Հիշարժան տարեթվեր 2013

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է կենդանիների վարակիչ հիվանդության տարածման օրինաչափությունների, հայտնաբերման հնարավորությունների և կանխարգելիչ անասնաբուժական միջոցառումների գիտական ուսումնասիրությանը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում համաճարակային գործընթացի ձևավորման վրա ազդող գործոններն են, հիվանդության տարածման տարածքային և ժամանակային առանձնահատկությունները, կենդանիների տարբեր խմբերի համաճարակաբանական նշանակությունը և անասնապահական տնտեսությունների միջև վարակի տարածման հնարավոր ուղիները։ Քննվում է անասնահամաճարակաբանական հսկողության դերը հիվանդության դեպքերի ժամանակին հայտնաբերման, տարածման միտումների գնահատման և անասնաբուժական ծառայությունների համապատասխան արձագանքի կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտորոշման ընդհանուր սկզբունքներին՝ կլինիկական դիտարկումների, համաճարակաբանական տվյալների և լաբորատոր հաստատման փոխլրացնող նշանակության տեսանկյունից։ Դիտարկվում է տարբերակիչ ախտորոշման կարևորությունը, քանի որ արտաքին դրսևորումների որոշ նմանություններ կարող են պահանջել մասնագիտական և լաբորատոր գնահատում։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը ակտիվ կանխարգելման միջոցների արդյունավետության ուսումնասիրությունն է, մասնավորապես՝ կենդանիների իմունային պաշտպանության ձևավորման և անասնահամաճարակային վերահսկողության ընդհանուր համակարգում պատվաստումների դերի գնահատումը։ Քննվում են նաև կանխարգելիչ ծրագրերի կազմակերպման, կենդանիների առողջական վիճակի վերահսկման, տնտեսությունների միջև տեղեկատվության փոխանակման և անասնաբուժական ծառայությունների համակարգված աշխատանքի նշանակությունը։ Հայաստանի պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել տեղական անասնապահության կառուցվածքի, կենդանիների տեղաշարժերի, բնակլիմայական առանձնահատկությունների և տնտեսությունների կազմակերպման ընդհանուր համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հիվանդության տնտեսական հետևանքների գնահատումը, քանի որ վարակիչ հիվանդությունների բռնկումները կարող են ազդել կենդանիների մթերատվության, անասնապահական արտադրության, առևտրային հարաբերությունների և տնտեսությունների կայուն գործունեության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական համաճարակաբանության, վարակաբանության, լաբորատոր ախտորոշման և կանխարգելիչ անասնաբուժության մոտեցումները՝ նպաստելով կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

History

Այս պատմագիտական աշխատությունը ներկայացնում է այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործընթացները, որոնք հանգեցրին միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի ամենանշանակալի իրադարձություններից մեկին՝ 1071 թվականի ճակատամարտին։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է տարածաշրջանի ուժային հավասարակշռությանը, Բյուզանդական կայսրության ներքին խնդիրներին, սելջուկների վերելքին, ինչպես նաև Հայաստանի և հարակից տարածքների ռազմավարական նշանակությանը։ Գրքում վերլուծվում են զորավարների որոշումները, ռազմական արշավները, պետական կառավարման առանձնահատկությունները և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը պատմական զարգացումների վրա՝ հիմնվելով պատմական սկզբնաղբյուրների և ժամանակակից հետազոտությունների համադրության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես փոխկապակցված քաղաքական, տնտեսական և ռազմական գործոնները ձևավորեցին տարածաշրջանի հետագա պատմությունը և ազդեցին Արևելքի ու Արևմուտքի ուժերի հարաբերակցության վրա։ Այն նախատեսված է միջնադարյան պատմությամբ, ռազմական պատմությամբ, Բյուզանդիայի, Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Բնապահպանական կրթության կազմակերպումը Հայաստանի Հանրապետությունում նպատակ ունի ձևավորել հասարակության էկոլոգիական գիտակցություն, պատասխանատու վերաբերմունք շրջակա միջավայրի նկատմամբ և կայուն զարգացման սկզբունքների ըմբռնում։ Այն կարևոր ուղղություն է կրթական համակարգում, քանի որ բնապահպանական խնդիրները՝ օդի և ջրի աղտոտումը, անտառահատումները, կենսաբազմազանության կորուստը և կլիմայական փոփոխությունները, անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու կյանքի որակի վրա։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթությունը իրականացվում է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն և ոչ ֆորմալ կրթական մակարդակներում։ Դպրոցներում այն ներառված է տարբեր առարկաների շրջանակում, հատկապես «Բնագիտություն», «Կենսաբանություն» և «Աշխարհագրություն» առարկաներում, որտեղ աշակերտները ծանոթանում են բնության պահպանության հիմնական սկզբունքներին և էկոլոգիական խնդիրներին։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում բնապահպանական կրթությունը խորացվում է մասնագիտական ծրագրերի միջոցով՝ պատրաստելով էկոլոգներ, բնապահպաններ և հարակից ոլորտների մասնագետներ։ Բացի պաշտոնական կրթությունից, կարևոր դեր ունեն նաև հասարակական կազմակերպությունները, որոնք իրականացնում են տարբեր ծրագրեր, սեմինարներ և արշավներ՝ ուղղված բնապահպանական իրազեկության բարձրացմանը։ Մեծ նշանակություն ունեն նաև բնապահպանական արշավները, ծառատունկի ծրագրերը և դպրոցական էկոակումբները, որոնք նպաստում են գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթության զարգացման գործում ներգրավված են նաև պետական կառույցներ, մասնավորապես շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում գործող նախարարությունները, որոնք մշակում են քաղաքականություն և ծրագրեր էկոլոգիական կրթության խթանման համար։ Միջազգային համագործակցությունը նույնպես կարևոր դեր ունի, քանի որ տարբեր ծրագրերի միջոցով Հայաստան են ներմուծվում ժամանակակից փորձ և կրթական մեթոդներ։ Այսպիսով, բնապահպանական կրթության կազմակերպումը ՀՀ-ում ուղղված է հասարակության էկոլոգիական մտածողության զարգացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։

Economics

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական գույքի կառավարման մրցութային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում պետական սեփականության տնօրինման, օգտագործման և օտարման գործընթացներում մրցութային եղանակների կիրառման կազմակերպական ու տնտեսական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցույթների կազմակերպման արդյունավետությանը, մասնակիցների համար հավասար պայմանների ապահովմանը, առաջարկների գնահատման չափանիշներին և պետական գույքի օգտագործումից ակնկալվող տնտեսական արդյունքներին։ Վերլուծվում են կառավարման գործընթացի տարբեր փուլերում առաջացող խնդիրները, մրցութային ընթացակարգերի կազմակերպման առանձնահատկությունները և պետական սեփականության արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև կառավարման մեխանիզմների թափանցիկության, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, վերահսկողության և որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու պետական գույքի մրցութային կառավարման մեխանիզմները և առանձնացնելու դրանց կազմակերպական ու տնտեսական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պետական գույքի կառավարման, հանրային կառավարման, տնտեսագիտության և պետական սեփականության արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Մոլիերի դրամատուրգիական ժառանգության ընդունելության, բեմականացման և մեկնաբանության պատմությանը հայկական թատրոնում՝ ընդգրկելով ավելի քան մեկ դար տևող ժամանակաշրջան։ Հետազոտության կենտրոնում ֆրանսիացի դրամատուրգի կատակերգությունների մուտքն է հայկական մշակութային միջավայր, դրանց թարգմանական և բեմական յուրացումը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծագործությունների նկատմամբ ձևավորված գեղարվեստական վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրվում են առաջին ներկայացումների և թատերական նախաձեռնությունների հետ կապված նյութերը, հետագա բեմադրությունների զարգացումը, դերասանական մեկնաբանությունները, ռեժիսորական մոտեցումները և հանդիսատեսի ու թատերական քննադատության արձագանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են ֆրանսիական դասական կատակերգության կերպարները, սոցիալական երգիծանքը, բնավորությունների կառուցման սկզբունքները և կատակերգական իրավիճակները հարմարեցվել հայկական բեմի գեղարվեստական ավանդույթներին ու տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական միջավայրին։ Կարևոր ուղղություն է թարգմանությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրամատիկական երկի բեմական կյանքը մեծապես պայմանավորված է երկխոսությունների, հումորի, խոսքային խաղերի և կերպարների լեզվական առանձնահատկությունների հայերեն փոխանցմամբ։ Դիտարկվում է նաև Մոլիերի ստեղծագործությունների ազդեցությունը հայկական դերասանական արվեստի և կատակերգական խաղաոճի զարգացման վրա՝ բացահայտելով, թե ինչպես են տարբեր դերասանական սերունդներ մեկնաբանել նրա հայտնի կերպարները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել պրոֆեսիոնալ և այլ թատերական միջավայրերում իրականացված բեմադրությունների պատմությունը, ներկայացումների գեղարվեստական ձևավորման առանձնահատկությունները և ռեժիսորական հայեցակարգերի փոփոխությունները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է փոխվել դասական դրամատուրգիայի ընկալումը հայկական թատրոնի զարգացման տարբեր փուլերում և ինչպես են նույն ստեղծագործությունները նոր հասարակական ու գեղագիտական պայմաններում ստացել տարբեր շեշտադրումներ։ Միաժամանակ ներկայացվում են հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի կարևոր դրսևորումներ՝ թարգմանության և թատրոնի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է թատերագիտության, գրականագիտության, թարգմանության պատմության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով Մոլիերի դրամատուրգիայի նշանակությունը հայկական բեմարվեստի պատմության և կատակերգական ավանդույթի զարգացման համատեքստում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆինանսական հաստատությունների կայուն գործունեության, մրցունակության և ռիսկերի վերահսկման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում բանկային կառավարման մեթոդների ընտրությունը, դրանց կիրառման արդյունավետության գնահատումը և փոփոխվող տնտեսական ու ֆինանսական միջավայրին համապատասխան կատարելագործման հնարավորություններն են։ Բանկի կառավարումը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված գործընթացների ամբողջություն, որն ընդգրկում է ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսական ռեսուրսների կառավարումը, ակտիվների և պարտավորությունների հավասարակշռումը, եկամտաբերության ապահովումը, ներքին վերահսկողությունը և կազմակերպական որոշումների ընդունումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բանկային ռիսկերի կառավարմանը՝ ուսումնասիրելով վարկային, իրացվելիության, շուկայական, գործառնական և այլ ռիսկերի գնահատման ու վերահսկման կազմակերպական սկզբունքները։ Կարևոր ուղղություն է ֆինանսական ցուցանիշների վերլուծության հիման վրա կառավարչական որոշումների արդյունավետության գնահատումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանկի գործունեության ուժեղ և թույլ կողմերը և հիմնավորելու զարգացման առաջնահերթությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կորպորատիվ կառավարման կառուցվածքը, ղեկավար մարմինների պատասխանատվության բաշխումը, ներքին վերահսկողության և աուդիտի դերը, ինչպես նաև կառավարման տարբեր մակարդակների միջև տեղեկատվության փոխանակման արդյունավետությունը։ Ժամանակակից բանկային գործունեության պայմաններում կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային կառավարման գործիքների կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել տվյալների մշակման արագացմանը, հաճախորդների սպասարկման կազմակերպման բարելավմանը և կառավարչական գործընթացների ավելի արդյունավետ վերահսկմանը։ Առանձին ուշադրության առարկա կարող է լինել մարդկային ռեսուրսների կառավարումը՝ մասնագիտական կարողությունների զարգացման, աշխատանքի գնահատման և կազմակերպական մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Կառավարման մեթոդների կատարելագործումը կարող է դիտարկվել նաև հաճախորդների պահանջների, մրցակցային միջավայրի և ֆինանսական շուկայի փոփոխություններին բանկի հարմարվողականության բարձրացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային մենեջմենթի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առևտրային բանկի գործունեության արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և երկարաժամկետ զարգացման ապահովման կառավարչական հնարավորությունները։