյունավետությանը։ ՀՀ պետական պարտատոմսերի առաջնային շուկայի համար նախատեսված կարգավորումները սահմանում են աճուրդային գործընթացի, մասնակիցների հայտերի և տեղաբաշխման արդյունքների հաշվառման ու հրապարակման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջնային շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ներդրումային պահանջարկի սահմանափակությունը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, կորպորատիվ արժեթղթերի թողարկման համեմատաբար փոքր ծավալները, շուկայի գործիքների և մասնակիցների բազմազանության անհրաժեշտությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների վստահության ամրապնդման խնդիրը։ Կարևոր է նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր թողարկումների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրվածությունը մեծապես կախված է արժեթղթերի հետագա իրացվելիությունից և շուկայական շրջանառության հնարավորություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արժեթղթերի շուկայի թվայնացմանը, էլեկտրոնային տեղաբաշխման մեխանիզմների զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ որպես շուկայի հասանելիության և գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման միջոցներ։ Հայաստանում որոշ պարտատոմսերի տեղաբաշխում արդեն իրականացվում է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի էլեկտրոնային տեղաբաշխման հարթակի միջոցով, ինչը վկայում է առաջնային շուկայի տեխնոլոգիական զարգացման ուղղությամբ ընթացող գործընթացների մասին։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել առաջնային շուկայի զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ՝ նոր ֆինանսական գործիքների ընդլայնման, կորպորատիվ թողարկումների խթանման, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման, շուկայի տեղեկատվական թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական գրագիտության զարգացման և շուկայական ենթակառուցվածքների կատարելագործման ուղղություններով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի խորացմանը, տնտեսության մեջ երկարաժամկետ կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Chemistry

Այս աշխատությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալացված և կոնյուգացված (համակցված) ածանցյալների սինթեզի, կառուցվածքային ուսումնասիրության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել նոր սինթետիկ ուղիներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պիրիդինային համակարգի վրա հիմնված բարդ կառուցվածքով միացություններ՝ բարձր ռեակտիվությամբ և պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները, ցիկլացման և կոնդենսացման ռեակցիաները, ինչպես նաև ստացված միացությունների ստերեոքիմիական և էլեկտրոնային հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն կապին (SAR analysis), որի միջոցով գնահատվում է, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները ինչպես են ազդում հակամանրէային, հակաուռուցքային կամ հակաբորբոքային ակտիվության վրա։ Աշխատության շրջանակում իրականացվում են նաև կենսաբանական փորձարկումներ տարբեր միկրոօրգանիզմների և բջջային մոդելների վրա՝ պարզելու համար սինթեզված միացությունների դեղաբանական պոտենցիալը։ Միաժամանակ վերլուծվում են այդ միացությունների հնարավոր կիրառությունները նոր դեղամիջոցների ստեղծման մեջ՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր ընտրողականությամբ և ցածր թունավորությամբ ակտիվ նյութերի մշակում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից օրգանական սինթեզի և բժշկական քիմիայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով նոր կենսաակտիվ միացությունների հայտնաբերմանը և դեղագործական հետազոտությունների առաջխաղացմանը։

Linguistics

Научное издание посвящено исследованию вопросов армяно-грузинской филологии на основе анализа письменных памятников, рукописных источников и литературных текстов; в работе рассматриваются языковые, историко-литературные и культурные связи между армянской и грузинской традициями, особенности взаимного влияния языков, проблемы перевода, текстологии и интерпретации древних и средневековых произведений, а также результаты филологических разысканий, направленных на уточнение происхождения, датировки и содержания отдельных памятников; особое внимание уделяется сравнительному изучению лексики, грамматических явлений и историко-культурного контекста, что способствует более глубокому пониманию развития литературных и языковых контактов народов Южного Кавказа.

Other Subjects

Բանջարաբուծություն աշխատությունը մասնագիտական-ուսումնական բնույթի համապարփակ ձեռնարկ է, որը նվիրված է բանջարաբուծության տեսական հիմքերի և արտադրական տեխնոլոգիաների համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով բաց դաշտային և պաշտպանված գրունտի մշակության հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակ Գ. Ղարիբյանը գրքում ներկայացնում է բանջարաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև դրանց պահանջները հողի, ջերմության, լուսավորության և խոնավության նկատմամբ՝ ընդգծելով բարձր բերքատվության ապահովման գիտական հիմքերը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիական գործընթացները՝ սերմերի և սածիլների պատրաստում, հողի մշակություն, ցանք կամ տնկում, ոռոգում, պարարտացում, բույսերի խնամք և բերքահավաքի կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև ցանքաշրջանառության կազմակերպման սկզբունքները, հողի բերրիության պահպանման միջոցառումները, ինչպես նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի հիմնական մեթոդները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության մոտեցմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ բանջարաբուծության տեխնոլոգիաներին, ջերմատնային արտադրությանը և արտադրողականության բարձրացման ժամանակակից մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով ապահովել կայուն և որակյալ բերք։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամբողջական և կիրառելի գիտելիքներ բանջարաբուծության ոլորտում։

Chemistry

Աշխատանքը նվիրված է ցիկլիկ β-կետոէսթերների հիման վրա տարբեր օրգանական միացությունների ստացման և դրանց սինթետիկ փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում β-կետոէսթերների կառուցվածքային առանձնահատկություններն են, դրանց երկֆունկցիոնալ բնույթը և այն հնարավորությունները, որոնք դրանք ընձեռում են բարդ օրգանական մոլեկուլների նպատակային սինթեզի համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ելանյութերի ստացման եղանակները, դրանց քիմիական ակտիվությունը և տարբեր ռեագենտների ու ռեակցիայի պայմանների նկատմամբ դրսևորվող վարքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցիկլիկ համակարգերում ընթացող կոնդենսացման, ալկիլացման, ացիլացման և այլ օրգանական փոխակերպումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել նոր ածխածնային կմախքներ և հետերոցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել ռեակցիաների ընթացքի վրա ջերմաստիճանի, լուծիչի, կատալիզատորի և ռեագենտների բնույթի ազդեցության ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային արտադրանքների ելքն ու ընտրողականությունը։ Կարևորվում է ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատումը ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիական մեթոդներով, ինչպես նաև դրանց հատկությունների համեմատական վերլուծությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սինթետիկ մեթոդների օպտիմալացումը և այն օրինաչափությունների բացահայտումը, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսելիորեն կառավարել ռեակցիաների ուղղությունը։ Ցիկլիկ β-կետոէսթերների բազմակողմանի ռեակցիոնունակությունը դրանք դարձնում է արժեքավոր միջանկյալ նյութեր դեղագործական, կենսաբանորեն ակտիվ և ֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների ստացման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել օրգանական սինթեզի նոր և արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, ինչպես նաև բարդ կառուցվածքով միացությունների ստացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է ինչպես տեսական օրգանական քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթեզի համար՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները ցիկլիկ β-կետոէսթերների ռեակցիոն հատկությունների և դրանց հիման վրա իրականացվող քիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ։