Համառոտ քրիստոնեական վարդապետություն

Religion

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանը՝ քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան բնագիրը, որն ամփոփում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքին, քարոզչությանը, փրկագործական առաքելությանը և առաքելական եկեղեցու ձևավորմանը վերաբերող ավետարանական ու վարդապետական ավանդությունը։ Նոր Կտակարանը քրիստոնեական դավանանքի գլխավոր սկզբնաղբյուրն է, որի միջոցով բացահայտվում են Աստծո և մարդկության հարաբերության, փրկության, հավատի, սիրո, ապաշխարության, ներողամտության և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ հիմնարար ճշմարտությունները։ Գրքի բովանդակային հիմքը կազմում են չորս Ավետարանները՝ ըստ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի, որոնք ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը, կյանքը, ուսուցումը, հրաշքները, առակները, չարչարանքները, խաչելությունն ու հարությունը։ Ավետարանների միջոցով ընթերցողը հաղորդակից է դառնում Քրիստոսի քարոզած հոգևոր և բարոյական սկզբունքներին, որոնց առանցքում Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերն է, խոնարհությունը, գթասրտությունը, արդարությունը, ներողամտությունը և ճշմարտության նկատմամբ հավատարմությունը։ Հիսուսի ուսմունքը շեշտադրում է մարդու ներքին վերափոխման անհրաժեշտությունը՝ ցույց տալով, որ իրական բարեպաշտությունը չի սահմանափակվում արտաքին ծիսական գործողություններով, այլ արտահայտվում է մարդու մտքերի, խոսքերի և գործերի մեջ։ Ավետարանների կարևոր գաղափարներից է նաև Աստծո արքայության քարոզությունը, որը ներկայացվում է որպես հոգևոր ու բարոյական նոր կյանքի հիմք։ Նոր Կտակարանի հաջորդ կարևոր բաղադրիչը Գործք առաքելոց գիրքն է, որն անդրադառնում է Քրիստոսի հարությունից հետո առաքյալների գործունեությանը, Սուրբ Հոգու էջքին և քրիստոնեական համայնքների ձևավորմանն ու տարածմանը։ Այն ներկայացնում է վաղ եկեղեցու պատմական ընթացքը, առաքելական քարոզչության զարգացումը և քրիստոնեության տարածումը տարբեր ժողովուրդների ու աշխարհագրական տարածքների շրջանում։ Առաքելական թղթերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում Նոր Կտակարանի բովանդակության մեջ՝ բացահայտելով քրիստոնեական վարդապետության հիմնական սկզբունքները, հավատքի և գործերի փոխհարաբերությունը, եկեղեցական համայնքների կազմակերպման հարցերը, քրիստոնեական բարոյականության պահանջները և հավատացյալի հոգևոր պատասխանատվությունը։ Դրանցում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հավատը որպես փրկության հիմք, սերը՝ որպես քրիստոնեական կյանքի բարձրագույն առաքինություն, հույսը՝ որպես հոգևոր տոկունության աղբյուր, ինչպես նաև եկեղեցու միասնության, փոխադարձ ծառայության և եղբայրասիրության գաղափարները։ Նոր Կտակարանի ավարտական մասը՝ Հայտնության գիրքը, խորհրդանշական պատկերների ու տեսիլքների միջոցով անդրադառնում է բարու և չարի պայքարին, աստվածային դատաստանին, Քրիստոսի հաղթանակին և Աստծո արքայության վերջնական հաստատման հույսին։ Ամբողջ ստեղծագործության գաղափարական միասնությունը պայմանավորված է Հիսուս Քրիստոսի անձով և փրկագործական առաքելությամբ, որի շուրջ համախմբվում են քրիստոնեական հավատքի բոլոր հիմնարար ուսմունքները։ Գրքի կարևորագույն առանձնահատկություններից է նրա միաժամանակ պատմական, աստվածաբանական, բարոյախոսական և հոգևոր բնույթը։ Այն ոչ միայն ներկայացնում է վաղ քրիստոնեության պատմության և առաքելական քարոզչության վկայությունները, այլև ընթերցողին առաջարկում է կյանքի որոշակի արժեքային համակարգ՝ հիմնված սիրո, խղճի, արդարության, անձնազոհության և հոգևոր պատասխանատվության վրա։ Նոր Կտակարանը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական եկեղեցու ծիսական կյանքի, աստվածաբանական մտքի, քարոզչության, հոգևոր դաստիարակության և գրական մշակույթի հիմնական աղբյուրներից մեկը։ Դրա ազդեցությունն արտահայտվել է նաև համաշխարհային գրականության, արվեստի, փիլիսոփայության և հասարակական բարոյական պատկերացումների զարգացման մեջ։ Հայ մշակույթի պատմության համար Նոր Կտակարանի հայերեն հրատարակություններն ունեն առանձնահատուկ նշանակություն, քանի որ Սուրբ Գրքի թարգմանությունն ու տարածումը կարևոր դեր են ունեցել հայ գրավոր մշակույթի, կրոնական կրթության և ազգային լեզվի զարգացման գործում։ Հայերեն Աստվածաշնչի թարգմանական ավանդույթը, որը սկիզբ է առել վաղ միջնադարում, նպաստել է հայերեն գրական լեզվի հարստացմանը, աստվածաբանական եզրաբանության ձևավորմանը և քրիստոնեական գաղափարների խորքային ներթափանցմանը հայ մշակութային կյանք։ Կալկաթայում կատարված այս հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի նաև հնդկահայ տպագրական և հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ։ 19-րդ դարում Հնդկաստանի հայկական համայնքները նշանակալի դեր էին կատարում հայերեն գրքի հրատարակության, կրթական գործունեության և ազգային մշակութային ավանդույթների պահպանման գործում։ Ամերիկյան և օտարերկրյա Աստվածաշնչային ընկերության միսիոներական նախաձեռնությամբ ու միջոցներով իրականացված հրատարակությունը վկայում է Սուրբ Գրքի տարածման միջազգային շարժման և տարբեր երկրներում հայերեն կրոնական գրականության հասանելիությունն ապահովելու ջանքերի մասին։ Այն կարևոր նշանակություն է ունեցել հայ ընթերցողների հոգևոր կրթության, քրիստոնեական գիտելիքների տարածման և սուրբգրային բնագրի մատչելիության ապահովման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայերեն Աստվածաշնչի մատենագիտության, հայ կրոնական գրքի պատմության, միսիոներական հրատարակչական գործունեության և 19-րդ դարի հնդկահայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն շարունակում է ունենալ բացառիկ հոգևոր, աստվածաբանական, լեզվական և պատմամշակութային նշանակություն՝ որպես քրիստոնեական հավատքի հիմնարար բնագիր և հայ գրավոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչ։

