Հերձվածների գիրք

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է խնայողությունների, ներդրումների և տնտեսական աճի միջև առկա ֆունկցիոնալ փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական տվյալների և փորձի վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխազդեցությունը, կապիտալի կուտակման գործընթացները, ներդրումային ակտիվության վրա ազդող հիմնական գործոնները և խնայողությունների դերը տնտեսության կայուն զարգացման ապահովման գործում։ Քննարկվում են տնտեսական աճի տեսական մոդելները, ֆինանսական համակարգի ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի ձևավորման վրա, պետական տնտեսական քաղաքականության գործիքները, ինչպես նաև արտաքին և ներքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը երկրի զարգացման միտումների վրա։ Ներկայացվում են վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ներդրումային արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործմանը և երկարաժամկետ տնտեսական աճի խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Սոցիոլոգիա

Սոցիոլոգիական և հաղորդակցական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վիրտուալ սոցիալական ցանցերում հայ օգտատերերի հաղորդակցական վարքի, փոխազդեցության ձևերի և ռազմավարությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առցանց միջավայրում հաղորդակցության կազմակերպման առանձնահատկությունները, տեղեկատվության ստեղծման ու տարածման եղանակները, ինքնաներկայացման ձևերը և օգտատերերի միջև սոցիալական կապերի ձևավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական նպատակների ընտրությանը, լեզվական ու արտալեզվական միջոցների կիրառմանը, հրապարակումների և մեկնաբանությունների միջոցով փոխազդեցության ձևավորմանը։ Վերլուծվում են նաև խմբային պատկանելության, ինքնության ներկայացման, հանրային կարծիքի արտահայտման և տարբեր առցանց համայնքներում հաղորդակցական վարքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է վիրտուալ միջավայրի ազդեցությունը միջանձնային հարաբերությունների, հաղորդակցական նորմերի և սոցիալական փոխգործակցության փոփոխության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թվային հաղորդակցության պայմաններում ձևավորվող վարքային օրինաչափությունները և դրանց կապը հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, հաղորդակցության մասնագետների, մեդիա հետազոտողների և թվային հասարակության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման արդյունքում առաջացող բնապահպանական հետևանքների քանակական գնահատման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության աճի և շրջակա միջավայրի պահպանության փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ տնտեսական գործունեությունը միաժամանակ ստեղծում է արտադրական և սոցիալական արդյունքներ, սակայն կարող է առաջացնել նաև բնական ռեսուրսների սպառում, շրջակա միջավայրի աղտոտում և էկոհամակարգերի վրա բացասական ազդեցություններ։ ՀՀ պետական փաստաթղթերում նույնպես նշվում է, որ տնտեսական գործունեության և բնապահպանական խնդիրների միջև առկա է անմիջական կապ, իսկ հիմնական մարտահրավերների թվում են ռեսուրսների գերշահագործումը, օդի և ջրերի աղտոտումը, հողերի դեգրադացիան, կենսաբազմազանության կորուստը և թափոնների ոչ պատշաճ կառավարումը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը բնապահպանական ազդեցությունները ոչ միայն որակական, այլև քանակական ցուցանիշներով գնահատելու փորձն է։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել տնտեսական աճի, արտադրության ծավալների, էներգիայի և բնական ռեսուրսների օգտագործման, արտանետումների, աղտոտվածության և բնապահպանական վնասների միջև փոխկապակցվածությունները։ Քանակական գնահատումը հնարավորություն է տալիս տնտեսական զարգացման տարբեր սցենարների պայմաններում հաշվարկել շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունները և բացահայտել այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն էկոլոգիական վիճակի փոփոխության վրա։ Ուսումնասիրության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել վիճակագրական վերլուծություն, տնտեսամաթեմատիկական և