Հայ-լեհական կապերը 1999-2018 թվականներին

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի կազմակերպման գիտական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը, դրա գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և հետագա զարգացման հիմնական ուղղությունների հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ծառայությունների համակարգը դիտարկվում է որպես տնտեսության կարևոր բաղադրիչ, որն անմիջականորեն կապված է բնակչության պահանջմունքների բավարարման, ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնման, զբաղվածության և ընդհանուր տնտեսական զարգացման հետ։ Քննության են առնվում ծառայությունների կազմակերպման տեսական սկզբունքները, կառավարման մեխանիզմները, կազմակերպական կառուցվածքները և ոլորտի տարբեր հատվածների գործունեության առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում ծառայությունների որակի, մատչելիության և արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, ինչպես նաև առաջարկի և սպառողական պահանջարկի միջև համապատասխանության ապահովման խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի ձևավորման ու զարգացման միտումների վերլուծություն՝ բացահայտելով դրա գործունեության վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, սոցիալական և տեխնոլոգիական գործոնները։ Կարևորվում են շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մրցակցության զարգացումը, կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրումը, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և սպասարկման մշակույթի կատարելագործումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տարածքային անհամաչափությունների գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով տարբեր բնակավայրերում ծառայությունների հասանելիության և զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում է նաև նոր տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական համակարգերի նշանակությունը սպասարկման գործընթացների պարզեցման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և սպառողների հետ հաղորդակցության բարելավման տեսանկյունից։ Գիտական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու ոլորտի զարգացման կազմակերպական և տնտեսական ուղղություններ՝ հաշվի առնելով տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունները և հասարակության պահանջմունքների զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համակարգված պատկերացում ձևավորել ծառայությունների ոլորտի կազմակերպման օրինաչափությունների վերաբերյալ և հիմնավորել այնպիսի զարգացման ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և սոցիալ-տնտեսական նշանակության բարձրացմանը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խորասան Ռազավի նահանգում փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ագրոպարենային համակարգը դիտարկելով որպես հետազոտության հիմնական ոլորտ։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման, իրացման և ավելացված արժեքի ձևավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային ոլորտի ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական, կազմակերպական և շուկայական գործոններին, ինչպես նաև դրանց զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական խնդիրներին։ Քննարկվում են ֆինանսական միջոցների հասանելիության, ներդրումների ներգրավման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման, աշխատուժի որակավորման և շուկաների ընդլայնման հարցերը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների փոխկապակցվածությունը գյուղատնտեսական արտադրողների, վերամշակող կազմակերպությունների և շուկայի այլ մասնակիցների հետ՝ ընդգծելով համագործակցության և ինտեգրված ագրոպարենային շղթաների զարգացման նշանակությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, արտադրանքի որակի բարելավման, ներքին և արտաքին շուկաներում դիրքերի ամրապնդման ու արտահանման ներուժի օգտագործման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական աջակցության, տնտեսական խթանների և ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին բիզնեսի կայուն զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրոբիզնեսի և ձեռնարկատիրության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների, գործարարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պարենային անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերլուծությանը։ Հեղինակը դիտարկում է պարենային անվտանգության տնտեսական, սոցիալական և ռազմավարական նշանակությունը՝ անդրադառնալով գյուղատնտեսական արտադրության զարգացմանը, սննդամթերքի ինքնաբավության մակարդակին, ներմուծումից կախվածությանը, շուկայի կայունությանը և բնակչության համար անվտանգ ու մատչելի սննդի հասանելիությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք ազդում են պարենային համակարգի կայունության վրա, այդ թվում՝ կլիմայական փոփոխությունները, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների զարգացումը, պետական աջակցության մեխանիզմները և միջազգային տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության կատարելագործման, գյուղատնտեսության մրցունակության բարձրացման, ռիսկերի կառավարման, պարենային պաշարների ձևավորման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման հարցերին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պարենային անվտանգության, կայուն զարգացման և ազգային տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրությամբ։