Pedagogy

Մանկավարժական և մեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցում մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղագիտական արժեքների ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մաթեմատիկական կրթության դերը սովորողների գեղագիտական ընկալումների, ստեղծագործական մտածողության, տրամաբանական դատողության և արժեքային համակարգի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական օրինաչափությունների գեղեցկության, համաչափության, ներդաշնակության, պարզության և ճշգրտության գեղագիտական նշանակությանը։ Վերլուծվում են հանրահաշվի, երկրաչափության և մաթեմատիկական անալիզի տարրերի ուսուցման ընթացքում գեղագիտական դաստիարակության իրականացման հնարավորությունները, ինչպես նաև մաթեմատիկական խնդիրների լուծման տարբեր եղանակների և ապացույցների կառուցման գեղագիտական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ուսուցման մեթոդների, տեսողական նյութերի, երկրաչափական պատկերների, թվային տեխնոլոգիաների և միջառարկայական կապերի կիրառման հնարավորությունները՝ մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը և գեղագիտական ընկալունակությունը զարգացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները, ուսուցչի մասնագիտական ու ստեղծագործական մոտեցումների նշանակությունը և կրթական միջավայրի ազդեցությունը արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մաթեմատիկայի ուսուցման բովանդակության և մեթոդաբանության կատարելագործմանը, սովորողների ինքնուրույն մտածողության խթանմանը և կրթության ճանաչողական ու դաստիարակչական նպատակների համադրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդիստների և մաթեմատիկական կրթության տեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Law

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում երեխաների իրավունքների պաշտպանության սահմանադրաիրավական հիմքերի, սկզբունքների և երաշխիքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երեխայի՝ որպես հատուկ պաշտպանության կարիք ունեցող իրավունքի սուբյեկտի կարգավիճակը, նրա հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները և դրանց իրականացման իրավական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական մարմինների պարտականություններին, երեխայի լավագույն շահերի ապահովմանը, իրավահավասարության սկզբունքին և իրավունքների հնարավոր խախտումների կանխարգելման ու վերականգնման միջոցներին։ Վերլուծվում են սահմանադրական կարգավորումների և երեխաների պաշտպանության ոլորտին առնչվող իրավական ինստիտուտների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են կրթության, ընտանիքի, սոցիալական պաշտպանության, անձնական անվտանգության և դատական պաշտպանության ոլորտներում երեխաների իրավունքների ապահովման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գործող իրավական երաշխիքների արդյունավետությունը և բացահայտելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, ընտանեկան իրավունքի և երեխաների պաշտպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Physics

