Գևորգ Արտաշեսի Տիրացյան․ կենսամատենագիտություն

History

Պատմազգագրական, մշակութաբանական և կրոնագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հմայական պահպանակների տեղին ու նշանակությանը հայոց ավանդական հավատալիքների համակարգում՝ ժողովրդական աշխարհընկալման և հոգևոր մշակույթի պատմական զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում հմայական պահպանակների ծագման, տարածման և կիրառության պատմական նախադրյալները, դրանց առնչությունները հնագույն կրոնական պատկերացումների, ժողովրդական ծիսակարգերի և պաշտպանական հավատալիքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պահպանակների տեսակներին, պատրաստման համար օգտագործված նյութերին, դրանց արտաքին ձևավորմանը, խորհրդանշական պատկերներին և վերագրվող պաշտպանական նշանակությանը։ Վերլուծվում են չար աչքից, հիվանդություններից, դժբախտություններից և այլ ենթադրյալ վտանգներից պաշտպանվելու վերաբերյալ ժողովրդական պատկերացումները, ինչպես նաև դրանց արտահայտությունը առօրյա կենցաղում և ընտանեկան սովորույթներում։ Քննարկվում են հմայական պահպանակների կապերը հայկական ժողովրդական բժշկության, ծննդյան ու մանկության ծեսերի, ամուսնական ավանդույթների և կյանքի տարբեր փուլերին առնչվող հավատալիքների հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ազգագրական գրառումները, բանահյուսական նյութերը, պատմական վկայությունները և նյութական մշակույթի առարկաները՝ դրանց ծիսական ու խորհրդանշական գործառույթները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նախաքրիստոնեական պատկերացումների և քրիստոնեական ավանդույթների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև հմայական հավատալիքների պահպանման ու վերափոխման առանձնահատկություններին հայկական մշակութային միջավայրում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ ազգագրության, ժողովրդական հավատալիքների պատմության, կրոնագիտության, բանագիտության և հայկական ավանդական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Ղարաքիլիսայի հերոսամարտը աշխատությունը նվիրված է 1918 թվականի Ղարաքիլիսայի ճակատամարտին, որը հայ ժողովրդի համար վճռորոշ և հերոսական իրադարձություն էր։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են ճակատամարտի նախապատմությունը, ռազմավարական գործողությունները, մարտի ժամանակակից պայմանները և հայ զինվորների անմնացորդ նվիրվածությունը հայրենիքին։ Հեղինակը ներկայացնում է այն մարտական մարտահրավերներն ու դժվարությունները, որոնց առջև կանգնել են հայ մարտիկները, անդրադառնում նրանց անձնական սխրանքներին և հերոսական գործողություններին, ինչպես նաև ճակատամարտի ազդեցությանը ազգային ինքնագիտակցության և Հայաստանի անկախության գործընթացի վրա։ Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերի վերլուծությունը, վկայություններ, հիշատակություններ և այլ աղբյուրներ, տրամադրելով ընթերցողին ամբողջական պատկերացում Ղարաքիլիսայի հերոսամարտի ռազմավարական, քաղաքական և մարդկային նշանակության մասին։ Գիրքը նախատեսված է թե պատմաբանների, թե ուսանողների, թե լայն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայ ժողովրդի հերոսական պայքարը և ազգային հիշողության կարևոր էջերը։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է 1,2-դիսուբստիտուցված 4-արիլիդենիմիդազոլին-5-ոնների արդյունավետ սինթեզի մեթոդի մշակմանը և ստացված միացությունների հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը օրգանական սինթեզի պայմանների օպտիմալացումն է՝ նպատակ ունենալով ստանալ տվյալ դասի միացությունները հնարավորինս բարձր ելքով, բավարար մաքրությամբ և վերարտադրելի պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ելանյութերի բնույթը, դրանց փոխազդեցության պայմանները, ռեակցիայի ընթացքի վրա ազդող գործոնները, լուծիչի, ջերմաստիճանի, կատալիտիկ կամ այլ պայմանների ազդեցությունը, ինչպես նաև ռեակցիայի տևողության և նյութերի հարաբերակցության օպտիմալացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատմանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել ժամանակակից սպեկտրոսկոպիկ և անալիտիկ մեթոդներ, որոնց օգնությամբ որոշվում են սինթեզված նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը, մոլեկուլային կազմը և մաքրության աստիճանը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև տարբեր արիլային և այլ տեղակալիչների ազդեցության ուսումնասիրություն սինթեզի ընթացքի և վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառուցվածք-հատկություն փոխկապակցվածության որոշ օրինաչափություններ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ստացված միացությունների քիմիական վարքի ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ դրանց կայունությունը, հնարավոր փոխակերպումները և այլ ռեակցիաներում որպես ելանյութ կամ միջանկյալ միացություն կիրառվելու հնարավորությունները։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նոր օրգանական միացությունների նպատակային ստացման և դրանց հետագա կիրառական ներուժի գնահատման տեսանկյունից։ Արդյունավետ սինթեզի մեթոդի մշակումը կարող է նշանակություն ունենալ նաև այն պատճառով, որ միևնույն դասի միացությունների համար ստանդարտացված և վերարտադրելի սինթետիկ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ստանալ կառուցվածքային բազմազան ածանցյալների շարք և համեմատել դրանց հատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, դեղաքիմիկոսներին, նյութագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է նոր օրգանական միացությունների ստացման սինթետիկ խնդիրները և դրանց կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների հետազոտությունը՝ նպատակ ունենալով մշակել արդյունավետ, վերահսկելի և կիրառելի սինթեզի մոտեցում և ընդլայնել 1,2-դիսուբստիտուցված 4-արիլիդենիմիդազոլին-5-ոնների վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։

