More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Միջազգային վարկերի օգտագործման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ միջազգային վարկային միջոցների ներգրավման, օգտագործման և արդյունավետության հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային վարկերի նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման, ենթակառուցվածքների բարելավման և տնտեսության առանձին ոլորտների զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային միջոցների նպատակային օգտագործմանը, դրանց բաշխման արդյունավետությանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում արտաքին ֆինանսավորումը կարող է նպաստել երկարաժամկետ տնտեսական աճին։ ՀՀ փորձի հիման վրա ուսումնասիրվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկերի կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ֆինանսական, արժութային և պարտքային ռիսկերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վարկային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տնտեսական արդյունքները, սպասարկման ծախսերը, վերադարձելիությունը և պետական ֆինանսների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ վարկային միջոցների ոչ արդյունավետ կամ ոչ լիարժեք օգտագործման, ծրագրերի ձգձգման, կառավարման թերությունների և վերահսկողության անբավարարության հետևանքով։ Պատմականորեն ՀՀ միջազգային վարկային ծրագրերը ներառել են գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, ճանապարհաշինության և տրանսպորտի, առողջապահության, կրթության և աղքատության կրճատման ուղղություններ, ինչը ցույց է տալիս արտաքին վարկավորման բազմոլորտային նշանակությունը։

    Updated: 2026-09-20
    Միջազգային վարկերի օգտագործման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)
    Online

    Pedagogy

    Աշակերտական կոլեկտիվը որպես սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման միջոց

    Աշխատությունը նվիրված է աշակերտական կոլեկտիվի դերի ուսումնասիրությանը սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման և զարգացման գործընթացում՝ կրթական միջավայրը դիտարկելով ոչ միայն գիտելիքների փոխանցման, այլև սոցիալականացման, բարոյական դաստիարակության և անձի զարգացման կարևոր տարածք։ Հետազոտության առանցքում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով դասարանական և դպրոցական խմբում ձևավորվող հարաբերությունները, համատեղ գործունեությունը, հաղորդակցությունը և խմբային նորմերը կարող են նպաստել սովորողների արժեքային պատկերացումների ձևավորմանը։ Քննվում է կոլեկտիվի ազդեցությունը պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, արդարության, հանդուրժողականության, ինքնուրույնության և հասարակական մասնակցության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշակերտների միջև միջանձնային հարաբերություններին, խմբում անհատի դիրքին, փոխօգնության ձևերին և ընդհանուր նպատակների շուրջ համատեղ գործունեության կազմակերպմանը։ Կոլեկտիվը դիտարկվում է որպես սոցիալական փոքր խումբ, որտեղ սովորողը ձեռք է բերում հասարակական վարքագծի փորձ, սովորում է իր գործողությունները համադրել ուրիշների շահերի հետ և ձևավորում սեփական վերաբերմունքը ընդունված նորմերի ու արժեքների նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ուսուցչի և դասղեկի մանկավարժական դերակատարության ուսումնասիրությունը՝ առողջ հոգեբանական մթնոլորտի, համագործակցային հարաբերությունների և սովորողների ակտիվ մասնակցության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի արժեքների ձևավորումը չի սահմանափակվում ուղղակի բացատրություններով կամ բարոյական պահանջների ներկայացմամբ, այլ տեղի է ունենում նաև առօրյա շփումների, համատեղ որոշումների, խմբային նախաձեռնությունների և իրական սոցիալական փորձի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել աշակերտական ինքնակառավարմանը, խմբային նախագծերին, արտադասարանական գործունեությանը և հասարակական նախաձեռնություններին՝ որպես պատասխանատվության ու համագործակցության գործնական փորձ ձևավորող միջոցների։ Քննվում են նաև կոլեկտիվի ազդեցության հնարավոր հակասությունները, քանի որ խմբային կարծիքը և ճնշումը միշտ չէ, որ նպաստում են անհատի ինքնուրույն արժեքային դիրքորոշման զարգացմանը։ Այդ պատճառով կարևոր է խմբային համախմբվածությունը համադրել անձի ինքնուրույնության, անհատական տարբերությունների և սեփական կարծիք արտահայտելու հնարավորության հետ։ Հետազոտությունը կարող է հիմնվել մանկավարժական դիտարկումների, հարցումների, զրույցների և սոցիալ-հոգեբանական մեթոդների վրա՝ բացահայտելու սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ու կոլեկտիվային հարաբերությունների միջև կապերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի դաստիարակության տեսության, դպրոցական մանկավարժության և կրթական հոգեբանության համար՝ ներկայացնելով աշակերտական կոլեկտիվը որպես անձի սոցիալական և բարոյական զարգացման կարևոր միջավայր։

