Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Անուղղակի հարկերի դերը անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում (ՀՀ օրինակով)

    Այս աշխատանքը նվիրված է անուղղակի հարկերի (ԱԱՀ, մաքսատուրքեր, հանքային ռեսուրսների հարկեր և այլ տրանսակցիոն հարկեր) ազդեցության վերլուծությանը ՀՀ-ի անցումային տնտեսության վրա։ Նյութում ուսումնասիրվում են անուղղակի հարկերի կառուցվածքը, հավաքագրման մեխանիզմները, տնտեսական աճի վրա ազդեցությունը, ներդրումների դինամիկան և սպառողների վրա ուղղակի և անուղղակի հետևանքները։ Աշխատությունը ընդգծում է անցումային տնտեսություններում անուղղակի հարկերի կարևոր դերը պետական եկամուտների ապահովման, բյուջետային կայունության պահպանման և շուկայի կարգավորման գործիքների օգտագործման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության արդյունավետության, հարկային բեռի արդար բաշխման և տնտեսական ակտիվության խթանման հնարավորություններին։ Նյութը նաև համեմատում է Հայաստանի փորձը այլ անցումային երկրների փորձառությունների հետ՝ արտացոլելով բարելավման ուղիները և ռազմավարական առաջարկություններ կատարելով տնտեսության կայունացման և հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացման համար։

    Updated: 2026-09-10
    Անուղղակի հարկերի դերը անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում (ՀՀ օրինակով)
    Online

    Political Science

    Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն

    Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն-ը Հայաստանի առաջին ժամանակակից անկախ պետականությունն էր, որը գոյություն ունեցավ 1918 թվականի մայիսի 28-ից մինչև 1920 թվականի դեկտեմբերի վերջը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Ռուսական կայսրության փլուզման հետևանքով ստեղծված բարդ քաղաքական իրավիճակում։ Այն ձևավորվեց Հայոց ազգային խորհրդի կողմից՝ Բաթումի պայմանագրից հետո, երբ հայ ժողովուրդը ստիպված էր վերականգնել պետականությունը ծանր պատերազմների, ցեղասպանության և տարածքային կորուստների պայմաններում։ Հանրապետությունը ուներ խորհրդարանական կառավարման համակարգ և իր կարճատև գոյության ընթացքում փորձեց ստեղծել պետական կառավարման ինստիտուտներ, բանակ, կրթական համակարգ և արտաքին հարաբերություններ հաստատել այլ պետությունների հետ։ Չնայած ներքին տնտեսական դժվարություններին, փախստականների մեծ հոսքին, սովի և ռազմական սպառնալիքների առկայությանը՝ Հայաստանը կարողացավ որոշ չափով կազմակերպել պետական կյանքը և պահպանել անկախության գաղափարը։ Հանրապետությունը ավարտեց իր գոյությունը 1920 թվականին, երբ խորհրդային զորքերի մուտքով հաստատվեց խորհրդային իշխանություն, սակայն այն դարձավ կարևոր պատմական հիմք հետագա անկախ պետականության վերականգնման համար և մեծ նշանակություն ունեցավ հայկական պետականության գաղափարի պահպանման ու զարգացման գործում։

    Updated: 2026-10-23
    Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
    Online

    Economics

    Չվերթի շահութաբերության հաշվարկ

    Գիրքը ուսումնասիրում է ավիացիոն ոլորտում չվերթների շահութաբերության հաշվարկման մեթոդաբանությունը՝ ներկայացնելով ավիաընկերությունների տնտեսական արդյունավետության գնահատման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են չվերթի եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ուղևորափոխադրումների և բեռնափոխադրումների եկամտաբերության ձևավորման գործոնները, ինչպես նաև ինքնարժեքի հաշվարկման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է ծախսերի տեսակներին՝ վառելիք, անձնակազմ, օդանավի սպասարկում, օդանավակայանային վճարներ և լոգիստիկ ծախսեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ընդհանուր շահութաբերության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև բեռնվածության գործակիցի (load factor), տոմսերի գնագոյացման, երթուղիների օպտիմալացման և շուկայի պահանջարկի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավիացիոն ոլորտում կառավարման որոշումների տնտեսական հիմնավորմանը, ռիսկերի գնահատմանը և մրցակցային միջավայրի ազդեցությանը շահութաբերության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում չվերթների շահութաբերության հաշվարկի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ավիացիոն տնտեսագետների, ֆինանսիստների, լոգիստիկայի մասնագետների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-23
    Չվերթի շահութաբերության հաշվարկ
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Август, №8)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Август, №8)
    Online

