Հայկական հարցի լուծման շուրջ

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է ծննդաբերական գործունեության թուլության (սլաբոստ ռոդովոյ դեյատելնոստի) կանխատեսման և կանխարգելման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով դրա կլինիկական նշանակությունը մանկաբարձական պրակտիկայում։ Ներկայացվում են ծննդաբերության նորմալ ընթացքի ֆիզիոլոգիական հիմքերը և այն պաթոլոգիական գործոնները, որոնք կարող են հանգեցնել արգանդի կծկողական ակտիվության նվազման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոնների վերլուծությանը՝ ներառյալ հորմոնալ խանգարումները, բազմաբեղուն հղիությունները, արգանդի կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև հոգեֆիզիոլոգիական և սոցիալական ազդեցությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են կանխատեսման մեթոդները՝ կլինիկական գնահատում, գործիքային և լաբորատոր հետազոտություններ, որոնք թույլ են տալիս վաղ փուլերում հայտնաբերել ծննդաբերական գործունեության թուլության վտանգը։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելման և բուժման մոտեցումները՝ դեղորայքային խթանում, ծննդաբերության ճիշտ վարում և անհատական մոտեցման կիրառություն։ Աշխատությունը կարևոր է մանկաբարձության ոլորտի համար՝ նպաստելով մայրական և պերինատալ բարդությունների նվազեցմանը և ծննդաբերության անվտանգ ընթացքի ապահովմանը։

Pedagogy

Հրատարակությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հիմնադրման 75-ամյակին և ներկայացնում է այդ կրթական ու գիտական հաստատության գործունեության պատմական ուղին, նշանակությունն ու ձեռքբերումները։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում հաստատության ստեղծման նախադրյալներին, զարգացման հիմնական փուլերին և արևելյան լեզուների ու արևելագիտության ուսումնասիրման գործում ունեցած դերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական գործընթացի կազմակերպմանը, դասավանդվող լեզուների շրջանակին, ուսումնական ծրագրերի զարգացմանը և այն մասնագետների պատրաստմանը, որոնք հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել գիտության, կրթության, մշակույթի և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տեղեկություններ հաստատության դասախոսական կազմի, շրջանավարտների, գիտական գործունեության և գրադարանային ու մշակութային ժառանգության վերաբերյալ՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել դրա ձևավորման և կայացման գործընթացների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արևելյան լեզուների ուսուցման մեթոդների զարգացմանը, լեզվաբանական և արևելագիտական հետազոտություններին, ինչպես նաև տարբեր ժողովուրդների լեզուների, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրման գործում հաստատության ներդրմանը։ Հոբելյանական հրատարակությունը կարող է ներկայացնել նաև ինստիտուտի գործունեության ընթացքում ունեցած հասարակական և կրթամշակութային նշանակությունը՝ ընդգծելով դրա դերը գիտական կապերի և միջազգային մշակութային փոխանակումների զարգացման գործում։ Նյութը արժեքավոր է որպես կրթական հաստատության պատմության վերաբերյալ աղբյուր, քանի որ մեկտեղում է նրա անցած ճանապարհի, գործունեության և ձեռքբերումների մասին տեղեկությունները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել արևելագետներին, պատմաբաններին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և արևելյան լեզուների ու ռուսական կրթամշակութային պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Economics

Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ներուժի ընդլայնման հիմնախնդիրները հիմնականում կապված են երկրում արտադրության, ֆինանսների և միջազգային շուկաների հասանելիության սահմանափակումների հետ, որոնք կրճատում են տնտեսության արտաքին մրցունակությունը և խոչընդոտում կայուն արտահանման աճին։ Հիմնական դժվարություններից մեկը ներքին արդյունաբերության փոքր ծավալն է և տեխնոլոգիական հետամնացությունը, ինչը սահմանափակում է բարձրարժեք և մրցունակ արտադրանքի արտադրությունը և արտահանման հնարավորությունները՝ հատկապես եվրոպական և միջազգային շուկաներում, որտեղ պահանջները բարձր են և մրցակցությունը մեծ։ Երկրորդ հիմնախնդիրը լոգիստիկ ենթակառուցվածքների թերի զարգացումն է, ներառյալ տրանսպորտային ցանցերի, պահեստային հզորությունների