Экономика

Կորպորացիաները, որպես տնտեսության կազմակերպման ձև, ունեն մի շարք կարևոր առավելություններ, որոնք նպաստում են նրանց արդյունավետությանը, աճին և ներդրողների հետաքրքրությանը: Նախ, կորպորացիաները ունեն իրավաբանական անձի կարգավիճակ, ինչը նշանակում է, որ նրանք կարող են սեփականություն ունենալ, կնքել պայմանագրեր, դատական գործընթացներում հանդես գալ և կրել պարտավորություններ իրենց անունով, ինչը նվազեցնում է սեփականատերերի անձնական պատասխանատվությունը: Երկրորդ, բաժնետոմսերի միջոցով կորպորացիան կարող է մեծ գումարներ ներգրավել ներդրողներից՝ հեշտացնելով ընդլայնման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորումը: Երրորդ, կորպորացիաները հաճախ ապահովում են շարունակականություն, քանի որ նրանց գոյությունը չի կախված հիմնադիրներից կամ ղեկավարներից, ինչը նպաստում է երկարաժամկետ կայունությանը և վստահությանը շուկայում: Չորրորդ, կորպորացիաները կարող են օգտվել հարկային առավելություններից, մասնագիտական կառավարման մոդելներից և ֆինանսական ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխումից, ինչը մեծացնում է տնտեսության ընդհանուր արդյունավետությունը: Վերջապես, կորպորացիաները կարող են կենտրոնացնել մեծ մասնագիտական փորձ և ռեսուրսներ, ապահովելով մրցունակ արտադրանք և ծառայություններ, բարձրացնելով նորարարության և տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակը՝ այսպիսով նպաստելով տնտեսական աճին և աշխատատեղերի ստեղծմանը:

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի և պետական իշխանության այլ մարմինների միջև ձևավորվող սահմանադրաիրավական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման սկզբունքի համատեքստում։ Սահմանադրական դատարանը սահմանադրական արդարադատություն իրականացնող անկախ մարմին է, որի հիմնական առաքելությունը Սահմանադրության գերակայության ապահովումն է։ Հետազոտության կենտրոնում Սահմանադրական դատարանի փոխհարաբերություններն են Ազգային ժողովի, Հանրապետության նախագահի, Կառավարության, վարչապետի, ընդհանուր իրավասության և մասնագիտացված դատարանների, ինչպես նաև սահմանադրությամբ նախատեսված այլ մարմինների հետ։ Այդ հարաբերությունները դիտարկվում են ոչ թե որպես վարչական ենթակայություն, այլ որպես յուրաքանչյուր մարմնի սահմանադրական իրավասություններով պայմանավորված փոխգործակցության համակարգ։ Կարևոր ուղղություն է նորմատիվ իրավական ակտերի սահմանադրականության վերահսկողությունը. Սահմանադրական դատարանը իրավասու է որոշելու օրենքների, Ազգային ժողովի որոշումների, Հանրապետության նախագահի հրամանագրերի և կարգադրությունների, Կառավարության ու վարչապետի որոշումների և ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև սահմանադրական մարմինների միջև նրանց լիազորությունների վերաբերյալ առաջացող վեճերի լուծումը, որի միջոցով դատարանը նպաստում է տարբեր պետական մարմինների իրավասությունների սահմանների պահպանմանը և իշխանությունների հավասարակշռմանը։ Քննության առարկա կարող են դառնալ նաև դատարանի հարաբերությունները օրենսդիր իշխանության հետ՝ օրենքների սահմանադրական վերահսկողության և Սահմանադրական դատարան դիմելու իրավական մեխանիզմների շրջանակում, ինչպես նաև գործադիր իշխանության մարմինների հետ՝ նրանց ընդունած նորմատիվ ակտերի սահմանադրականության գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր դատական համակարգի հետ փոխհարաբերությունների կարևոր դրսևորումներից է այն, որ դատարանները սահմանված պայմաններում կարող են դիմել Սահմանադրական դատարան կոնկրետ գործով կիրառման ենթակա նորմատիվ իրավական ակտի սահմանադրականության հարցով։ Սահմանադրական դատարանի ըստ էության ընդունված որոշումները պարտադիր են պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու դրանց պաշտոնատար անձանց համար, իսկ դատարանի որոշումներն ու եզրակացությունները վերջնական են և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, սահմանադրական արդարադատության և պետական իշխանության կազմակերպման տեսական մոտեցումները՝ բացահայտելով Սահմանադրական դատարանի դերը պետական մարմինների իրավասությունների սահմանների պահպանման, սահմանադրական վեճերի լուծման և իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքի ապահովման գործում։