    Physics

    Կիսահաղորդիչներ

    Այս ռեֆերատը վերաբերում է կիսահաղորդիչներին, որոնք նյութեր են, որոնց էլեկտրական հաղորդականությունը գտնվում է հաղորդիչների և մեկուսիչների միջև և կարող է զգալիորեն փոփոխվել արտաքին գործոնների ազդեցությամբ, ինչպիսիք են ջերմաստիճանը, լուսավորությունը կամ խառնուրդների ավելացումը։ Կիսահաղորդիչների հիմնական ներկայացուցիչներն են սիլիցիումը և գերմանիումը, որոնք լայնորեն օգտագործվում են ժամանակակից էլեկտրոնիկայում՝ միկրոսխեմաների, դիոդների, տրանզիստորների և այլ էլեկտրոնային սարքերի արտադրության համար։ Կիսահաղորդիչների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանցում առկա են երկու տեսակի լիցքակիրներ՝ էլեկտրոններ և «խոռոչներ», որոնց շարժման շնորհիվ էլ իրականացվում է էլեկտրական հոսքը։ Կիսահաղորդիչների հաղորդականությունը կարելի է փոխել դոպինգի միջոցով, այսինքն՝ հատուկ խառնուրդների ավելացմամբ, որի արդյունքում ստացվում են n-տիպի և p-տիպի կիսահաղորդիչներ։ N-տիպի կիսահաղորդիչներում հիմնական լիցքակիրները էլեկտրոններն են, իսկ p-տիպում՝ խոռոչները։ Այս երկու տիպերի միացման դեպքում ձևավորվում է p-n անցում, որը հանդիսանում է դիոդների և բազմաթիվ կիսահաղորդիչային սարքերի աշխատանքի հիմքը։ Կիսահաղորդիչների ուսումնասիրությունը մեծ նշանակություն ունի ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման համար, քանի որ դրանք հանդիսանում են համակարգիչների, բջջային հեռախոսների և տարբեր ավտոմատացված համակարգերի հիմնական բաղադրիչը։ Այսպիսով, կիսահաղորդիչները ժամանակակից էլեկտրոնիկայի հիմքն են և ապահովում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը։

    Updated: 2026-10-23
    Կիսահաղորդիչներ
    Online

    Economics

    Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման արդի հիմնախնդիրներն ու կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման տնտեսական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ոլորտի գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Քննարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության խթանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման պայմաններին, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությանը, ներդրումային հնարավորություններին, հարկային և վարչարարական կարգավորումներին, ինչպես նաև գործարար միջավայրի զարգացմանը խոչընդոտող գործոններին։ Ուսումնասիրվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման և արտադրողականության աճի հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական աջակցության ծրագրերին, արտոնյալ ֆինանսավորման գործիքներին, վարկավորման և երաշխիքային մեխանիզմներին, ինչպես նաև ձեռնարկատիրության զարգացման միջազգային փորձի կիրառելիությանը Հայաստանի տնտեսական պայմաններում։ Կարևորվում են գործարար կրթության, մասնագիտական կարողությունների զարգացման, թվայնացման, շուկաների ընդլայնման և արտահանման հնարավորությունների բարելավման հարցերը։ Դիտարկվում են նաև մարզերում ձեռնարկատիրական ակտիվության խթանման, տնտեսական գործունեության տարածքային անհամաչափությունների մեղմման, ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման և կայուն զարգացման նախադրյալների ձևավորման ուղղությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ոլորտի զարգացման հիմնական ցուցանիշները, տնտեսական քաղաքականության գործիքների արդյունավետությունը և ձեռնարկատիրական միջավայրի կատարելագործման կազմակերպատնտեսական մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի տնտեսական զարգացման հնարավորությունների գնահատման, ձեռնարկատիրության խթանման մեխանիզմների կատարելագործման և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման արդի հիմնախնդիրներն ու կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում