Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Армяно-татарская смута на Кавказе, как один из фазисов армянского вопроса
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Կովկասի տարածաշրջանում XX դարի սկզբին ձևավորված հայ-թաթարական (պատմական անվանումներով՝ հայ-ադրբեջանական) բախումների և դրանց սոցիալ-քաղաքական պատճառահետևանքային կապերի վերլուծությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես ավելի լայն տարածաշրջանային գործընթացների և ազգային հարցերի դրսևորումներից մեկը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այդ ժամանակաշրջանի էթնիկ լարվածության ձևավորման գործոնները՝ ներառյալ կայսրության վարչական համակարգի ճգնաժամը, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները, քաղաքական շարժումների ակտիվացումը և իշխանական վակուումը, որոնք միասին նպաստել են միջհամայնքային հակասությունների խորացմանը։ Վերլուծության մեջ կարևորվում է նաև ազգային շարժումների գաղափարական հիմքերի, քաղաքական նպատակների և տեղական ինքնակազմակերպման ձևերի ուսումնասիրությունը՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես են տարբեր կողմերի գործողությունները փոխազդել տարածաշրջանային անկայունության ընդհանուր ֆոնի վրա։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում արտաքին ուժերի ազդեցության, կենտրոնական իշխանության թուլացման և իրավական կարգավորման բացակայության դերին, որոնք սրել են հակամարտային իրավիճակը։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել այդ գործընթացները ոչ թե մեկակողմանի մեկնաբանությամբ, այլ որպես բազմագործոն պատմական երևույթ, որը ձևավորվել է բարդ քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փոխազդեցությունների արդյունքում։
Updated: 2026-09-20Economics
Базовый курс по рынку ценных бумаг
Базовый курс по рынку ценных бумаг աշխատությունը ֆինանսների և ներդրումային տնտեսագիտության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արժեթղթերի շուկայի կառուցվածքը և գործունեության հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների տեսակները, դրանց թողարկման և շրջանառության մեխանիզմները, գիրքը անդրադառնում է ֆոնդային շուկաների գործառույթներին, բորսաների աշխատանքին, ներդրումային ռազմավարություններին և պորտֆելի ձևավորման հիմունքներին, միաժամանակ ընդգրկելով արժեթղթերի գնահատման, ռիսկի և եկամտաբերության վերլուծության հիմնական մեթոդները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ֆինանսների, ներդրումների և բանկային գործի ուսանողների ու մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-01Other Subjects
Изучение и подбор столовых сортов винограда для Кировабад-Казахской зоны Азербайджанской ССР
Աշխատությունը նվիրված է սեղանի խաղողի սորտերի կենսաբանական, ագրոնոմիական և տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրությանը և որոշակի հողակլիմայական գոտու պայմաններին առավել համապատասխան սորտերի ընտրության հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ծագում և հասունացման ժամկետներ ունեցող խաղողի սորտերի համեմատական գնահատումն է՝ հաշվի առնելով դրանց աճի ու զարգացման առանձնահատկությունները, բերքատվության ձևավորումը, պտղի ապրանքային հատկությունները և տեղական բնական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վեգետացիոն շրջանի ընթացքին, բողբոջման, ծաղկման և պտուղների հասունացման փուլերին, քանի որ դրանց ժամկետները կարևոր նշանակություն ունեն տվյալ տարածքում սորտերի արդյունավետ մշակության հնարավորությունները գնահատելու համար։ Քննվում են ողկույզների և հատապտուղների ձևաբանական առանձնահատկությունները, չափերը, արտաքին տեսքը, փոխադրունակությունը, պահպանման հատկությունները և սպառողական նշանակություն ունեցող այլ բնութագրերը։ Սորտերի ընտրության ժամանակ կարևորվում է ոչ միայն բարձր բերքատվությունը, այլև դրա կայունությունը տարբեր տարիների եղանակային պայմաններում, քանի որ գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետությունը մեծապես կախված է միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ բույսերի արձագանքից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ջերմային ռեժիմի, տեղումների, հողի հատկությունների և աճեցման տարածքի այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունները խաղողի զարգացման ու պտղաբերության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև սորտերի կենսաբանական դիմացկունությանը և տեղական պայմաններում դրանց ընդհանուր կենսունակությանը՝ առանց այդ հատկանիշները մեկ ցուցանիշով սահմանափակելու։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել վաղահաս, միջահաս և ուշահաս խմբերի այն ներկայացուցիչները, որոնք կարող են լրացնել միմյանց և նպաստել թարմ խաղողի մատակարարման ժամանակաշրջանի երկարաձգմանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև խաղողագործության տարածաշրջանային մասնագիտացման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում սորտափորձարկման, գյուղատնտեսական շրջանացման և արտադրության համար համապատասխան բուսական նյութի ընտրության գիտական մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է խաղողագործության, ամպելոգրաֆիայի, բույսերի էկոլոգիայի և սորտագիտության մեթոդները՝ տվյալ տարածաշրջանի բնական պայմաններին հարմարեցված և արտադրական տեսանկյունից նպատակահարմար սեղանի խաղողի սորտերի գնահատման ու ընտրության համար։
Updated: 2026-09-24Literature
Էքզիստենցիալիզմը Վահե Քաչայի ստեղծագործության մեջ
Այս աշխատությունը նվիրված է Վահե Քաչայի ստեղծագործության մեջ էքզիստենցիալիստական գաղափարների, թեմաների և գեղարվեստական դրսևորումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում գրողի ստեղծագործությունը դիտարկվում է մարդու գոյության, ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, միայնության, օտարման և կյանքի իմաստի որոնման խնդիրների համատեքստում։ Վերլուծության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է գրական կերպարը հայտնվում բարոյական և հոգեբանական բարդ իրավիճակներում, որտեղ նա ստիպված է ինքնուրույն ընտրություն կատարել և պատասխանատվություն կրել սեփական որոշումների հետևանքների համար։ Աշխատությունը բացահայտում է Քաչայի ստեղծագործություններում մարդու ներաշխարհի, անհատի և հասարակության հարաբերությունների, գոյաբանական անորոշության և մարդկային ճակատագրի խնդրի ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմական և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը մարդու հոգեբանության ու աշխարհընկալման վրա, ինչպես նաև ծայրահեղ իրավիճակներում մարդկային արժեքների վերաիմաստավորմանը։ Քննարկվում են էքզիստենցիալիզմին բնորոշ այնպիսի մոտիվներ, ինչպիսիք են մահվան գիտակցումը, վախը, մեղավորության զգացումը, մեկուսացումը, օտարումը, ազատ կամքը և սեփական ինքնության որոնումը։ Գրականագիտական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են նաև հեղինակի կերպարակերտման, հոգեբանական խորության, պատմողական կառուցվածքի և գեղարվեստական պատկերավորման առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով արտահայտվում են գոյաբանական խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Քաչայի գրական ժառանգությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատմական և սոցիալական իրականության արտացոլում, այլև որպես մարդու գոյության հիմնարար հարցերի գեղարվեստական հետազոտություն։ Միաժամանակ ընդգծվում է հեղինակի ստեղծագործության կապը եվրոպական գրական-փիլիսոփայական մտածողության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են էքզիստենցիալիստական գաղափարները վերաիմաստավորվում նրա ինքնատիպ գեղարվեստական աշխարհում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, փիլիսոփաների, Վահե Քաչայի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների և հումանիտար մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-13Economics
Իրանի ազգային ինովացիոն համակարգի բարելավման ռազմավարական հիմնախնդիրները
Ուսումնասիրությունը նվիրված է Իրանի ազգային ինովացիոն համակարգի զարգացման և բարելավման ռազմավարական հիմնախնդիրներին։ Աշխատության կենտրոնում ազգային ինովացիոն համակարգի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների փոխհարաբերությունները և գիտելիքի, գիտության, տեխնոլոգիաների ու տնտեսության միջև կապերի արդյունավետության բարձրացման խնդիրներն են։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական կառավարման մարմինների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների, համալսարանների, մասնավոր հատվածի և տեխնոլոգիական ձեռնարկությունների դերերը նորարարական գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական ներուժի տնտեսական արժեքավորման, հետազոտությունների արդյունքների առևտրայնացման, տեխնոլոգիական ձեռներեցության զարգացման և նորարարական արտադրանքի ստեղծման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են նաև ինովացիոն համակարգի զարգացմանը նպաստող և խոչընդոտող գործոնները՝ ֆինանսավորման աղբյուրները, մարդկային կապիտալի որակը, գիտահետազոտական ենթակառուցվածքները, տեխնոլոգիական կարողությունները, բիզնեսի ներգրավվածությունը և միջազգային համագործակցության հնարավորությունները։ Իրանի առանձնահատկությունների դիտարկումը թույլ է տալիս գնահատել, թե ինչպես կարող են տնտեսական, ինստիտուցիոնալ և արտաքին միջավայրի գործոնները ազդել երկրի նորարարական զարգացման ռազմավարության վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պետական ինովացիոն քաղաքականության կատարելագործումը՝ նորարարական գործունեության խթանման, ներդրումների ակտիվացման, գիտության և արտադրության կապերի ամրապնդման և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների զարգացման միջոցով։ Քննարկվում են նաև տեխնոլոգիական ինքնաբավության, գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման, նորարարական ձեռնարկությունների աջակցության և միջազգային գիտատեխնոլոգիական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային ինովացիոն համակարգի արդյունավետության բարձրացման ռազմավարական առաջնահերթությունները և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ կառավարչական ու տնտեսական գործիքները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, նորարարությունների և տեխնոլոգիական քաղաքականության մասնագետներին, կառավարման ոլորտի հետազոտողներին, քաղաքագետներին, գիտության և կրթության կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։
Updated: 2026-09-15History
Լեռնային Ղարաբաղը ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում /մ.թ.ա 2-1-ին հազ/
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանների պատմամշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով մ.թ.ա. II–I հազարամյակները։ Հետազոտության հիմքում տարածաշրջանի հնագիտական հուշարձանների, բնակավայրերի, դամբարանների, նյութական մշակույթի առարկաների և դրանց տարածական ու ժամանակագրական առանձնահատկությունների քննությունն է։ Ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանում բնակչության կենսակերպը, տնտեսության հիմնական ուղղությունները, բնակավայրերի կառուցվածքն ու պաշտպանական համակարգերը, թաղման ծեսերը, արհեստագործության զարգացումը և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բրոնզի և երկաթի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը, մետաղական գործիքների, զենքերի, զարդերի և կենցաղային իրերի տարածմանը, ինչպես նաև խեցեղենի և այլ հնագիտական նյութերի միջոցով մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարածաշրջանի հասարակությունների զարգացման գործընթացը ավելի լայն Հարավային Կովկասի պատմամշակութային միջավայրում՝ բացահայտելով հարևան տարածքների հետ փոխազդեցությունները, առևտրատնտեսական և մշակութային կապերը։ Քննարկվում են նաև հնագիտական տվյալների միջոցով բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, տնտեսական գործունեության և քաղաքական կազմակերպվածության վերաբերյալ հնարավոր եզրահանգումները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տարածաշրջանի հին պատմության և հնագիտության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում էական տեխնոլոգիական, տնտեսական և հասարակական փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, հին աշխարհի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-05