Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Краткий очерк армянской литературы V века
Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ գրականության ձևավորման և զարգացման հիմնական ուղղությունների համառոտ, բայց համակարգված ներկայացմանը՝ այն դիտարկելով հայ գրավոր մշակույթի սկզբնավորման, քրիստոնեական կրթության տարածման և ազգային պատմամշակութային ինքնագիտակցության ամրապնդման համատեքստում։ Դարաշրջանի գրական կյանքը սերտորեն կապված էր հայոց գրերի ստեղծման, թարգմանական գործունեության ծավալման և ինքնուրույն մատենագրության զարգացման հետ, որոնք հիմք ստեղծեցին հայերենով աստվածաբանական, պատմագրական, վարքագրական և մեկնողական երկերի ստեղծման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի գործունեությանը, նրանց շուրջ ձևավորված թարգմանական ու կրթական շարժմանը և այն մշակութային միջավայրին, որտեղ հայերենը հաստատվեց որպես գրականության, կրթության և եկեղեցական կյանքի կարևոր լեզու։ Քննվում է թարգմանական գրականության նշանակությունը՝ հատկապես աստվածաշնչյան և քրիստոնեական բնագրերի հայերեն փոխանցման տեսանկյունից, ինչը նպաստեց գրական լեզվի զարգացմանը, բառապաշարի հարստացմանը և տարբեր գրական ժանրերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ կարևոր տեղ է հատկացվում ինքնուրույն պատմագրության սկզբնավորմանն ու զարգացմանը՝ Եղիշեի, Ղազար Փարպեցու և դարաշրջանի այլ մատենագիրների ստեղծագործությունների միջոցով։ Նրանց երկերում պատմական իրադարձությունների նկարագրությունը հաճախ միահյուսվում է բարոյական, կրոնական և հասարակական գաղափարների հետ՝ արտահայտելով ժամանակաշրջանի աշխարհընկալումն ու արժեքային համակարգը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև Կորյունի «Վարք Մաշտոցի» երկի պատմամշակութային նշանակությունը, վաղ հայկական վարքագրության առանձնահատկությունները և գրական ստեղծագործության կապը կրթական ու եկեղեցական գործունեության հետ։ Առանձին ուշադրության են արժանանում V դարի հետ ավանդաբար կապվող պատմագրական երկերի թվագրման և հեղինակության շուրջ գիտական քննարկումները, քանի որ դրանց վերաբերյալ հայագիտության մեջ գոյություն ունեն տարբեր մոտեցումներ։ Գրական նյութը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական կամ պատմական ժառանգություն, այլև որպես հայ միջնադարյան մտավոր մշակույթի հետագա զարգացման հիմք։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտության, հայագիտության, պատմագրության և մշակույթի պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով V դարը որպես հայ գրավոր մշակույթի հիմնարար ձևավորման ժամանակաշրջան։
Updated: 2026-09-27
Pedagogy
Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործության ուսուցումը դպրոցում
Գիրքը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական մոտեցումների մշակմանը դպրոցական կրթության շրջանակներում՝ ընդգծելով նրա գրականության դերը աշակերտների գեղագիտական, բարոյական և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են Իսահակյանի պոեզիայի և արձակի հիմնական թեմատիկ ու գաղափարական առանձնահատկությունները, լեզվաոճական յուրահատկությունները և դրանց ուսուցման արդյունավետ եղանակները տարբեր դասարաններում։ Հեղինակը առաջարկում է դասավանդման մեթոդական համակարգեր՝ ներառյալ տեքստի վերլուծության ձևեր, ստեղծագործական առաջադրանքներ, քննարկումների կազմակերպում և ինտերակտիվ ուսուցման մոտեցումներ՝ ուղղված աշակերտների գրական ընկալման խորացմանը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային արժեքների փոխանցմանը, գրական հերոսների կերպարային վերլուծությանը և աշակերտների քննադատական մտածողության զարգացմանը։ Աշխատությունը համադրում է գրականագիտական և մանկավարժական մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ ուսուցման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, ուսանողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-08-28
Philosophy
ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ. Երկեր հատոր երկրորդ
