Հերոսի և հակահերոսի խնդիրը աբսուրդի դրամայում

Philosophy

Հայ հասարակական-քաղաքական մտքի, ազգային ինքնության և գաղափարախոսական համակարգերի ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատություն է, որտեղ հեղինակը փորձում է վերլուծել հայ ժողովրդի պատմական փորձը, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման ընթացքը և պետականության պահպանման համար գաղափարական հենքի կարևորությունը։ Գիրքը կենտրոնանում է այն հարցի վրա, թե ինչպիսի ազգային գաղափարախոսություն կարող է միավորել հասարակությանը, ապահովել մշակութային շարունակականությունը և նպաստել պետական ու հոգևոր արժեքների պահպանմանը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական և մշակութային մարտահրավերների պայմաններում։ Մուշեղ Լալայանը ներկայացնում է ազգային մտածողության, հայրենասիրության, լեզվի, մշակույթի, կրոնի և պատմական հիշողության դերը՝ դիտարկելով դրանք որպես ազգային գոյատևման հիմնասյուներ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև օտար ազդեցությունների, գլոբալացման, քաղաքական գաղափարական ճգնաժամերի և հասարակական պառակտումների հետևանքներին՝ փորձելով ձևակերպել ազգային վերածննդի ու ինքնության ամրապնդման ուղիներ։ Աշխատությունը համատեղում է պատմափիլիսոփայական, քաղաքական և մշակութաբանական մոտեցումները՝ ընթերցողին առաջարկելով հայ ազգային գաղափարախոսության ձևավորման և զարգացման շուրջ խորքային դիտարկումներ։ Գիրքը հետաքրքիր կարող է լինել քաղաքական գիտությամբ, պատմությամբ, փիլիսոփայությամբ, ազգային գաղափարախոսությամբ և հայ հասարակական մտքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան հատվածի ծառաբույսերի բազմազանության ուսումնասիրությանը և առավել արժեքավոր տեսակների կենսազանգվածի փոփոխության դինամիկայի բացահայտմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակը տարածաշրջանի դենդրոֆլորայի տեսակային կազմի, տարածական բաշխման, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և անտառային համայնքների կառուցվածքի ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև այնպիսի ծառատեսակների կենսազանգվածի գնահատումը, որոնք ունեն բարձր բնապահպանական, տնտեսական կամ անտառատնտեսական արժեք։ Աշխատության ուսումնասիրության օբյեկտը կապված է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան անտառային տարածքների հետ, որոնք առանձնանում են բարդ ռելիեֆով, բարձրությունների զգալի տարբերություններով և արտահայտված ուղղաձիգ գոտիականությամբ։ Այս պայմանները ձևավորում են բազմազան կենսամիջավայրեր և պայմանավորում ծառային ու թփային բուսականության տեսակային կազմի փոփոխությունը՝ կախված բարձրությունից, լանջերի դիրքադրությունից, խոնավության պայմաններից, հողի առանձնահատկություններից և մարդածին ազդեցությունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անտառային համայնքների տեսակային կազմի բացահայտումը և դրանց կառուցվածքի գնահատումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել հիմնական անտառկազմող տեսակները, ուղեկցող ծառատեսակները, թփային բուսականությունը և դրանց հարաբերակցությունը տարբեր բարձրադիր գոտիներում։ Հյուսիս-արևելյան Հայաստանի անտառներում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հաճարենու, կաղնու, բոխու, լորենու, թխկու, հացենու և այլ ծառատեսակներ, որոնց տարածվածությունն ու գերակայությունը կարող են փոխվել տեղանքի բնական պայմանների և անտառի պատմական օգտագործման ազդեցությամբ։ Բարձրությունների գոտիականության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպես է փոխվում դենդրոֆլորայի բազմազանությունը տարբեր բարձրություններում և որ գոտիներում են ստեղծվում ծառային բուսականության զարգացման առավել բարենպաստ պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև անտառային տարածքների մարդածին փոփոխություններին, անտառահատումներին, հողօգտագործման փոփոխություններին և դրանց հետևանքով բնական անտառային համայնքների կառուցվածքի վերափոխմանը։ Աշխատության առանցքային բաղադրիչներից է կենսազանգվածի գնահատումը։ Ծառերի կենսազանգվածը կարևոր ցուցանիշ է անտառային էկոհամակարգերի արտադրողականությունը, ածխածնի կուտակումը, նյութերի շրջանառությունը և անտառային ռեսուրսների տնտեսական ներուժը գնահատելու համար։ Կենսազանգվածի դինամիկայի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հետևել ծառատեսակների աճի և զարգացման ընթացքին, գնահատել անտառային պաշարների փոփոխությունները և կանխատեսել դրանց հնարավոր զարգացումը տարբեր բնական ու մարդածին պայմաններում։ Հատկապես կարևոր է արժեքավոր տեսակների առանձնացումը և դրանց պաշարների վիճակի գնահատումը, քանի որ նման տեսակները կարող են ունենալ ոչ միայն փայտանյութային, այլև հողապաշտպան, ջրակարգավորիչ, կենսաբազմազանության պահպանման և էկոհամակարգային այլ նշանակություններ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել անտառների գույքագրման, անտառային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, պահպանության և վերականգնման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Դրանք կարևոր են նաև կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում անտառային էկոհամակարգերի դիմադրողականության գնահատման և ածխածնի կուտակման ներուժի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է դենդրոլոգիական բազմազանության, անտառային էկոլոգիայի և կենսազանգվածի քանակական գնահատման խնդիրները՝ հնարավորություն տալով տարածաշրջանի անտառները դիտարկել որպես փոխկապակցված և փոփոխվող էկոհամակարգեր։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, դենդրոլոգներին, անտառագետներին, բնապահպաններին, էկոլոգներին և Հայաստանի անտառային ռեսուրսների պահպանությամբ ու կառավարմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան անտառային բուսականության բազմազանության, դրա տարածական օրինաչափությունների և արժեքավոր ծառատեսակների կենսազանգվածի փոփոխությունների ուսումնասիրման գործում՝ ստեղծելով գիտական հիմք անտառային էկոհամակարգերի պահպանության, կայուն կառավարման և երկարաժամկետ գնահատման համար։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Արհավիրքի օրերին» ստեղծագործությունը հիշողությունների և վկայությունների բնույթ ունեցող գործ է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է ծանր ու ողբերգական ժամանակաշրջանների ազդեցությունը մարդու կյանքի, հոգեբանության և հասարակության վրա։ Ստեղծագործության մեջ Շիրվանզադեն անդրադառնում է այնպիսի իրադարձությունների և իրավիճակների, երբ հասարակական ցնցումները, անարդարությունները և կործանարար իրադարձությունները խաթարում են մարդկանց բնականոն կյանքը՝ առաջացնելով վախ, կորուստ և անորոշություն։ Հեղինակը ոչ միայն նկարագրում է արտաքին իրադարձությունները, այլ նաև խորանում է մարդկային ապրումների մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արհավիրքների պայմաններում բացահայտվում մարդկանց իրական բնավորությունները՝ ոմանք դառնում են ավելի ուժեղ ու համերաշխ, իսկ ոմանք՝ կոտրվում ու կորցնում իրենց մարդկային արժանապատվությունը։ Այս ստեղծագործությունը կարևոր է նաև որպես ժամանակի սոցիալական և պատմական իրականության արտացոլում, որտեղ Շիրվանզադեն հանդես է գալիս որպես իր դարաշրջանի ականատես և քննադատ։

Political Science

Այս փաստաթուղթը վերաբերում է քաղաքային տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացման պատմական փուլերից մեկին, որտեղ սահմանվում են պայմանագրային հիմունքները կոնցեսիոն կառավարման ձևաչափով ձիաքարշ երկաթուղու շահագործման և կազմակերպման համար այն ժամանակվա քաղաքային միջավայրում։ Այն ներկայացնում է ներդրողների և քաղաքային իշխանությունների միջև կնքված համաձայնության դրույթները, որոնք կարգավորում են երթուղիների կառուցման, շահագործման, սպասարկման, ֆինանսավորման և եկամուտների բաշխման հարցերը՝ նպատակ ունենալով բարելավել քաղաքային շարժունակությունը և տրանսպորտային կապերը։ Փաստաթուղթը նաև արտացոլում է քաղաքային տնտեսության արդիականացման վաղ փորձերը, ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարությունները և տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրումը հասարակական տրանսպորտում՝ այն ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Այս գործընթացները կապված են նաև պատմական քաղաքային կենտրոնի՝ Երևան-ի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և քաղաքաշինական փոփոխությունների հետ, որոնք ձևավորել են ապագա տրանսպորտային համակարգերի հիմքերը։

Finance

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ոչ ֆինանսական նորարարական կառավարչական հաշվապահության գործիքների կիրառության և Իրանի արժեթղթերի շուկայում ցուցակված կազմակերպությունների ռիսկի ու եկամտաբերության փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի հիմնական գաղափարն այն է, որ ժամանակակից մրցակցային պայմաններում կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը գնահատելու համար միայն ավանդական ֆինանսական ցուցանիշները կարող են բավարար չլինել, և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացում կարևոր նշանակություն են ստանում նաև ոչ ֆինանսական չափորոշիչները։ Հետազոտության հրապարակված տարբերակը հեղինակել է Մոհամմադռեզա Սոհրաբին, այն հրապարակվել է 2017 թվականին Dutch Journal of Finance and Management-ում և ուսումնասիրում է Իրանի միջին չափի արտադրական կազմակերպությունների համատեքստը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մի շարք ժամանակակից կառավարչական հաշվապահական գործիքներ են՝ ընդհանուր որակի կառավարումը (TQM), նպատակային ինքնարժեքավորումը (Target Costing), կապիտալ բյուջետավորումը, գործունեության վրա հիմնված ինքնարժեքավորումը (ABC), հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը (Balanced Scorecard) և «ճիշտ ժամանակին» արտադրության համակարգը (JIT)։ Այս գործիքների առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք կազմակերպության գործունեությունը դիտարկում են ավելի լայն շրջանակում՝ ներառելով ոչ միայն ֆինանսական արդյունքները, այլև որակը, հաճախորդների պահանջները, գործընթացների արդյունավետությունը, ժամանակային ցուցանիշները, ռազմավարական նպատակները և ռեսուրսների օգտագործումը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից մեկը պարզելն է, թե որքանով են նման գործիքների կիրառությունն ու դրանցից ստացվող տեղեկատվությունը կապված կազմակերպությունների ռիսկի նվազեցման և եկամտաբերության բարձրացման հետ։ Կառավարչական հաշվապահության ավանդական համակարգերը հիմնականում կենտրոնանում են արդեն տեղի ունեցած ֆինանսական արդյունքների վրա, մինչդեռ նորարարական գործիքները կարող են կառավարչին տրամադրել ավելի լայն և կանխատեսող տեղեկատվություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է ավելի վաղ բացահայտել ծախսերի աճի, արտադրության անարդյունավետության, որակի խնդիրների կամ շուկայական փոփոխությունների հետ կապված ռիսկերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ընդհանուր որակի կառավարումը դիտարկվում է որպես կազմակերպության գործընթացների և արտադրանքի որակի շարունակական բարելավման գործիք։ Որակի բարձրացմանն ուղղված համակարգված մոտեցումը կարող է նվազեցնել թերությունների, վերամշակման, բողոքների և ռեսուրսների վատնման հետ կապված ծախսերը։ Այդպիսի փոփոխությունները, իրենց հերթին, կարող են անդրադառնալ կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների և ռիսկային դիրքի վրա։ Նպատակային ինքնարժեքավորումը հնարավորություն է տալիս արտադրանքի նախագծման և զարգացման փուլում ինքնարժեքը կապել շուկայի պայմանների ու սպառողի համար ընդունելի գնի հետ։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է մրցակցային շուկաներում, որտեղ կազմակերպությունը միշտ չէ, որ կարող է պարզապես բարձրացնել վաճառքի գինը՝ աճող ծախսերը փոխհատուցելու համար։ Նախապես սահմանված ծախսային նպատակների միջոցով կազմակերպությունը կարող է ավելի արդյունավետ վերահսկել ռեսուրսների օգտագործումը և արտադրանքի ինքնարժեքը։ Կապիտալ բյուջետավորումը, իր հերթին, վերաբերում է երկարաժամկետ ներդրումային որոշումների գնահատմանը։ Ներդրումային ծրագրերի ընտրության ընթացքում ապագա դրամական հոսքերի, ծախսերի, եկամուտների և անորոշության գնահատումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված որոշումներ ընդունել։ Այս գործիքը հատկապես կարևոր է ռիսկի կառավարման տեսանկյունից, քանի որ սխալ ներդրումային որոշումները կարող են երկար ժամանակով բացասաբար ազդել կազմակերպության ֆինանսական վիճակի վրա։ Գործունեության վրա հիմնված ինքնարժեքավորումը թույլ է տալիս արտադրանքի կամ ծառայության ինքնարժեքը հաշվարկել ոչ միայն ընդհանուր ծախսերի բաշխման միջոցով, այլև հաշվի առնելով այն գործունեություններն ու գործընթացները, որոնք իրականում առաջացնում են այդ ծախսերը։ Դրա կիրառումը կարող է օգնել բացահայտելու ոչ արդյունավետ գործողությունները, ավելի ճշգրիտ որոշելու տարբեր արտադրատեսակների կամ ծառայությունների ծախսատարությունը և բարելավելու կառավարչական որոշումների տեղեկատվական հիմքը։ Հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը կազմակերպության արդյունավետությունը գնահատում է մի քանի փոխկապակցված տեսանկյուններից։ Ֆինանսական արդյունքներին զուգահեռ կարող են դիտարկվել հաճախորդների, ներքին բիզնես գործընթացների, ուսուցման և զարգացման հետ կապված ցուցանիշները։ Այս մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ կազմակերպության երկարաժամկետ հաջողությունը կարող է կախված լինել այնպիսի գործոններից, որոնք անմիջականորեն չեն արտացոլվում ընթացիկ ֆինանսական հաշվետվություններում։ JIT համակարգը շեշտադրում է անհրաժեշտ ռեսուրսների և նյութերի ճիշտ ժամանակին ձեռքբերումը կամ արտադրությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել պաշարները, պահեստավորման ծախսերը և արտադրական գործընթացների անարդյունավետությունը։ Դրա կիրառությունը կարող է բարձրացնել գործառնական արդյունավետությունը, սակայն միաժամանակ կարող է կազմակերպությանը ավելի զգայուն դարձնել մատակարարման շղթայի խափանումների նկատմամբ։ Այդ պատճառով նման գործիքների գնահատումը պահանջում է ոչ միայն հնարավոր օգուտների, այլև դրանց կիրառման հետ կապված ռիսկերի հաշվառում։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է ոչ ֆինանսական ցուցանիշների և շուկայական արդյունքների միջև կապի դիտարկումը։ Ցուցակված կազմակերպությունների դեպքում ռիսկն ու եկամտաբերությունը կարևոր նշանակություն ունեն նաև ներդրողների և կապիտալի շուկայի մասնակիցների համար։ Եթե կառավարչական հաշվապահության նորարարական գործիքների կիրառումը նպաստում է ծախսերի վերահսկմանը, գործառնական արդյունավետության բարձրացմանը և որոշումների որակի բարելավմանը, ապա դրա ազդեցությունը կարող է ի վերջո արտահայտվել կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների և ներդրումային գրավչության մեջ։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն փորձում է կապ հաստատել ներքին կառավարչական գործիքների և կազմակերպության արտաքին շուկայական արդյունքների միջև։ Այսինքն՝ կառավարչական հաշվապահությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ներքին հաշվետվությունների կամ ծախսերի վերահսկման համակարգ, այլև որպես կազմակերպության ընդհանուր ռիսկային և եկամտաբերության դիրքի վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող կառավարման գործիք։ Հետազոտությունը նաև նպատակ ունի պարզել, թե որքանով են իրանական կազմակերպությունների ղեկավարները ծանոթ ոչ ֆինանսական կառավարչական հաշվապահական գործիքներին և ինչ դեր են դրանք կատարում կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Այս հանգամանքը թեմային հաղորդում է նաև կազմակերպական և վարքաբանական նշանակություն, քանի որ նույնիսկ արդյունավետ գործիքի առկայությունը ինքնին չի երաշխավորում դրա հաջող կիրառումը։ Անհրաժեշտ են համապատասխան մասնագիտական գիտելիքներ, կառավարչական մշակույթ, տեղեկատվական համակարգեր և կազմակերպության ռազմավարական նպատակների հետ գործիքների համապատասխանեցում։ Իրանի արժեթղթերի շուկայի համատեքստը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այստեղ ուսումնասիրվող կազմակերպությունները գործում են զարգացող տնտեսությանը բնորոշ շուկայական և ինստիտուցիոնալ պայմաններում։ Հետևաբար ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել կառավարչական հաշվապահության և ֆինանսական կառավարման այն հետազոտությունների համար, որոնք փորձում են հասկանալ նորարարական կառավարման մեթոդների արդյունավետությունը զարգացող շուկաներում։ Աշխատանքի թեման ընդհանուր առմամբ ցույց է տալիս կառավարչական հաշվապահության անցումը զուտ ֆինանսական և ծախսային տեղեկատվության տրամադրումից դեպի ռազմավարական որոշումների աջակցություն։ Ժամանակակից կառավարչական հաշվապահը կարող է մասնակցել ոչ միայն հաշվետվությունների կազմմանը, այլև ռազմավարական պլանավորմանը, ռիսկերի գնահատմանը, արդյունավետության չափմանը և կազմակերպության մրցակցային առավելությունների ձևավորմանը։ Նորարարական գործիքների կիրառության վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտությունները նույնպես շեշտադրում են դրանց հնարավոր կապը կազմակերպության գործունեության արդյունքների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կառավարչական հաշվապահությունը, ռազմավարական կառավարումը, ռիսկերի գնահատումը և կապիտալի շուկայի վերլուծությունը՝ փորձելով բացահայտել, թե ոչ ֆինանսական նորարարական գործիքների կիրառությունն ինչպիսի հարաբերակցություն ունի կազմակերպությունների ռիսկի և եկամտաբերության հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հաշվապահներին, ֆինանսական և ներդրումային մասնագետներին, կառավարչական խորհրդատուներին, կազմակերպությունների ղեկավարներին, ռիսկերի կառավարման մասնագետներին և կառավարչական հաշվապահության ու ֆինանսների ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է շների օրգանիզմում օքսիդավերականգնման գործընթացների խախտումների և լիպիդների պերօքսիդացման ակտիվացման կանխարգելման մեթոդներին սթրեսային վիճակների պայմաններում՝ ընդգծելով բջջային նյութափոխանակության կայունության պահպանման և օքսիդատիվ վնասվածքների նվազեցման կենսաքիմիական հիմքերը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով սթրեսը խաթարում է ազատ ռադիկալների և հակաօքսիդանտային համակարգերի հավասարակշռությունը՝ առաջացնելով բջջային թաղանթների վնասում, էնզիմատիկ ակտիվության փոփոխություններ և ընդհանուր ֆիզիոլոգիական հոմեոստազի խախտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդների պերօքսիդացման գործընթացին, որը հանդիսանում է օքսիդատիվ սթրեսի հիմնական ցուցիչներից մեկը, ինչպես նաև հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի՝ կատալազի, սուպերօքսիդդիսմուտազի և գլուտաթիոն-պերօքսիդազի դերին։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելիչ մոտեցումներ՝ ներառյալ սննդային հավելումների կիրառումը, վիտամինային և միկրոէլեմենտային հավասարակշռության ապահովումը, ինչպես նաև պահման և խնամքի պայմանների օպտիմալացումը, որոնք նպաստում են կենդանիների սթրեսի մակարդակի նվազեցմանը։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության մեխանիզմները և դրանց դերը օրգանիզմի դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ օքսիդավերականգնման գործընթացների և լիպիդների պերօքսիդացման վերահսկումը կարևոր նշանակություն ունի շների առողջության պահպանման և սթրեսի բացասական ազդեցությունների կանխարգելման համար։