    Updated: 2026-09-18
    Աշակերտական կոլեկտիվը որպես սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման միջոց
    Online

    Geography

    Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր

    Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր աշխատությունը կիրառական անվտանգության և պետական պաշտպանության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման, պատրաստվածության և արձագանքման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է բնական և տեխնածին աղետների տեսակները՝ երկրաշարժեր, ջրհեղեղներ, հրդեհներ, քիմիական և ճառագայթային վթարներ, ինչպես նաև դրանց հետևանքների նվազեցման մեխանիզմները, գիրքը անդրադառնում է քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի կառուցվածքին, բնակչության պաշտպանական միջոցառումներին, տարհանման կազմակերպմանը և արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների պլանավորմանը, միաժամանակ ընդգծելով պետական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և հասարակության համագործակցության կարևորությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր անվտանգության ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Այս մատենագիտական տեղեկատուն նվիրված է ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների համակարգված ներկայացմանը և ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության ապահովմանը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների մասին տեղեկությունները՝ ընթերցողներին, մասնագետներին և հետազոտողներին հնարավորություն տալով հետևելու նոր գրականության առաջացմանն ու շրջանառությանը։ Տեղեկատուի շրջանակում կարող են ընդգրկվել արվեստագիտությանը, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, կինոյին, ժողովրդական արվեստին, մշակութային ժառանգությանը և մշակութային կյանքի այլ ոլորտներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ և այլ հրատարակություններ։ Նյութերի մատենագիտական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել համապատասխան հրատարակությունները և դրանք օգտագործել մասնագիտական, գիտական, կրթական կամ տեղեկատվական նպատակներով։ Հատուկ նշանակություն ունի ընթացիկ տեղեկատուի պարբերական բնույթը, քանի որ այն ապահովում է տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած գրականության վերաբերյալ տեղեկատվության օպերատիվ հավաքագրում և փոխանցում։ Աշխատությունը կարող է արտացոլել ինչպես Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը, այնպես էլ արվեստի առանձին ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և հայ մշակույթի գործիչների ստեղծագործական ժառանգությանը վերաբերող հրատարակությունները։ Մատենագիտական նյութի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և հնարավորություն է տալիս հետազոտողին արագորեն կողմնորոշվել համապատասխան թեմատիկ գրականության շրջանակում։ Տեղեկատուն արժեքավոր է նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման տեսանկյունից, քանի որ կարող է օգտագործվել մատենագիտական հարցումների, գրականության ընտրության, թեմատիկ ցուցակների կազմման և հետազոտական աշխատանքների տեղեկատվական ապահովման համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական աղբյուրագիտական հիմք մշակույթի և արվեստի պատմության տարբեր հարցերի ուսումնասիրության ժամանակ՝ միաժամանակ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտամշակութային ակտիվությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, երաժշտագետների, թատրոնի և կինոյի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-07
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Informatics

    Исследование многомерных систем управления при случайных воздействиях на основе скалярных оценок

    Ավտոմատ կառավարման տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պատահական ազդեցությունների պայմաններում գործող բազմաչափ կառավարման համակարգերի ուսումնասիրությանը՝ սկալյար գնահատումների մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում բազմաչափ դինամիկական համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրման սկզբունքները, կառավարման ազդանշանների և վիճակի փոփոխականների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև արտաքին պատահական խանգարումների ազդեցությունը համակարգերի աշխատանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաչափ համակարգերի վարքագծի գնահատման համար սկալյար բնութագրերի և օժանդակ ֆունկցիաների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս պարզեցնելու բարդ դինամիկական գործընթացների վերլուծությունը։ Վերլուծվում են համակարգերի կայունության, կառավարելիության, անցումային գործընթացների և պատահական ազդեցությունների նկատմամբ զգայունության գնահատման տեսական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև ստոխաստիկ խանգարումների մաթեմատիկական մոդելավորման, վիճակի փոփոխականների սահմանափակվածության և կառավարման որակի ցուցանիշների որոշման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սկալյար գնահատումների միջոցով բազմաչափ համակարգերի դինամիկ հատկությունների հետազոտման, բավարար կայունության պայմանների ձևակերպման և հաշվարկային մեթոդների պարզեցման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կառավարման ալգորիթմների արդյունավետության բարձրացմանը, համակարգերի հուսալիության ապահովմանը և ստացված տեսական արդյունքների հնարավոր կիրառություններին տեխնիկական ու ավտոմատացված կառավարման համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, ստոխաստիկ համակարգերի, կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Исследование многомерных систем управления при случайных воздействиях на основе скалярных оценок
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Դեկտեմբեր, թիվ 12)