Հասարակության իրավագիտակցության դրսևորումը քաղաքական գործընթացում (ՀՀ օրինակով)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է փոքր և միջին բիզնեսի դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ծավալների մեծացման և արտաքին տնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է փոքր և միջին ձեռնարկությունների նշանակությունը ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացման, արտադրության զարգացման, աշխատատեղերի ստեղծման և արտահանման ներուժի ընդլայնման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի արտահանման կառուցվածքը, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային շուկաներ մուտք գործելու հնարավորություններն ու խոչընդոտները, ինչպես նաև պետական աջակցության և խթանման քաղաքականության ազդեցությունը ձեռնարկությունների արտահանման գործունեության վրա։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրանքի մրցունակության, նորարարությունների ներդրման, ներդրումային միջավայրի, ֆինանսական հասանելիության և միջազգային համագործակցության կարևորությանը՝ որպես արտահանման աճը պայմանավորող հիմնական գործոնների։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և գործնական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին բիզնեսի արտահանման կարողությունների ամրապնդմանը և երկրի արտաքին տնտեսական դիրքերի բարելավմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է տնտեսագետների, ձեռնարկատիրության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի տնտեսական զարգացման և արտահանման քաղաքականության հիմնախնդիրներով։

Environmental Science

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արցախի Հանրապետության Դրմբոնի և Կաշենի մետաղահանքային արդյունաբերության գործունեության շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հող-ջուր-բույս էկոհամակարգային համակարգին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հանքարդյունաբերական գործընթացների հետևանքով առաջացող ծանր մետաղների կուտակման, տարածման և կենսամատչելիության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հողերի որակի, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի մաքրության և բուսական ծածկույթի վիճակի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է էկոտոքսիկոլոգիական ցուցանիշները, աղտոտման տարածման ուղիները և կենսաբազմազանության վրա հնարավոր երկարաժամկետ ազդեցությունները՝ հիմնվելով դաշտային հետազոտությունների, լաբորատոր անալիզների և համեմատական տվյալների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգերի ինքնամաքրման կարողություններին և շրջակա միջավայրի վերականգնման հնարավոր միջոցառումներին՝ առաջարկելով մոնիթորինգի և ռիսկերի նվազեցման գիտական մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարևոր է էկոլոգների, բնապահպանների, հանքարդյունաբերության մասնագետների և կայուն զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Other Subjects

«Մենք եղել ենք, կանք ու կլինենք» արտահայտությունը գաղափարական և ազգային-հասարակական բնույթի խորիմաստ ձևակերպում է, որը խորհրդանշում է ժողովրդի պատմական շարունակականությունը, ինքնության պահպանումը և ապագայի նկատմամբ վստահությունը։ Այն ընդգծում է այն միտքը, որ ժողովուրդը կամ հասարակությունը չի սահմանափակվում միայն անցյալով կամ ներկա վիճակով, այլ ունի պատմական արմատներ, ներկա գոյություն և ապագա զարգացման հեռանկար։ Այսպիսի արտահայտությունները հաճախ օգտագործվում են ազգային ինքնագիտակցության, միասնականության և դիմակայության գաղափարները ընդգծելու համար՝ հատկապես պատմական դժվարությունների կամ մարտահրավերների համատեքստում։ Այն նաև արտահայտում է հավատ սեփական ուժերի, մշակույթի և արժեքների պահպանման նկատմամբ՝ ցույց տալով, որ անցյալը հիմք է ներկայի համար, իսկ ներկան՝ ապագայի շարունակություն։ Այս գաղափարը կարող է ընկալվել որպես հավաքական հիշողության և պատմական փորձի խորհրդանիշ, որը միավորում է սերունդներին և ամրապնդում ինքնության զգացումը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է փայտ քայքայող սնկերի՝ Pleurotus ostreatus, Ganoderma lucidum և Lentinula edodes հակաբորբոքային ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ դրանց ֆերմենտային ակտիվության՝ մասնավորապես պերօքսիդազայի և β-գլյուկոզիդազայի հետ փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է նշված մակրոսնկերի կենսաքիմիական կազմը և բիոակտիվ միացությունների դերը բորբոքային գործընթացների կարգավորման մեջ՝ ընդգծելով պոլիսախարիդների, ֆենոլային միացությունների և տերպենոիդների մասնակցությունը իմունային պատասխանների մոդուլացմանը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են պերօքսիդազան և β-գլյուկոզիդազան մասնակցում օքսիդատիվ-վերականգնողական ռեակցիաներին և կենսաակտիվ մոլեկուլների ձևավորմանը, որոնք կարող են ազդել հակաբորբոքային ակտիվության ուժգնության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր էքստրակտների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ գնահատելով ֆերմենտային ակտիվության մակարդակի և կենսաբանական ազդեցության միջև առկա կորելացիաները in vitro և in vivo մոդելներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև հնարավոր մեխանիզմները, որոնց միջոցով սնկային ծագման միացությունները կարող են կարգավորել ցիտոկինների արտադրությունը, նվազեցնել օքսիդատիվ սթրեսը և մոդուլացնել իմունային բջիջների ակտիվությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Pleurotus ostreatus, Ganoderma lucidum և Lentinula edodes սնկերը հանդիսանում են արժեքավոր աղբյուրներ նոր հակաբորբոքային և իմունոմոդուլացնող դեղամիջոցների մշակման համար։ Այն օգտակար է միկոլոգների, կենսաքիմիկների, դեղագետների և իմունոլոգիայի ոլորտի հետազոտողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Agriculture

Աշխատանքը նվիրված է Իրանում ընկուզազգիների ընտանիքին պատկանող մշակաբույսերի համեմատական առավելությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, արտադրական նշանակությունը, մշակության պայմանները և տնտեսական արժեքը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր ընկուզավոր մշակաբույսերի համադրական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե Իրանի տարբեր բնական և կլիմայական գոտիներում որ տեսակներն են առավել հարմար մշակության, բարձր բերքատվության, արտադրանքի որակի և տնտեսական արդյունավետության տեսանկյունից։ Իրանը ընկուզավոր մշակաբույսերի մշակության համար հետաքրքիր տարածաշրջան է իր բազմազան կլիմայական պայմանների, լեռնային և հարթավայրային գոտիների, հողի տարբեր տեսակների և գյուղատնտեսական ավանդույթների շնորհիվ։ Ընկուզազգիների ընտանիքի մշակաբույսերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում ինչպես սննդային, այնպես էլ գյուղատնտեսական տնտեսության մեջ, քանի որ դրանց պտուղները հարուստ են ճարպերով, սպիտակուցներով, հանքային նյութերով և այլ արժեքավոր բաղադրիչներով։ Համեմատական ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել մշակաբույսերի բերքատվությունը, պտղի չափն ու որակը, յուղայնությունը, ծառերի դիմադրողականությունը շրջակա միջավայրի պայմաններին, երաշտի նկատմամբ կայունությունը, ցրտադիմացկունությունը, հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ դիմադրությունը, ինչպես նաև մշակության և բերքահավաքի հետ կապված ծախսերը։ Իրանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրային ռեսուրսների սահմանափակության խնդիրը, ուստի մշակաբույսերի համեմատական առավելությունների գնահատման կարևոր չափանիշներից մեկը կարող է լինել ջրի օգտագործման արդյունավետությունը։ Այն տեսակները և սորտերը, որոնք կարողանում են հարաբերականորեն քիչ ջրային ռեսուրսների պայմաններում պահպանել բավարար բերքատվություն և արտադրանքի բարձր որակ, առավել հեռանկարային են չոր և կիսաչոր գյուղատնտեսական տարածքների համար։ Միաժամանակ լեռնային շրջանների համար կարևոր են ձմեռային ցածր ջերմաստիճաններին դիմադրությունը, ծաղկման ժամանակահատվածի առանձնահատկությունները և ուշ գարնանային ցրտահարությունների նկատմամբ զգայունությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև արտադրանքի շուկայական արժեքի համեմատությունը։ Ընկուզավոր մշակաբույսերի տնտեսական առավելությունը պայմանավորված է ոչ միայն մեկ միավոր տարածքից ստացվող բերքի քանակով, այլև պտղի որակով, շուկայական պահանջարկով, պահպանման հնարավորություններով, վերամշակման պոտենցիալով և արտահանման հնարավորություններով։ Այդ պատճառով բարձրարժեք և որակյալ պտուղ տվող մշակաբույսերը կարող են ունենալ առավելություն նույնիսկ այն դեպքում, երբ դրանց ֆիզիկական բերքատվությունը համեմատաբար ցածր է։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ընկուզազգիների մշակության ագրոտեխնիկական առանձնահատկություններին՝ տնկման խտությանը, ոռոգմանը, էտին, սնուցմանը, հողի մշակությանը և բերքահավաքի կազմակերպմանը։ Այս գործոնների համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն առանձին տեսակների կենսաբանական առավելությունները, այլև դրանց իրական արտադրական արդյունավետությունը Իրանի տարբեր տարածաշրջաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ այն գյուղատնտեսական տնտեսությունների համար, որոնք զբաղվում են ընկուզավոր մշակաբույսերի արտադրությամբ և ձգտում են ընտրել տվյալ տարածքի բնական պայմաններին առավել համապատասխան տեսակներ ու սորտեր։ Միաժամանակ թեման կարևոր է գյուղատնտեսական քաղաքականության և տարածաշրջանային զարգացման տեսանկյունից, քանի որ բարձրարժեք բազմամյա մշակաբույսերի արդյունավետ արտադրությունը կարող է նպաստել գյուղական բնակավայրերի տնտեսական ակտիվությանը, գյուղատնտեսական եկամուտների ավելացմանը և արտահանման ներուժի ընդլայնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել Իրանում ընկուզազգիների տարբեր մշակաբույսերի առավելություններն ու սահմանափակումները և դրանց համեմատական գնահատման միջոցով հիմնավորել այն տեսակների ընտրությունը, որոնք առավել նպատակահարմար են երկրի տարբեր ագրոկլիմայական պայմաններում կայուն, արդյունավետ և տնտեսապես շահավետ արտադրության համար։