Հին և նոր աշխարհագրություն՝ հայ դպրոցների տղաների համար

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պղինձ-ոսկու հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությանը, դրանցից միկրոօրգանիզմների առանձնացմանն ու նույնականացմանը, ինչպես նաև մետաղակայուն բակտերիաների, մասնավորապես՝ բացիլների, հատկությունների և մետաղակայունության մեխանիզմների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է հանքաքարային միջավայրում ձևավորված միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց հարմարվողականությունը բարձր մետաղական բեռնվածության պայմաններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքաքարային ապարներից մանրէաբանական նմուշների ստացմանը, միկրոօրգանիզմների մեկուսացմանը, մաքուր կուլտուրաների ստացմանը և դրանց տեսակային կամ ցեղային պատկանելիության որոշմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պղնձի, ոսկու և այլ մետաղների նկատմամբ կայունություն ցուցաբերող բակտերիաների հայտնաբերումը և դրանց ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են մետաղակայունության հնարավոր մեխանիզմները, այդ թվում՝ բջջային մակարդակում մետաղների կապումը կամ կուտակումը, արտաբջջային միացությունների ձևավորումը, մետաղների տեղափոխման և հեռացման համակարգերը, ինչպես նաև միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային հարմարվողականությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն հանքավայրերի միկրոբիոլոգիական առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև մետաղների կենսաբանական արդյունահանման, հանքարդյունաբերական թափոնների կենսավերականգնման և աղտոտված միջավայրերի մանրէաբանական վերականգնման հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հայաստանի հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել տեղական պայմաններին հարմարեցված միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսատեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, երկրաբանների, բնապահպանական գիտությունների մասնագետների, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան ուղղություններով գիտական աշխատանք կատարող ուսանողների ու ասպիրանտների համար։

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է պտղատու ծառերի արմատային համակարգի առանձնահատկությունների դիտարկմանը և ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով արմատների կառուցվածքի, տարածման, աճի և զարգացման օրինաչափությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է արմատային համակարգի կարևորությունը պտղատու ծառերի կենսագործունեության, հողի և բույսի միջև նյութափոխանակության, ջրի ու սննդանյութերի յուրացման, ինչպես նաև ծառերի ընդհանուր աճի և բերքատվության ապահովման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել տարբեր պտղատու ծառատեսակների արմատային համակարգերի ձևավորման և տարածական զարգացման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով հողի կառուցվածքը, խոնավությունը, սննդանյութերի պարունակությունը, մշակության պայմանները և ծառի կենսաբանական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատների խորության և հորիզոնական տարածման, հիմնական և կողային արմատների հարաբերակցության, երիտասարդ և ավելի հին արմատների զարգացման, ինչպես նաև հողի տարբեր շերտերում դրանց տեղաբաշխման դիտարկմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պտղատու ծառերի ագրոտեխնիկական խնամքի տեսանկյունից, քանի որ արմատային համակարգի կառուցվածքի և տարածման վերաբերյալ գիտելիքները հնարավորություն են տալիս ավելի ճիշտ կազմակերպել ոռոգումը, պարարտացումը, հողի մշակումը և ծառերի սնուցման պայմանները։ Աշխատության մեջ դիտարկվող տվյալները կարող են նպաստել տարբեր պտղատու տեսակների աճի համար առավել բարենպաստ պայմանների որոշմանը և այգիների արդյունավետ կառավարման մեթոդների կատարելագործմանը։ Արմատային համակարգի ուսումնասիրությունը միաժամանակ կարևոր նշանակություն ունի տնկման սխեմաների ընտրության, ծառերի կենսունակության գնահատման և շրջակա միջավայրի պայմաններին դրանց հարմարվողականության բացահայտման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պտղաբուծության և ագրոնոմիայի մասնագետների, բուսաբանների, այգեգործների, գյուղատնտեսական հետազոտողների, ուսանողների և պտղատու մշակաբույսերի աճեցմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Technology

