Հերձվածների գիրք

History

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի քաղաքներում միգրացիոն և էթնոսոցիալական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնակչության տեղաշարժերի, քաղաքային միջավայրի սոցիալական կառուցվածքի և էթնիկ խմբերի փոխազդեցության դինամիկան։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես են ներքին և արտաքին միգրացիոն հոսքերը ազդում քաղաքների ժողովրդագրական կազմի, սոցիալական ինտեգրման գործընթացների և էթնիկ հարաբերությունների ձևավորման վրա Հայաստանում։ Ուսումնասիրվում են միգրացիայի հիմնական պատճառները՝ տնտեսական անհավասարություն, զբաղվածության հնարավորություններ, կրթական կենտրոնների կենտրոնացում և տարածաշրջանային զարգացման տարբերություններ, որոնք նպաստում են բնակչության կենտրոնացմանը խոշոր քաղաքներում, հատկապես Երևանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էթնոսոցիալական հարաբերություններին՝ տարբեր էթնիկ խմբերի համակեցության ձևերին, սոցիալական ինտեգրման մակարդակին և մշակութային փոխազդեցություններին քաղաքային միջավայրում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է միգրացիայի ազդեցությունը սոցիալական շերտավորման, քաղաքային ենթակառուցվածքների ծանրաբեռնվածության և բնակարանային շուկայի փոփոխությունների վրա։ Միաժամանակ վերլուծվում են պետական քաղաքականության միջոցառումները՝ ուղղված միգրացիոն հոսքերի կարգավորմանը, տարածաշրջանային զարգացման խթանմանը և սոցիալական համախմբվածության ապահովմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի սոցիոլոգիայի և քաղաքային ուսումնասիրությունների համար՝ նպաստելով Հայաստանի քաղաքներում տեղի ունեցող միգրացիոն և էթնոսոցիալական գործընթացների խորքային ընկալմանը։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Mathematics