Другие предметы

Հրատարակությունը հայ տպագրությանն առնչվող մատենագիտական տեղեկությունների համակարգված ժողովածու է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել հայերեն տպագիր ժառանգությունը, դրա ստեղծման և տարածման պատմությունը և համապատասխան հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է հայ գրքի և տպագրության պատմությունն ուսումնասիրողների համար, քանի որ մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է որոշակի ժամանակաշրջանի կամ թեմատիկ շրջանակի մեջ կողմնորոշվել առկա գրականության, հրատարակությունների և տպագիր նյութերի բազմազանության մեջ։ Նման տարեգրքային բնույթի աշխատանքները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ միավորում են տարբեր աղբյուրներից ստացված մատենագիտական տվյալները՝ դրանք ներկայացնելով ավելի համակարգված և որոնելի ձևով։ Հրատարակության հիմքում ընկած է հայ տպագիր մշակույթի փաստագրումը․ այն հնարավորություն է տալիս հետևելու գրքի ստեղծման, հրատարակման և շրջանառության գործընթացներին, բացահայտելու տարբեր տարիների և հրատարակչական կենտրոնների գործունեությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելու հայ գրքի տարածման աշխարհագրությունը։ Մատենագիտական ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են դասակարգվել ըստ հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի, տպարանների, տարիների կամ թեմատիկ ուղղությունների՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ տեղեկությունը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը ոչ միայն գրքերի ցանկ է, այլև հայ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության կարևոր գործիք։ Հատուկ նշանակություն ունի տպարանների և հրատարակչական կենտրոնների գործունեության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայ տպագրության պատմությունը ձևավորվել է տարբեր ժամանակներում և տարբեր երկրներում գործող տպարանների միջոցով։ Հայերեն գրքի տարածումը կապված է եղել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ հայկական սփյուռքի մշակութային կենտրոնների հետ, և մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել այդ լայն աշխարհագրական ցանցի մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հայ գրքի պատմական զարգացման փուլերի ուսումնասիրության համար՝ սկսած վաղ տպագրական շրջանից մինչև ավելի ուշ ժամանակաշրջանների հրատարակչական գործունեությունը։ Մատենագիտական տվյալների համակարգումը կարևոր է նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար, քանի որ այն նպաստում է գրքային ֆոնդերի համալրմանը, գրականության որոնմանը, մատենագիտական նկարագրության կատարելագործմանը և հետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ յուրաքանչյուր մատենագիտական գրառում կարող է տեղեկություն տրամադրել ոչ միայն տվյալ հրատարակության, այլև դրա ստեղծման ժամանակի, վայրի, հեղինակային պատկանելության և հրատարակչական միջավայրի մասին։ Այդ պատճառով նման ժողովածուները կարևոր են պատմաբանների, գրականագետների, գրքագետների, մատենագետների, գրադարանավարների և մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես հայ տպագրական և գրքային մշակույթի փաստագրման ու համակարգման կարևոր աղբյուր, որը նպաստում է հայերեն տպագիր ժառանգության պահպանմանը, ուսումնասիրմանը և հետագա հետազոտությունների համար անհրաժեշտ մատենագիտական հիմքի ձևավորմանը։