Հայ միջնադարյան պոեզիայի ավանդները և ժամանակակից հայ պոեզիան (60-80-ական թթ.)

Culture

Սա մատենագիտական տեղեկատու բնույթի հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրապարակված գրականությունը՝ ընդգրկելով գրքեր, հոդվածներ, գիտական ուսումնասիրություններ և քննադատական նյութեր, որոնք վերաբերում են գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին, աշխատանքը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, ուսուցիչների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակահատվածի հրատարակությունների արագ որոնում և մատչելի համակարգում, միաժամանակ նպաստելով մշակութային գործընթացների փաստագրմանը և գիտական շրջանառության կազմակերպմանը՝ որպես ՀՍՍՀ արվեստի և գրականության ուսումնասիրության կարևոր հենք։

Mathematics

Մաթեմատիկական և կիրառական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցանցային մոդելների կառուցվածքի ու հատկությունների ուսումնասիրությանը գրաֆների տեսության մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ցանցի տարրերի ներկայացումը գագաթների և կողերի միջոցով, դրանց միջև կապերի ձևավորումը և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների մաթեմատիկական նկարագրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցում հնարավոր երթուղիների որոշմանը, կապակցվածության գնահատմանը, հանգույցների փոխազդեցությանը և տվյալների կամ ռեսուրսների փոխանցման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են գրաֆների հիմնական բնութագրերը, օպտիմալ ճանապարհների որոնման մոտեցումները և ցանցի կառուցվածքի փոփոխության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Քննարկվում են նաև մաթեմատիկական և ալգորիթմական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները ցանցային համակարգերի հուսալիության, արդյունավետության և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու գրաֆների տեսության միջոցով տարբեր բնույթի ցանցերի մոդելավորման և վերլուծության սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիսկրետ մաթեմատիկայի, համակարգչային ցանցերի, մաթեմատիկական մոդելավորման և ալգորիթմների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների գործունեության տնտեսական առանձնահատկությունների և զարգացող երկրների ազգային տնտեսությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի առանձնացված դիտարկմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում միջազգային խոշոր ընկերությունների կողմից կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և արտադրական ռեսուրսների միջպետական շարժի գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ընդունող երկրների տնտեսական համակարգերի հետ։ Քննվում են վերազգային կորպորացիաների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմքերը, միջազգային արտադրության կազմակերպման մեխանիզմները, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերը և համաշխարհային տնտեսության տարբեր հատվածներում կորպորատիվ գործունեության ընդլայնման հիմնական շարժառիթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարգացող տնտեսություններում նման ընկերությունների գործունեության հնարավոր ազդեցություններին՝ ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտահանման ներուժի և տեղական ձեռնարկությունների մրցակցային միջավայրի տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին կապիտալից և տեխնոլոգիաներից կախվածության, շահույթի արտահոսքի, շուկայի կենտրոնացման և ազգային ընկերությունների մրցակցային դիրքերի փոփոխության հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրվում են ազգային տնտեսության առանձնահատկությունները, ներդրումային միջավայրի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև միջազգային կորպորատիվ կապիտալի ներգրավման հնարավորությունները տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Կարևորվում է օտարերկրյա ներդրումների ոչ միայն քանակական ծավալի, այլև դրանց կառուցվածքի և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման վրա հնարավոր ազդեցության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի և այլ զարգացող երկրների փորձերը՝ բացահայտելու վերազգային ընկերությունների գործունեության ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը՝ ներդրումային միջավայրի ձևավորման, մրցակցության պահպանման, ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանության և միջազգային բիզնեսի հետ արդյունավետ համագործակցության պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը ներկայացնում է համաշխարհային տնտեսական ինտեգրման կարևոր բաղադրիչ՝ վերլուծելով դրա հնարավորությունները և մարտահրավերները զարգացող տնտեսությունների ու մասնավորապես Հայաստանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։