Գարեգին Նժդեհ. Երկեր (հատոր երկրորդ)-ը գաղափարական, պատմափիլիսոփայական և հրապարակախոսական բնույթի ժողովածու է, որը ներկայացնում է Գարեգին Նժդեհի քաղաքական-փիլիսոփայական միտքը և ազգային գաղափարախոսության հիմնական դրույթները՝ ընդգրկելով նրա տարբեր հոդվածներ, ելույթներ և գրառումներ, աշխատությունում կենտրոնական տեղ ունեն ազգային ինքնության, պետականության գաղափարի, հայրենիքի պաշտպանության և ազգային դիմադրության վերաբերյալ նրա հայացքները, որտեղ Նժդեհը զարգացնում է ազգի հոգևոր-բարոյական վերածննդի և ինքնապահպանման գաղափարը, միաժամանակ շեշտվում է անհատի և ազգի փոխկապվածությունը, պատասխանատվության ու կամքի ուժի կարևորությունը պատմական ճգնաժամերի պայմաններում, հատորը նաև ներկայացնում է նրա մտածողության փիլիսոփայական շերտերը՝ կապված ուժի, բարոյականության և պատմական ճակատագրի մեկնաբանության հետ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ ազգային-քաղաքական մտքի և գաղափարական պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-21
Religion
Քրիստոնեական վարդապետություն
Այս աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատի հիմնադրույթների, աստվածաբանական սկզբունքների և եկեղեցական ուսմունքի համակարգված ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել քրիստոնեության հիմնական ճշմարտություններին, հոգևոր կյանքի սկզբունքներին և հավատացյալի բարոյական պարտականություններին։ Քրիստոնեական վարդապետությունը ներկայացվում է որպես Աստծո, արարչագործության, մարդու հոգևոր բնության, փրկագործության և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ փոխկապակցված գաղափարների ամբողջություն, որի հիմքում ընկած են Սուրբ Գրքի ուսմունքը և եկեղեցական ավանդության դավանաբանական մեկնաբանությունները։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթների ճանաչումն ու յուրացումն է, որոնց շարքում առանձնահատուկ տեղ ունեն մեկ Աստծո գոյության, Սուրբ Երրորդության, աշխարհի արարման, Հիսուս Քրիստոսի աստվածային և մարդկային բնությունների, նրա մարմնավորման, խաչելության ու հարության, Սուրբ Հոգու գործունեության և մարդկության փրկության գաղափարները։ Այս ուսմունքների միջոցով բացահայտվում է քրիստոնեական աշխարհայացքի ամբողջականությունը և մարդու ու Աստծո հարաբերությունների հոգևոր նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մարդու արարման և նրա բարոյական բնության հարցը։ Քրիստոնեական վարդապետության համաձայն՝ մարդը ստեղծված է Աստծո պատկերով և կոչված է ապրելու հավատքի, սիրո, արդարության ու բարության սկզբունքներով։ Սակայն ազատ կամքի առկայությունը նրան հնարավորություն է տալիս ինչպես ընտրելու բարին, այնպես էլ շեղվելու աստվածային պատվիրաններից։ Այս համատեքստում ներկայացվում են մեղքի ծագման, մարդկային անկման, ապաշխարության, ներման և հոգևոր վերածննդի հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հիսուս Քրիստոսի փրկագործական առաքելության բացատրությունը, որի համաձայն՝ նրա մարմնավորումը, երկրային կյանքը, չարչարանքները, խաչելությունը և հարությունը մարդկության փրկության պատմության կենտրոնական իրադարձություններն են։ Քրիստոսի ուսմունքը ներկայացվում է որպես սիրո, խոնարհության, ներողամտության, անձնազոհության և աստվածային ճշմարտության մարմնավորում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև եկեղեցու և նրա խորհուրդների նշանակության բացահայտումը։ Քրիստոնեական եկեղեցին դիտարկվում է որպես հավատացյալների հոգևոր համայնք, որտեղ պահպանվում և փոխանցվում են առաքելական ավանդությունը, դավանաբանական ճշմարտությունները և պաշտամունքային կարգերը։ Եկեղեցական խորհուրդները ներկայացնում են հավատացյալի հոգևոր կյանքի կարևոր հանգրվանները՝ կապելով նրան աստվածային շնորհի, եկեղեցական համայնքի և քրիստոնեական փրկագործության գաղափարի հետ։ Այս առումով վարդապետության ուսումնասիրությունը նպաստում է ոչ միայն կրոնական հասկացությունների ճանաչմանը, այլև եկեղեցական կյանքի գիտակցված ընկալմանը։ Աշխատության բարոյական և դաստիարակչական ուղղվածությունը