և մաքսային գործընթացների արդյունավետության սահմանափակումները, ինչը բարձրացնում է արտահանման ծախսերը և նվազեցնում ժամանակային արդյունավետությունը։ Ավելին, արտահանող տնտեսվարողների ֆինանսական և վարկային ռեսուրսների պակասն առաձգականություն չի թողնում արտադրության ընդլայնման և նոր շուկաների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև խոչընդոտում է նորարարության ներդրմանը և արտադրանքի համապատասխանեցմանը միջազգային ստանդարտներին։ Մեկ այլ կարևոր խնդիր է միջազգային շուկաների հետ համագործակցության փորձի և առևտրային կապերի սահմանափակ լինելը, ինչը դժվարացնում է դիվերսիֆիկացված արտահանման ռազմավարության մշակումը և նոր գործընկերների ներգրավումը, իսկ ներքին առևտրային աջակցության համակարգերի և պետական աջակցման ծրագրերի թերի կամ ոչ բավարար իրականացումը ավելացնում է ռիսկերը և տնտեսվարողի պատասխանատվությունը։ Արտահանման ներուժի ընդլայնման համար անհրաժեշտ են համապարփակ ռազմավարական մոտեցումներ, այդ թվում՝ արդյունաբերության արդիականացում, տեխնոլոգիական նորարարությունների խթանում, լոգիստիկ ենթակառուցվածքների բարելավում, ֆինանսական մոդելների և պետական աջակցման ծրագրերի ընդլայնում, ինչպես նաև արտաքին շուկաների հետ դիվերսիֆիկացված և շարունակական համագործակցություն ապահովող մեխանիզմների ներդրում, որոնք թույլ կտան բարձրացնել Հայաստանի Հանրապետության արտադրանքի միջազգային մրցունակությունը և ապահովել տնտեսության կայուն աճ և արտաքին եկամուտների մեծացում։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և ցիսպլատինային ու ցիս-դիքլորոդիամինային պլատինային միացությունների ձևավորած կոմպլեքսների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կառուցվածքային և քիմիական փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում պլատին պարունակող միացությունների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցությունն է, որը հատկապես կարևոր է հակաուռուցքային դեղանյութերի գործողության մեխանիզմների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Ցիսպլատինը լայնորեն ուսումնասիրված պլատինային միացություն է, որի կենսաբանական ազդեցության կարևոր փուլերից մեկը ԴՆԹ-ի հետ կապվելն ու դրա կառուցվածքի փոփոխությունն է։ Այդ փոխազդեցությունները կարող են խաթարել ԴՆԹ-ի բնականոն կրկնապատկումը և տրանսկրիպցիան՝ արդյունքում ազդելով բջջի կենսագործունեության և բաժանման վրա։ Աշխատության մեջ երկու կոմպլեքսների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պլատինային կենտրոնի, լիգանդների և ԴՆԹ-ի կառուցվածքային հատվածների փոխազդեցությունների տարբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հետ կապման բնույթին, կոմպլեքսների երկրաչափական կառուցվածքին, կապերի կայունությանը, հնարավոր կոնֆորմացիոն փոփոխություններին և այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են տարբեր պլատինային միացությունների փոխազդեցության առանձնահատկությունները ԴՆԹ-ի հետ։ Նման համեմատական մոտեցումը կարևոր է, քանի որ նույնիսկ քիմիական կառուցվածքի համեմատաբար փոքր փոփոխությունները կարող են փոխել միացության ռեակտիվությունը, ԴՆԹ-ի հետ կապվելու ունակությունը և վերջնական կենսաբանական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես տեսական, այնպես էլ փորձարարական մեթոդների կիրառում՝ մոլեկուլային կառուցվածքի, կապերի բնույթի և կոմպլեքսների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել պլատինային միացությունների և նուկլեինաթթուների փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև հակաուռուցքային ակտիվությամբ նոր միացությունների ուսումնասիրման և նպատակային նախագծման գործընթացին։ Թեման հետաքրքրություն է ներկայացնում դեղաքիմիայի, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և քիմիական ֆիզիկայի մասնագետների համար, ինչպես նաև այն հետազոտողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ԴՆԹ-ի հետ մետաղակոմպլեքսների փոխազդեցությունները և դրանց կենսաբանական նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրել երկու պլատինային-ԴՆԹ կոմպլեքսների հատկությունները և պարզել, թե դրանց կառուցվածքային տարբերություններն ինչպես կարող են պայմանավորել ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցության բնույթն ու կայունությունը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Սյունիքի