Pedagogy

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակակից դպրոցում նորարական գործընթացների կառավարման համակարգի ձևավորման, կազմակերպման և արդյունավետության հիմնախնդիրներին։ Աշխատության կենտրոնում կրթական նորարարությունների ներդրման այնպիսի համակարգի ուսումնասիրությունն է, որը հնարավորություն է տալիս դպրոցին արձագանքել հասարակական և տեխնոլոգիական փոփոխություններին, բարելավել կրթության որակը և ստեղծել սովորողների ու ուսուցիչների զարգացման համար նպաստավոր միջավայր։ Նորարարական գործընթացները դպրոցում կարող են ընդգրկել ուսուցման նոր մեթոդների և տեխնոլոգիաների կիրառումը, կրթական ծրագրերի կատարելագործումը, գնահատման նոր մոտեցումները, թվային գործիքների ներդրումը, կառավարման ձևերի փոփոխությունը, ներառական և համագործակցային կրթության զարգացումը, ինչպես նաև դպրոցական համայնքի ներսում նոր մշակույթի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է «նորարարություն» հասկացության դիտարկումը ոչ միայն որպես առանձին նոր մեթոդի կամ տեխնիկական միջոցի ներդրում, այլ որպես ամբողջական փոփոխությունների գործընթաց, որը պետք է ներառի դպրոցի կառավարման, մանկավարժական գործունեության և կազմակերպական մշակույթի տարբեր բաղադրիչները։ Նման մոտեցման դեպքում նորարարության հաջողությունը կախված է ոչ միայն նոր գաղափարի որակից, այլև այն իրականացնելու դպրոցի պատրաստվածությունից, կառավարման արդյունավետությունից և փոփոխություններին մասնակիցների վերաբերմունքից։ Դպրոցի ղեկավարությունը նորարական գործընթացների կառավարման համակարգում իրականացնում է առանցքային դեր։ Ղեկավարը պետք է կարողանա ձևավորել զարգացման տեսլական, սահմանել առաջնահերթություններ, կազմակերպել նորարարական նախաձեռնությունների պլանավորումը և ապահովել դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Միաժամանակ կարևոր է, որ որոշումների կայացումը հնարավորինս չսահմանափակվի միայն վարչական մակարդակով․ արդյունավետ նորարարական միջավայրի ձևավորման համար անհրաժեշտ է ներգրավել ուսուցիչներին, սովորողներին, ծնողներին և դպրոցի մյուս շահակիցներին։ Ուսուցիչների ներգրավվածությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ կրթական նորարարությունների անմիջական իրականացնողները հիմնականում հենց նրանք են։ Նոր մեթոդի կամ տեխնոլոգիայի ներդրումը չի կարող արդյունավետ լինել, եթե ուսուցիչը չունի դրա կիրառման համար անհրաժեշտ գիտելիքներ, հմտություններ և մասնագիտական մոտիվացիա։ Հետևաբար կառավարման համակարգը պետք է ներառի մասնագիտական վերապատրաստում, փորձի փոխանակում, մեթոդական աջակցություն, խորհրդատվություն և գործընկերային համագործակցություն։ Ուսուցիչների համար կարևոր է նաև հնարավորություն ունենալ փորձարկելու նոր մոտեցումները, վերլուծելու դրանց արդյունքները և անհրաժեշտության դեպքում վերանայելու կիրառվող մեթոդները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նորարարական գործընթացների փուլային կազմակերպումը։ Նորարարության կառավարումը կարող է սկսվել առկա իրավիճակի ուսումնասիրությունից և խնդրի բացահայտումից, որից հետո սահմանվում են նպատակները, ընտրվում համապատասխան նորարարական լուծումները, մշակվում գործողությունների ծրագիր, իրականացվում փորձարկում և գնահատվում արդյունքները։ Արդյունքների վերլուծությունից հետո հաջողված լուծումները կարող են ընդլայնվել և տարածվել դպրոցի այլ դասարաններում, առարկաներում կամ գործունեության ոլորտներում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել չպատրաստված կամ պատահական փոփոխություններից և նորարարությունը դարձնել շարունակական կառավարվող գործընթաց։ Նորարարական գործընթացների արդյունավետ կառավարման համար մեծ նշանակություն ունի նաև դպրոցի կազմակերպական մշակույթը։ Եթե դպրոցում գերակշռում են պահպանողականությունը, փոփոխությունների նկատմամբ անվստահությունը և սխալվելու վախը, նորարարական նախաձեռնությունների իրականացումը կարող է դժվարանալ։ Ընդհակառակը, համագործակցության, մասնագիտական երկխոսության, ստեղծագործականության և փորձարկման հնարավորությունների վրա հիմնված մշակույթը նպաստում է նոր գաղափարների առաջացմանն ու տարածմանը։ Այս համատեքստում սխալը պետք է դիտարկվի ոչ միայն որպես բացասական արդյունք, այլև որպես փորձառությունից սովորելու և նոր լուծումներ կատարելագործելու հնարավորություն։ Ժամանակակից դպրոցի նորարարական կառավարման համակարգում առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Թվային հարթակները կարող են նպաստել ուսուցման կազմակերպմանը, ուսուցիչների միջև համագործակցությանը, տեղեկատվության փոխանակմանը, սովորողների առաջընթացի վերահսկմանը և կրթական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնմանը։ Սակայն տեխնոլոգիայի առկայությունն ինքնին դեռևս նորարարական կրթության երաշխիք չէ․ անհրաժեշտ է, որ դրա կիրառումը կապված լինի հստակ մանկավարժական նպատակի և սովորողի կրթական կարիքների հետ։ Ուսումնասիրության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է նորարարությունների արդյունավետության գնահատումը։ Կառավարման համակարգը պետք է նախատեսի ոչ միայն նոր գաղափարի ներդրում, այլև դրա արդյունքների չափում։ Կարևոր է գնահատել սովորողների առաջադիմության փոփոխությունները, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման մակարդակը, նոր մեթոդների կիրառման կայունությունը, դպրոցի կազմակերպական արդյունավետությունը և կրթական գործընթացի մասնակիցների վերաբերմունքը։ Այդպիսի գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզել՝ արդյոք տվյալ նորարարությունն իսկապես լուծում է առաջադրված խնդիրը, թե պարզապես փոխում է գործընթացի արտաքին ձևը։ Նորարարական կառավարման համակարգի արդյունավետությունը մեծապես կախված է նաև դպրոցի արտաքին միջավայրի հետ համագործակցությունից։ Դպրոցը կարող է համագործակցել բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, կրթական կազմակերպությունների, մասնագիտական համայնքների և այլ կառույցների հետ՝ ստանալով նոր գիտելիք, փորձ և մեթոդական աջակցություն։ Նման կապերը նպաստում են հաջողված փորձի տարածմանը և դպրոցում նորարարական ներուժի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ժամանակակից դպրոցը դիտարկում է որպես զարգացող կազմակերպություն, որը պետք է կարողանա ոչ միայն արձագանքել արտաքին փոփոխություններին, այլև ինքնուրույն նախաձեռնել և կառավարել զարգացման գործընթացները։ Նորարարությունը այս մոտեցմամբ մեկանգամյա միջոցառում չէ, այլ շարունակական գործընթաց, որը պահանջում է նպատակային պլանավորում, արդյունավետ ղեկավարում, մասնակիցների ներգրավվածություն, մասնագիտական աջակցություն, ռեսուրսների ճիշտ օգտագործում և արդյունքների մշտական գնահատում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հանրակրթական դպրոցների տնօրեններին և փոխտնօրեններին, ուսուցիչներին, կրթության կառավարման մասնագետներին, մեթոդիստներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և կրթական նորարարությունների ու դպրոցական կառավարման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Journalism