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս I-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տեխնիկական և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի ու գծային հանրահաշվի հիմնական թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականություններն ու սահմանները, ֆունկցիաների շարունակականությունը և ածանցյալի գաղափարը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական ու կիրառական մեկնաբանությունները, միաժամանակ դիտարկվում են մատրիցների և որոշիչների (determinants) հիմունքները, գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները և վեկտորային հասկացությունների ներածությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների տրամաբանությանը և խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը, հանդիսանալով հիմք հետագա բարձրագույն մաթեմատիկական և ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան արվեստում Աստվածամոր պատկերների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և գեղարվեստական դրսևորումներին։ Հետազոտության կենտրոնում Աստվածամոր և Մանկան կերպարների փոխհարաբերությունն է, դրանց դիրքը, ժեստերը, հագուստը, դեմքի արտահայտությունները, խորհրդանշական մանրամասները և հորինվածքի ընդհանուր կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել Աստվածամոր կերպարի ձևավորման աստվածաբանական և գեղարվեստական հիմքերը, վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև զարգացած և ուշ միջնադար դրա պատկերագրական փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջանների հայ արվեստի հուշարձաններում թեմայի տեղայնացման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նույն թեման կարող է ներկայացվել տարբեր պատկերագրական տիպերով՝ նստած կամ կանգնած Աստվածամայր, Մանկան գրկում կամ կողքին, տարբեր դիրքերով և փոխհարաբերություններով, ինչը թույլ է տալիս հետևել պատկերագրական կանոնների և գեղարվեստական մտածողության փոփոխությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հայկական ձեռագիր մատյանների մանրանկարները, որմնանկարները, եկեղեցական քանդակագործության նմուշները, սրբապատկերները և կիրառական արվեստի առանձին ստեղծագործություններ։ Առանձին կարևորություն ունի մանրանկարչության նյութը, քանի որ ձեռագրերում Աստվածամոր կերպարը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես կրոնական թեմայի պատկերում, այլև որպես բարդ խորհրդանշական համակարգի բաղադրիչ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր դարաշրջանների և գեղարվեստական դպրոցների ստեղծագործություններ՝ բացահայտելու համար հորինվածքի կառուցվածքային, ոճական և պատկերագրական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուշադրություն կարող է դարձվել նաև Աստվածամոր կերպարի հետ կապված խորհրդանիշներին՝ գույնին, թագին, լուսապսակին, աստղերին, Մանկան դիրքին, գրքին կամ այլ առարկաներին, որոնք կարող են արտահայտել աստվածաբանական որոշակի գաղափարներ։ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մայրության, աստվածային և մարդկային բնությունների միասնության, Քրիստոսի մարմնավորման և փրկագործության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությունը։ Միաժամանակ Աստվածամոր կերպարը հայ միջնադարյան արվեստում կարող է դիտարկվել նաև ազգային գեղարվեստական ավանդույթի տեսանկյունից, քանի որ ընդհանուր քրիստոնեական պատկերագրական սկզբունքները հայկական արվեստում հաճախ ստացել են տեղական ոճական և մշակութային առանձնահատկություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատկերագրական աղբյուրների և գեղարվեստական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Կարող են քննվել բյուզանդական, արևելաքրիստոնեական և հարևան մշակութային ավանդույթների հետ առնչությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են ընդհանուր պատկերագրական տիպերը ներթափանցել հայկական արվեստ և ինչպես են վերափոխվել տեղական ստեղծագործական միջավայրում։ Միաժամանակ կարող են առանձնացվել այն հատկանիշները, որոնք բնորոշ են հենց հայկական պատկերագրական ավանդույթին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև առանձին հուշարձանների ժամանակագրական և ոճական համեմատություն՝ հնարավորություն տալով հետևելու հորինվածքի աստիճանական փոփոխություններին։ Կարևոր է ոչ միայն արտաքին ձևերի նկարագրությունը, այլև դրանց իմաստային բովանդակության բացահայտումը, քանի որ միջնադարյան արվեստում պատկերագրական յուրաքանչյուր մանրամասն հաճախ ունի աստվածաբանական կամ խորհրդանշական նշանակություն։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է պատկերագրական, ոճաբանական, պատմամշակութային և աստվածաբանական մոտեցումները՝ Աստվածամոր կերպարի համակողմանի ուսումնասիրության նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հայ միջնադարյան կերպարվեստի զարգացման օրինաչափությունների, քրիստոնեական պատկերագրության տեղական առանձնահատկությունների և հայկական մշակութային ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, միջնադարյան արվեստի և մանրանկարչության մասնագետներին, հոգևոր մշակույթի հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի պրետեկտալ շրջանի դերի ուսումնասիրությանը տեսողական ինֆորմացիայի կենտրոնական մշակման գործընթացներում։ Հետազոտության կենտրոնում տեսողական համակարգի այն նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով աչքից ստացվող ազդանշանները փոխանցվում, վերլուծվում և վերափոխվում են նյարդային համակարգի կողմից ընկալելի տեղեկատվության։ Ուսումնասիրվում են պրետեկտալ շրջանի անատոմիական կառուցվածքը, նրա կապերը տեսողական համակարգի տարբեր բաժինների և գլխուղեղի այլ կենտրոնների հետ, ինչպես նաև տեսողական ազդանշանների մշակման ընթացքում դրա ֆունկցիոնալ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով տեսողական գրգիռների մասին տեղեկատվությունը կարող է մասնակցել ոչ միայն տեսողական ընկալմանը, այլև օրգանիզմի արագ և նպատակային ռեակցիաների ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է պրետեկտալ շրջանի մասնակցությունը լուսային և տեսողական գրգռիչների նկատմամբ պատասխանների կարգավորմանը, տեսողական տեղեկատվության ինտեգրմանը և համապատասխան նյարդային արձագանքների կազմակերպմանը։ Քննարկվում են նաև պրետեկտալ շրջանի փոխկապակցվածությունը տեսողական ուղիների և այլ ենթակեղևային ու կեղևային կառույցների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տեսողական տեղեկատվության կենտրոնական մշակման բազմաստիճան բնույթի մասին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեսողական ազդանշանի մշակման տարբեր փուլերի և դրանց ֆիզիոլոգիական նշանակության բացահայտումը՝ ներառելով զգայական տեղեկատվության ընդունումը, նյարդային հաղորդումը, կենտրոնական ինտեգրումը և համապատասխան պատասխանների ձևավորումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել տեսողական համակարգի աշխատանքի և դրա կենտրոնական կարգավորման մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել նյարդաֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, կենսաբանների, տեսողական համակարգի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների, բժշկական և կենսաբանական ուղղությունների գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների։ Աշխատության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն տեսողական ընկալումը դիտարկում է որպես բարդ կենտրոնական գործընթաց, որի իրականացմանը մասնակցում են միմյանց հետ սերտորեն փոխկապակցված նյարդային կառույցներ, իսկ պրետեկտալ շրջանը այդ համակարգում ունի կարևոր ֆունկցիոնալ նշանակություն։