էկոնոմետրիկ մոդելներ, կանխատեսման մեթոդներ և տարբեր ցուցանիշների համակարգեր։ Հայաստանի վերաբերյալ նմանատիպ հետազոտություններում կիրառվել են նաև էկոլոգիական ճնշումը քանակապես ներկայացնող ցուցանիշներ և տնտեսաչափական մոտեցումներ՝ տնտեսական աճի ու բնապահպանական ազդեցության միջև երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կապերը գնահատելու համար։ Կարևոր ուղղություն է նաև բնապահպանական ցուցանիշների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս տարբեր բնապահպանական գործընթացներն ու դրանց փոփոխության միտումները ներկայացնել չափելի ձևով և օգտագործել դրանք քաղաքականության մշակման ու մոնիթորինգի համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտների՝ արդյունաբերության, էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, տրանսպորտի և հանքարդյունաբերության բնապահպանական ազդեցություններին։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ հանքարդյունաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանում տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական շահերի միջև հակասությունները հատկապես ակնառու են բնական պաշարների արդյունահանման ոլորտում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել ոչ միայն աղտոտման կամ ռեսուրսների սպառման ուղղակի ազդեցությունները, այլև դրանց տնտեսական արժեքը՝ առողջապահական ծախսերի, արտադրողականության կորուստների, վերականգնման անհրաժեշտ ծախսերի և այլ հնարավոր հետևանքների միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բնապահպանական խնդիրները ներառել տնտեսական որոշումների կայացման գործընթացում և գնահատել այն իրական «արժեքը», որը կարող է ունենալ տնտեսական աճի որոշակի մոդելը հասարակության և բնության համար։ Կարևորվում է նաև արտաքին ազդեցությունների խնդիրը, երբ արտադրական գործունեությունից ստացվող տնտեսական օգուտը և դրա բնապահպանական վնասը կրող կողմերը կարող են տարբեր լինել։ Այդ հանգամանքը հիմնավորում է պետական կարգավորման, բնապահպանական հարկերի ու վճարների, տնտեսական խթանների և բնապահպանական սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը։ ՀՀ-ում բնապահպանական և բնօգտագործման վճարները դիտարկվել են նաև որպես բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման հնարավոր տնտեսական հիմք։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել կայուն զարգացման քաղաքականության մշակման համար՝ տնտեսական աճը բնապահպանական սահմանափակումների հետ համադրելու նպատակով։ Ժամանակակից մոտեցումներում այս խնդիրը կապվում է կանաչ և շրջանաձև տնտեսության անցման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, ցածր ածխածնային զարգացման և բնապահպանական ցուցանիշների մշտադիտարկման հետ։ ՀՀ մինչև 2030 թվականը կանաչ, կայուն և շրջանաձև տնտեսության զարգացման շրջանակային ծրագիրը նույնպես նախատեսում է բնապահպանական ցուցանիշների և մշտադիտարկման համակարգերի կիրառություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտության մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտի հետազոտողներին, բնապահպաններին, վիճակագիրներին և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրության հիմնական արժեքն այն է, որ այն տնտեսական զարգացման և բնապահպանական փոփոխությունների միջև կապը դիտարկում է չափելի և վերլուծելի համակարգի շրջանակում՝ հնարավորություն տալով ոչ միայն արձանագրել տնտեսական գործունեության էկոլոգիական հետևանքները, այլև գնահատել դրանց չափը, կանխատեսել հնարավոր զարգացումները և գիտականորեն հիմնավորել բնապահպանական ու տնտեսական քաղաքականության փոխկապակցված լուծումները։

Կրոն