կապված է քրիստոնեական առաքինությունների ձևավորման հետ։ Հավատը, հույսը և սերը ներկայացվում են որպես հոգևոր կյանքի հիմնական հիմքեր, որոնց լրացնում են խոնարհությունը, համբերությունը, ազնվությունը, գթասրտությունը, ողորմածությունը, արդարամտությունը և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվությունը։ Այս արժեքները դիտարկվում են ոչ միայն որպես կրոնական պահանջներ, այլև որպես մարդկային հարաբերությունների ներդաշնակության և հասարակական կյանքի բարոյական կազմակերպման անհրաժեշտ պայմաններ։ Քրիստոնեական վարդապետության ուսուցումը կոչված է ձևավորելու այնպիսի հավատացյալ, որը գիտակցում է իր պարտականությունները Աստծո, ընտանիքի, հասարակության և սեփական խղճի առջև։ Գրական և կառուցվածքային առումով աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական ուսուցողական ու դավանաբանական գրականության ավանդույթին, որի հիմնական առանձնահատկություններն են հասկացությունների պարզաբանումը, ուսմունքների համակարգված ներկայացումը և բարոյական եզրահանգումների ընդգծումը։ Նման երկերը կարևոր դեր են ունեցել կրոնական կրթության զարգացման գործում, քանի որ բարդ աստվածաբանական գաղափարները ներկայացրել են ուսուցման և յուրացման համար մատչելի ձևով։ Դրանց միջոցով ձևավորվել է քրիստոնեական գիտելիքի փոխանցման այնպիսի մշակույթ, որը միավորում է տեսական ուսմունքը, հոգևոր դաստիարակությունը և գործնական բարոյականությունը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ կրոնական և կրթական կյանքի համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ համայնքի հոգևոր առաջնորդները, կրթական հաստատություններն ու տպագրական կենտրոնները մեծ ուշադրություն էին դարձնում մայրենի լեզվով կրոնական գիտելիքի տարածմանը և հավատացյալների դավանաբանական կրթությանը։ Հայերեն քրիստոնեական վարդապետական գրքերի հրատարակությունը նպաստում էր ազգային եկեղեցական ավանդության պահպանմանը, հայերենի կիրառությանը աստվածաբանական գրականության մեջ և հոգևոր կրթության հասանելիության ընդլայնմանը։ Պողոս Արապյանի տպագրական գործունեության շրջանակում լույս տեսած այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրատպության, եկեղեցական կրթության և XIX դարի հայ աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է աստվածաբանների, եկեղեցագետների, հայագետների, պատմաբանների և կրոնական գրականության հետազոտողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել քրիստոնեական հավատքի հիմունքները, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դավանաբանական ավանդույթները և հոգևոր կյանքի բարոյական սկզբունքները ճանաչել ցանկացող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-12
Other Subjects
Հիշարժան տարեթվեր 2016
Հրատարակությունը ներկայացնում է 2016 թվականի ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, հոբելյանների և կարևոր պատմամշակութային իրադարձությունների համակարգված ժողովածու։ Այն ներառում է նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցները, պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական, կրթական և հասարակական կյանքի կարևոր ամսաթվերը՝ նպաստելով դրանց ճանաչմանը և արժևորմանը։ Նյութերը դասավորված են հարմար տեղեկատու ձևաչափով՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը և օգտագործել այն կրթական, գիտական, մշակութային ու գրադարանային գործունեության ընթացքում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել միջոցառումների, ցուցահանդեսների, թեմատիկ օրացույցների, դասախոսությունների և այլ կրթամշակութային նախաձեռնությունների պլանավորման ու կազմակերպման համար։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, պատմաբանների, մանկավարժների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և պատմական ու մշակութային կարևոր տարեթվերով հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-09
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1991, Մարտ, թիվ 3)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-08