Պատմագիտական և մամուլագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1998 թվականներին լիբանանահայ պարբերական մամուլում Հայաստանի վերաբերյալ հրապարակումների, դրանց թեմատիկ ուղղվածության և տեղեկատվական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները՝ սփյուռքահայ մամուլի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և լիբանանահայ համայնքի կապերի արտացոլմանը, հայրենիքի վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը և հանրային ընկալումների ձևավորման գործում մամուլի ունեցած դերակատարությանը։ Վերլուծվում են հրապարակումների թեմատիկ շրջանակները, լրագրողական մոտեցումները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը և տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների, ազգային ինքնության, մշակութային կապերի և հասարակական հաղորդակցության խնդիրների ներկայացման եղանակները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լիբանանահայ մամուլը դիտարկելու որպես տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի և սփյուռքահայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, սփյուռքագիտության, լրագրության և հայ մամուլի պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի կորպորատիվ ռազմավարության ձևավորման, իրականացման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բանկի երկարաժամկետ զարգացման նպատակների սահմանումը, մրցակցային դիրքի ամրապնդումը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը և փոփոխվող տնտեսական միջավայրին հարմարվելու ռազմավարական կարողությունն են։ Քննվում են կորպորատիվ ռազմավարության հիմնական բաղադրիչները՝ բանկային գործունեության առաջնահերթ ուղղությունների ընտրությունը, ծառայությունների և հաճախորդների հատվածների զարգացումը, ֆինանսական ու մարդկային ռեսուրսների բաշխումը, կազմակերպական կառուցվածքի կատարելագործումը և ռիսկերի կառավարման համակարգի ինտեգրումը ընդհանուր ռազմավարական կառավարմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բանկերի արտաքին և ներքին միջավայրի վերլուծությանը՝ հաշվի առնելով մրցակցությունը, ֆինանսական շուկայի փոփոխությունները, տեխնոլոգիական զարգացումը, հաճախորդների պահանջների փոփոխությունը և կարգավորող միջավայրի ազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում է ռազմավարական որոշումների կապը բանկի ֆինանսական արդյունքների հետ՝ դիտարկելով շահութաբերության, ակտիվների ու պարտավորությունների կառավարման, գործառնական արդյունավետության, կապիտալի օգտագործման և ռիսկայնության ցուցանիշները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռազմավարության արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանական խնդիրը, քանի որ բանկի հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն կարճաժամկետ ֆինանսական արդյունքներով, այլև կայունությամբ, մրցունակությամբ, հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերություններով և զարգացման ներուժով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանկային տեխնոլոգիաների, թվային ծառայությունների և նորարարությունների նշանակությանը՝ որպես ռազմավարական զարգացման և գործառնական արդյունավետության բարձրացման գործոնների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր առևտրային բանկերի գործունեության ցուցանիշները և ռազմավարական մոտեցումները՝ բացահայտելու դրանց միջև առկա ընդհանուր օրինաչափություններն ու տարբերությունները։ Ռազմավարության կատարելագործման ուղղությունները դիտարկվում են կառավարման համակարգի ճկունության, ռիսկերի վերահսկման, ծառայությունների զարգացման, ծախսերի արդյունավետ կառավարման և մրցակցային առավելությունների ձևավորման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային գործի, ռազմավարական կառավարման, ֆինանսական կառավարման և արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ առևտրային բանկերի երկարաժամկետ զարգացման մեխանիզմները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։