History

Հայագիտական և գիտամեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայագիտության ոլորտում գիտականության հասկացության, գիտական հետազոտության սկզբունքների և գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունների ընդհանուր քննությանը։ Քննության են առնվում հայագիտական ուսումնասիրություններում կիրառվող մեթոդները, աղբյուրների ընտրության և գնահատման չափանիշները, փաստերի մեկնաբանման եղանակները և գիտական հիմնավորման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական, բանասիրական, լեզվաբանական, մշակութաբանական և հարակից ուսումնասիրություններում գիտական մոտեցումների կիրառման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, փաստարկման, քննադատական վերլուծության և հետազոտական եզրակացությունների հիմնավորվածության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև գիտական և ոչ գիտական մոտեցումների տարբերակման, հետազոտողի մեթոդաբանական պատասխանատվության և հայագիտական գիտելիքի զարգացման հարցերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայագիտության մեջ գիտական հետազոտության չափանիշների և մեթոդաբանական խնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայագիտական ուսումնասիրությունների տեսական հիմքերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Ճարտարապետական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կինոթատրոնների ճարտարապետության ձևավորման և հետագա զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կինոթատրոնների՝ որպես հասարակական նշանակության շենքերի տարածական, գործառական և գեղագիտական կազմակերպման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիտասրահների, նախասրահների, սպասարկման և տեխնիկական տարածքների փոխկապակցվածությանը, այցելուների հոսքերի արդյունավետ կազմակերպմանը և ժամանակակից տեխնոլոգիական պահանջների հաշվառմանը։ Վերլուծվում են քաղաքային միջավայրի, բնակչության մշակութային պահանջների և ժամանցային գործունեության փոփոխությունների ազդեցությունը կինոթատրոնների ճարտարապետական լուծումների վրա։ Քննարկվում են բազմագործառութային տարածքների ստեղծման, գործող շենքերի վերակառուցման, նոր նախագծային մոտեցումների կիրառման և ճարտարապետական արտահայտչականության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կինոթատրոնների նախագծման արդիականացման հիմնական ուղղությունները և դրանց ներդաշնակ ինտեգրման հնարավորությունները Հայաստանի քաղաքաշինական միջավայրում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, հասարակական շենքերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետների և ճարտարապետության ոլորտի հետազոտողների համար։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը անդրադառնում է Լեռ Կամսարի օրագրային արձակին՝ որպես հայ գրականության մեջ սատիրիկ մտածողության և անհատական ինքնարտահայտման յուրահատուկ ձևի։ Օրագրային արձակը նրա մոտ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես կենսագրական գրանցումների ձև, այլև որպես գեղարվեստական-հրապարակախոսական տարածք, որտեղ հեղինակը անմիջականորեն արձագանքում է ժամանակի հասարակական-քաղաքական իրադարձություններին՝ հաճախ օգտագործելով սարկազմ, հեգնանք և կտրուկ քննադատական դիտարկումներ։ Ler Kamsar-ի ստեղծագործական աշխարհում օրագիրը դառնում է մտքի ազատության հարթակ, որտեղ անձնական փորձը միահյուսվում է հասարակական իրականության վերլուծությանը՝ ստեղծելով բազմաշերտ տեքստ, որը միաժամանակ և՛ վավերագրական է, և՛ գեղարվեստական։ Նրա արձակում առանձնահատուկ տեղ ունի ժամանակի քաղաքական իրողությունների քննադատական վերարտադրությունը, հատկապես խորհրդային իրականության պայմաններում անհատի և իշխանության հարաբերությունների բացահայտումը՝ հաճախ արտահայտված հեգնական և ալեգորիկ ձևերով։ Օրագրային ձևը թույլ է տալիս հեղինակին պահպանել խոսքի անմիջականությունը, ներքին ազատությունը և սուբյեկտիվ ընկալման ուժեղ ներկայությունը, ինչի շնորհիվ տեքստերը ձեռք են բերում կենդանի, հաճախ էմոցիոնալ լարված բնույթ։ Միևնույն ժամանակ, այդ գրություններում նկատվում է լեզվական խաղերի, կարճ ձևերի և հարվածային ձևակերպումների կիրառություն, որոնք ուժեղացնում են սատիրիկ ազդեցությունը և ընդգծում հեղինակային դիրքորոշման հստակությունը։