Քիմիական տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության և կաշվի արտադրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խիտոզանի և նրա ածանցյալների հատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բնական կաշվի մշակման տեխնոլոգիական գործընթացներում դրանց կիրառման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում խիտոզանի քիմիական կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, կենսաբանական ծագումը և տարբեր քիմիական ձևափոխությունների միջոցով ստացվող ածանցյալների հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խիտոզանի ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցությանը կաշվի կոլագենային կառուցվածքի հետ և այդ փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությանը մշակված նյութի որակական ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են խիտոզանի և նրա ածանցյալների կիրառման հնարավորությունները կաշվի նախապատրաստական մշակման, դաբաղման, ներկման և վերջնամշակման առանձին փուլերում։ Քննարկվում են դրանց ազդեցությունները կաշվի մեխանիկական ամրության, առաձգականության, խոնավության կլանման, մակերևութային հատկությունների և մաշակայունության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խիտոզանային լուծույթների և կոմպոզիցիաների պատրաստման, մշակման պայմանների օպտիմալացման, նյութերի համատեղելիության և տեխնոլոգիական արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում խիտոզանի հակամանրէային հատկությունների կիրառման հնարավորություններին և բնական կաշվի հիգիենիկ ու շահագործական բնութագրերի բարելավմանը։ Կարևորվում է կենսածագում ունեցող պոլիմերների օգտագործումը՝ կաշվի արտադրության մեջ կիրառվող որոշ քիմիական նյութերի նկատմամբ այլընտրանքային մոտեցումների մշակման և տեխնոլոգիական գործընթացների բնապահպանական ազդեցության նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բնական կաշվի մշակման նոր նյութերի և տեխնոլոգիական լուծումների մշակմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կաշվի տեխնոլոգիայի, պոլիմերային քիմիայի, նյութագիտության, կիրառական քիմիայի և թեթև արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Գիրքը նվիրված է գազային սենսորների համար հեռանկարային կիսահաղորդչային նյութերի ստացման և դրանց հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժամանակակից նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների կիրառական նշանակությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կիսահաղորդչային նյութերի սինթեզի տարբեր մեթոդներ, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, որոնք որոշիչ դեր ունեն գազերի հայտնաբերման զգայունության և ընտրողականության ապահովման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է օքսիդային, կոմպոզիտային և նանոկառուցվածքային նյութերի վարքագիծը տարբեր գազային միջավայրերում, ինչպես նաև դրանց էլեկտրական և մակերեսային հատկությունների փոփոխությունները՝ գազերի ադսորբցիայի ազդեցությամբ։ Գրքում քննարկվում են սենսորների աշխատանքային սկզբունքները, զգայուն շերտերի ձևավորման տեխնոլոգիաները, ինչպես նաև փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները՝ ուղղված սարքերի արդյունավետության և կայունության բարձրացմանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ֆիզիկայի, քիմիայի և ինժեներական կիրառությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով նոր հնարավորություններ բարձր զգայունությամբ գազային սենսորների ստեղծման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, ինժեներների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Linguistics

Издание представляет собой краткое литературное или лексикографическое произведение, посвящённое слову «ножичек» как уменьшительно-ласкательной форме русского слова «нож», в котором рассматриваются его семантические оттенки, особенности употребления в разговорной и художественной речи, а также стилистическая функция подобных уменьшительных форм в русском языке; внимание уделяется тому, как такие слова отражают эмоциональную окраску высказывания, бытовой контекст и традиции языковой выразительности, а также их роль в фольклоре и литературе как средства создания образности и характеристик предметного мира.

Informatics

Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և բանկային համակարգերի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բաշխված տեղեկատվական համակարգերի վերլուծության ու թեստավորման մեթոդների, ինչպես նաև բանկային գործընթացների ճշգրտությունն ապահովող գործիքային միջոցների մշակմանը։ Քննության են առնվում բաշխված ծրագրային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, առանձին բաղադրիչների փոխգործակցությունը, տվյալների փոխանցման և մշակման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգերի աշխատանքի հուսալիության, տվյալների ամբողջականության, գործարքների համաձայնեցվածության և ծրագրային բաղադրիչների ճիշտ փոխգործակցության ստուգմանը։ Վերլուծվում են ծրագրային ապահովման թեստավորման, սխալների հայտնաբերման, համակարգի վիճակի վերահսկման և հնարավոր խափանումների կանխարգելման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև բանկային գործառնությունների ավտոմատացման պայմաններում գործընթացների կատարման ճշգրտության ստուգման, գործարքների հաջորդականության վերահսկման և տեղեկատվական համակարգերի կայուն աշխատանքի ապահովման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու ծրագրային և գործիքային լուծումներ, որոնք նպաստում են բանկային տեղեկատվական համակարգերի հուսալիության և վերահսկելիության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ծրագրային ճարտարագիտության, բաշխված համակարգերի, ծրագրային ապահովման թեստավորման և բանկային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։