Հրատարակությունը վերաբերում է Նոր Կտակարանին՝ քրիստոնեական Սուրբ Գրքի այն հատվածին, որն ընդգրկում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, մահվան և հարության մասին վկայությունները, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունն ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման պատմությունը։ Նոր Կտակարանը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար աղբյուրներից է և առանցքային նշանակություն ունի եկեղեցական ուսմունքի, ծիսական կյանքի, բարոյական սկզբունքների և հոգևոր դաստիարակության համար։ Դրա բովանդակության կենտրոնում Հիսուս Քրիստոսի պատգամներն են՝ սիրո, ներողամտության, ողորմածության, հավատքի և մարդկային պատասխանատվության մասին։ Ավետարանները ներկայացնում են Քրիստոսի կյանքն ու ուսմունքը, իսկ մյուս գրքերը լրացնում են այդ պատկերը՝ անդրադառնալով առաքելական քարոզչությանը, քրիստոնեական համայնքների կյանքին և հավատքի մեկնաբանությանը։ Նոր Կտակարանի ուսումնասիրությունը կարևոր է ինչպես աստվածաբանական և կրոնագիտական, այնպես էլ պատմական ու գրական տեսանկյունից, քանի որ այն մեծ ազդեցություն է ունեցել քրիստոնեական քաղաքակրթության, բարոյական մտածողության և մշակութային ավանդույթների զարգացման վրա։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Օսմանյան կայսրության հայալեզու տպագրության և քրիստոնեական սուրբգրային գրականության տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, կրոնագիտությամբ զբաղվողներին և քրիստոնեական գրավոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես Նոր Կտակարանի ավանդույթի պահպանման ու տարածման կարևոր նյութ։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հետաղետյան շրջանում դեռահասների և պատանիների իրավախախտ վարքի քրեահոգեբանական ու սոցիալհոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են աղետից հետո ձևավորված սոցիալական միջավայրի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը երիտասարդների հոգեբանական վիճակի, սոցիալական հարմարման ու վարքային դրսևորումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների խմբերի, սոցիալ-տնտեսական պայմանների և հասարակական հարաբերությունների դերին իրավախախտ վարքի ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են դեռահասության և պատանեկության տարիքային հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական անկայունության, սոցիալական մեկուսացման, միջանձնային հակասությունների և վարքային դժվարությունների հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են ճգնաժամային և հետաղետյան պայմաններում սոցիալական կապերի խաթարման, ընտանեկան ու համայնքային միջավայրի փոփոխությունների և առօրյա կյանքի անկայունության հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում իրավախախտ վարքի դրդապատճառների, սոցիալականացման առանձնահատկությունների և երիտասարդների վարքի վրա միջավայրային գործոնների ազդեցության գնահատմանը։ Կարևորվում է քրեահոգեբանական և սոցիալհոգեբանական տվյալների համատեղ ուսումնասիրությունը՝ իրավախախտումների պատճառների և նպաստող պայմանների առավել ամբողջական բացահայտման համար։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև կանխարգելիչ աշխատանքի, սոցիալական աջակցության, հոգեբանական խորհրդատվության և կրթադաստիարակչական միջոցառումների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, մանկավարժների, իրավաբանների, քրեաբանների, անչափահասների հետ աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Այս գիտամեթոդական աշխատությունը նվիրված է խորացված ուսուցմամբ դպրոցների 10–11-րդ դասարանների աշակերտների մոտ անգլալեզու պարբերական մամուլի տեքստերում հեղինակի մտքի արտահայտչական միջոցների ընկալման և մեկնաբանման հմտությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ընթերցանության ուսուցման ժամանակակից մեթոդական մոտեցումները, վերլուծվում են լեզվական և ոճական արտահայտչամիջոցների դերը հաղորդակցական իմաստի փոխանցման գործում, ինչպես նաև առաջարկվում են արդյունավետ ուսուցման ռազմավարություններ՝ ուղղված քննադատական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և տեքստի խորքային ընկալման զարգացմանը։ Հեղինակը քննարկում է հրապարակախոսական տեքստերի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, փոխաբերությունների, համեմատությունների, հռետորական հնարքների, գնահատողական բառապաշարի և այլ արտահայտչամիջոցների կիրառությունը՝ ներկայացնելով գործնական վարժություններ, առաջադրանքներ և գնահատման մեթոդներ։ Գիրքը նախատեսված է անգլերեն լեզվի ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև լեզվի դասավանդման նորարարական մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։