տարածաշրջանի բանավոր ժողովրդական ստեղծագործության հավաքագրմանը, պահպանմանն ու ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Սյունիքի հարուստ բանահյուսական ժառանգությունը՝ որպես տեղական պատմական հիշողության, հասարակական կյանքի, աշխարհընկալման և մշակութային ինքնության կարևոր արտահայտություն։ Տարածաշրջանային բանահյուսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժողովրդական ստեղծագործության տարբեր դրսևորումները, դրանց լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սերնդեսերունդ փոխանցվող ավանդույթների շարունակականությունը։ Բանավոր մշակույթի նյութերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում Սյունիքի բնակչության կենցաղի, սովորույթների, հավատալիքների, արժեքային պատկերացումների և համայնքային կյանքի մասին։ Դրանք նաև արտացոլում են պատմական իրադարձությունների, տեղական միջավայրի և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը ժողովրդական ստեղծագործության վրա։ Նման նյութերի հավաքագրումն ու գիտական ուսումնասիրությունը նպաստում են բանահյուսական ժանրերի, տեղական տարբերակների և տարածաշրջանային մշակութային առանձնահատկությունների ճանաչմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի Սյունիքի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման և հանրահռչակման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, ազգագրագետներին, լեզվաբաններին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և հայկական ժողովրդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։Աշխատությունը նվիրված է Սյունիքի տարածաշրջանի բանավոր ժողովրդական ստեղծագործության հավաքագրմանը, պահպանմանն ու ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Սյունիքի հարուստ բանահյուսական ժառանգությունը՝ որպես տեղական պատմական հիշողության, հասարակական կյանքի, աշխարհընկալման և մշակութային ինքնության կարևոր արտահայտություն։ Տարածաշրջանային բանահյուսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժողովրդական ստեղծագործության տարբեր դրսևորումները, դրանց լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սերնդեսերունդ փոխանցվող ավանդույթների շարունակականությունը։ Բանավոր մշակույթի նյութերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում Սյունիքի բնակչության կենցաղի, սովորույթների, հավատալիքների, արժեքային պատկերացումների և համայնքային կյանքի մասին։ Դրանք նաև արտացոլում են պատմական իրադարձությունների, տեղական միջավայրի և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը ժողովրդական ստեղծագործության վրա։ Նման նյութերի հավաքագրումն ու գիտական ուսումնասիրությունը նպաստում են բանահյուսական ժանրերի, տեղական տարբերակների և տարածաշրջանային մշակութային առանձնահատկությունների ճանաչմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի Սյունիքի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման և հանրահռչակման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, ազգագրագետներին, լեզվաբաններին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և հայկական ժողովրդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փոքր լիգանդների՝ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցության և դրանց ադսորբցիայի գործընթացների ուսումնասիրմանը ֆլուկտուացվող միջավայրում։ Գրքում ներկայացվում են ԴՆԹ-ի կառուցվածքային և դինամիկ առանձնահատկությունները, փոքր մոլեկուլների կապման մեխանիզմները և միջավայրի ֆիզիկաքիմիական տատանումների ազդեցությունը մոլեկուլային փոխազդեցությունների արդյունավետության վրա։ Հեղինակը կիրառում է տեսական մոդելներ, մաթեմատիկական հաշվարկներ և կենսաֆիզիկական մոտեցումներ՝ վերլուծելու լիգանդ–ԴՆԹ համակարգի վարքագիծը, կապման կայունությունը, էներգետիկ բնութագրերը և մոլեկուլային շարժունակության օրինաչափությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ստացված արդյունքների նշանակությունը դեղանյութերի նախագծման, գենետիկական գործընթացների ուսումնասիրության, նանոկենսատեխնոլոգիաների և կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է կենսաֆիզիկների, կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, ֆիզիկական քիմիկոսների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։