«Կատարած աշխարհի կամ 1872-ի գիսավորն ու իր զորությունը» աշխատությունը, ըստ վերնագրի, վերաբերում է 1872 թվականին դիտված կամ այդ տարվա հետ կապվող գիսավորին և դրա վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացումներին։ Գիսավորները երկնային մարմիններ են, որոնք կազմված են սառույցից, փոշուց և քարային նյութերից․ Արեգակին մոտենալիս դրանց մակերևույթից արտազատվող նյութերը կարող են առաջացնել լուսավոր գազային թաղանթ և երկար պոչ, ինչի շնորհիվ դրանք տեսանելի են դառնում երկնքում։ Պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում գիսավորների հայտնվելը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել և հաճախ մեկնաբանվել է ինչպես գիտական, այնպես էլ կրոնական ու ժողովրդական պատկերացումների շրջանակում։ Աշխատության վերնագրում «զորություն» բառի օգտագործումը կարող է մատնանշել գիսավորի ենթադրյալ ազդեցության, նշանակության կամ բնույթի վերաբերյալ քննարկում։ Հնարավոր է, որ գրքույկը նպատակ ուներ ընթերցողներին ներկայացնելու այդ երկնային երևույթի առանձնահատկությունները, դրա առաջացման կամ շարժման մասին տվյալ ժամանակաշրջանում տարածված բացատրությունները, ինչպես նաև գիսավորների հետ կապված հասարակական մտահոգություններն ու մեկնաբանությունները։ «Կատարած աշխարհի» արտահայտության ճշգրիտ իմաստը նույնպես լրացուցիչ պարզաբանման կարիք ունի, քանի որ առանց բնագրի հնարավոր չէ վստահորեն որոշել՝ այն վերաբերում է աշխարհի կամ տիեզերքի մասին որևէ պատկերացման, թե վերնագրի պատմական ուղղագրության առանձնահատկություն է։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել 19-րդ դարի հայերեն գիտահանրամատչելի գրականության, աստղագիտական գիտելիքների տարածման և երկնային երևույթների վերաբերյալ ժամանակի հասարակական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե կոնկրետ որ գիսավորն է քննարկվում, ինչ բացատրություններ են ներկայացված կամ արդյոք աշխատությունը գիտական, կրոնական, թե հանրամատչելի մեկնաբանություն է առաջարկում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի հյուսիսարևելյան շրջաններում բնակվող քրդական համայնքների պատմության, էթնիկական կազմի, ավանդական մշակույթի և հասարակական կյանքի համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնակչության ձևավորման պատմական գործընթացներն են, տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած վերաբնակեցումները, ցեղային և տոհմային կառուցվածքները, բնակավայրերի աշխարհագրական տարածվածությունը և հարակից ժողովուրդների հետ երկարատև փոխհարաբերությունները։ Քննվում են այն պատմական հանգամանքները, որոնց ազդեցությամբ քրդական խմբեր հաստատվեցին Խորասանում, ինչպես նաև նրանց դերը տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համայնքների ներքին կազմակերպմանը, ազգակցական կապերին, ընտանիքի կառուցվածքին, ավանդական զբաղմունքներին, գյուղատնտեսությանը, անասնապահությանը և կենցաղային տնտեսության տարբեր ձևերին։ Ազգագրական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են բնակարանային մշակույթը, հագուստը, սննդային ավանդույթները, տոները, ընտանեկան և հասարակական ծեսերը, երաժշտությունը, պարերը, բանահյուսությունը և ժողովրդական հավատալիքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական միջավայրի ուսումնասիրությունը՝ քրդերենի տեղական խոսվածքների, բազմալեզու հաղորդակցության և հարևան լեզուների հետ շփումների համատեքստում։ Դիտարկվում են նաև կրոնական ավանդույթների, համայնքային ինքնագիտակցության և պատմական հիշողության դերը խմբային ինքնության պահպանման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե աշխարհագրական հեռավորությունը քրդաբնակ մյուս խոշոր տարածքներից և երկարատև փոխգործակցությունը իրանական բազմազգ միջավայրի հետ ինչպես են անդրադարձել տեղական մշակույթի առանձնահատկությունների ձևավորման վրա։ Աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել պատմական գրավոր վկայությունները, ազգագրական դաշտային նյութերը, բանավոր պատմությունները, ժողովրդագրական տվյալները և լեզվական նյութերը, որոնց համադրումը նպաստում է համայնքների անցյալի և մշակութային զարգացման բազմակողմանի վերականգնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմության, ազգագրության, ժողովրդագրության և մշակութային մարդաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Խորասանի քրդական բնակչությունը որպես Իրանի էթնոմշակութային բազմազանության պատմականորեն ձևավորված բաղադրիչ։

Technology

Այս աշխատությունը ներկայացնում է էլեկտրաէրոզիոն մշակման տեխնոլոգիայի արդյունավետության բարձրացման մեթոդները՝ կենտրոնանալով ուլտրաձայնային տատանումների կիրառման վրա։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է էլեկտրաէրոզիոն գործընթացի ֆիզիկական հիմքերը, ուսումնասիրում է մշակման ընթացքում առաջացող երևույթները և բացատրում, թե ինչպես կարող է ուլտրաձայնի օգտագործումը բարելավել նյութի հեռացման արագությունը, մշակման ճշգրտությունը, մակերեսի որակը և գործիքների ծառայության տևողությունը։ Գրքում ներկայացված են տեսական հիմնավորումներ, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, տեխնոլոգիական սխեմաներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել տարբեր մետաղների և դժվարամշակվող նյութերի մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, սարքավորումների աշխատանքի կատարելագործմանը և ժամանակակից արդյունաբերության պահանջներին համապատասխան լուծումների մշակմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքիր և օգտակար աղբյուր է մեքենաշինության, նյութագիտության, արտադրական տեխնոլոգիաների և ճշգրիտ մշակման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ինժեներների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները էլեկտրաէրոզիոն մշակման առաջադեմ մեթոդների և դրանց արդյունաբերական կիրառությունների վերաբերյալ։