Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Թուրքական քաղաքական վեպի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (XX դարի 70-80-ական թթ.)

    XX դարի 70-80-ական թվականների թուրքական քաղաքական վեպը ձևավորվել է խոր սոցիալ-քաղաքական ճգնաժամի, գաղափարական բևեռացման և ռազմական միջամտությունների պայմաններում, որոնք ուժեղ ազդեցություն են ունեցել գրականության թեմատիկ և գեղարվեստական ուղղությունների վրա։ Այս շրջանի արձակում կենտրոնական են դարձել իշխանության և հասարակության հարաբերությունները, գաղափարական պայքարը, քաղաքացիական բախումները, ինչպես նաև անհատի տեղը բռնության և քաղաքական ճնշման համակարգում։ 1970-ականների քաղաքական անկայունությունը, ձախ և աջ շարժումների սրացումը և 1980-ի ռազմական հեղաշրջման հետևանքները ձևավորել են վեպի հիմնական գաղափարական հենքը՝ դարձնելով այն սոցիալական իրականության անմիջական արտացոլման և քննադատության միջոց։

    Updated: 2026-08-28
    Թուրքական քաղաքական վեպի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (XX դարի 70-80-ական թթ.)
    Online

    Psychology

    Ինքնավերաբերմունքի դերը դատապարտյալների հարմարման գործընթացում

    Հոգեբանական, սոցիալ-հոգեբանական և քրեաբանական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է ազատազրկման պայմաններում գտնվող անձանց ինքնավերաբերմունքի առանձնահատկությունների, սեփական անձի նկատմամբ ձևավորված գնահատականների և քրեակատարողական միջավայրին հոգեբանական ու սոցիալական հարմարման գործընթացների փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է անձի ինքնագիտակցության, ինքնագնահատականի, ինքնաընդունման, ինքնահարգանքի և սեփական հնարավորությունների ընկալման ազդեցության բացահայտման հետ՝ հաշվի առնելով ազատազրկման պայմաններում առաջացող հոգեբանական դժվարությունները, սոցիալական հարաբերությունների փոփոխությունները և անձի վարքագծային հարմարման առանձնահատկությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ինքնավերաբերմունքի հոգեբանական էությունը, դրա կառուցվածքային բաղադրիչները, ձևավորման մեխանիզմները և անձի սոցիալական վարքագծի կարգավորման գործում ունեցած նշանակությունը։ Ինքնավերաբերմունքը դիտարկվում է որպես անձի ինքնագիտակցության կարևոր բաղադրիչ, որն արտահայտում է սեփական անձի նկատմամբ հուզական, գնահատողական և իմաստային վերաբերմունքը։ Այն կարող է ներառել սեփական արժանիքների և սահմանափակումների գիտակցումը, ինքնավստահությունը, ինքնաքննադատությունը, ինքնաընդունումը և սեփական վարքագծի նկատմամբ պատասխանատվության ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազատազրկման պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը անձի հոգեբանական վիճակի, սոցիալական ինքնության և միջանձնային հարաբերությունների վրա։ Քրեակատարողական հաստատությունում գտնվելը կարող է ուղեկցվել սովորական կենսակերպի փոփոխությամբ, անձնական ազատության սահմանափակմամբ, ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի հետ հարաբերությունների վերակազմակերպմամբ, ինչպես նաև հաստատության ներքին կանոններին ու սոցիալական պահանջներին հարմարվելու անհրաժեշտությամբ։ Նման պայմաններում անձի ինքնավերաբերմունքը կարող է կարևոր դեր ունենալ հուզական կայունության, ինքնակարգավորման, հաղորդակցական վարքագծի և առօրյա դժվարություններին արձագանքելու եղանակների ձևավորման գործում։ Աշխատության շրջանակում առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ինքնագնահատականի և հարմարման փոխհարաբերությունները, քանի որ սեփական անձի նկատմամբ վերաբերմունքը կարող է կապված լինել սոցիալական իրավիճակների ընկալման, միջանձնային փոխգործակցության և հոգեբանական դժվարությունները հաղթահարելու ռազմավարությունների հետ։ Միաժամանակ ինքնավերաբերմունքի ազդեցությունը չի կարելի դիտարկել մեկուսացված ձևով, քանի որ հարմարման գործընթացը պայմանավորված է նաև անձի կենսափորձով, սոցիալական աջակցությամբ, հաստատության պայմաններով, միջանձնային հարաբերություններով և անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններով։ Հետազոտության թեմատիկան ընդգրկում է նաև հոգեբանական հարմարման հիմնական մեխանիզմները, սթրեսային իրավիճակներին դիմակայելու կարողությունները, հուզական ինքնակարգավորումը և փոփոխված սոցիալական միջավայրում վարքագծի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում անձի ինքնընկալման և սոցիալական կարգավիճակի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ազատազրկման ընթացքում սեփական կյանքի, ապագայի և հասարակության մեջ ունեցած տեղի վերագնահատման արդյունքում։ Կարևոր նշանակություն ունի ինքնավերաբերմունքի դրական և բացասական դրսևորումների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրանց հնարավոր կապը հուզական լարվածության, անհանգստության, սոցիալական մեկուսացման, միջանձնային հակասությունների և համագործակցային վարքագծի հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դատապարտյալների հարմարման գործընթացի սոցիալ-հոգեբանական բաղադրիչների վերլուծությունը, մասնավորապես՝ խմբային հարաբերությունների, հաղորդակցական հմտությունների, սոցիալական նորմերի ընկալման և հաստատության միջավայրում սեփական դիրքի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ընտանիքի հետ կապերի պահպանման, սոցիալական աջակցության, կրթական ծրագրերին մասնակցության և մասնագիտական զբաղվածության նշանակությունը անձի հոգեբանական կայունության ու հարմարման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի անձի ինքնավերաբերմունքի և պատասխանատվության գիտակցման փոխհարաբերությունները, քանի որ սեփական վարքագծի գնահատումը և անձնական փոփոխությունների հնարավորության ընկալումը կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ վերասոցիալականացման գործընթացում։ Այս համատեքստում հետաքրքրություն են ներկայացնում ինքնաճանաչման, անձնական նպատակների ձևավորման, ինքնակարգավորման և սոցիալականորեն ընդունելի վարքագծային ռազմավարությունների զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև քրեակատարողական հոգեբանության կիրառական խնդիրներին, հոգեբանական աջակցության կազմակերպմանը և անձի անհատական առանձնահատկություններին համապատասխանող վերականգնողական ու կրթական ծրագրերի մշակմանը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել հոգեբանական խորհրդատվության, խմբային աշխատանքի, սոցիալական հմտությունների զարգացման և ինքնագնահատականի հավասարակշռված ձևավորման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցաթերթերի, ինքնավերաբերմունքի գնահատման մեթոդիկաների, սոցիալ-հոգեբանական հարմարման չափման գործիքների, անհատական հարցազրույցների, դիտարկումների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ինքնավերաբերմունքի տարբեր բաղադրիչների և հարմարման ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերը, համեմատելու անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները և գնահատելու դրանց նշանակությունը քրեակատարողական միջավայրում։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ նման հետազոտություններում հայտնաբերված վիճակագրական կապերը ինքնին չեն ապացուցում պատճառահետևանքային ազդեցություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հետազոտության էթիկական սկզբունքները՝ մասնակցության կամավորությունը, անձնական տվյալների գաղտնիությունը, հոգեբանական անվտանգության ապահովումը և մասնակիցների արժանապատվության նկատմամբ հարգանքը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է անձի ինքնագիտակցության, սոցիալական հարմարման և քրեակատարողական միջավայրի փոխազդեցության հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությամբ։ Աշխատության կիրառական արժեքը կապված է դատապարտյալների հոգեբանական աջակցության արդյունավետության բարձրացման, հարմարման դժվարությունների վաղ հայտնաբերման, անհատական վերասոցիալականացման ծրագրերի կատարելագործման և ազատազրկման պայմաններում անձի հոգեբանական բարեկեցության պահպանման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբաններին, սոցիալական աշխատողներին, քրեաբաններին, քրեակատարողական համակարգի մասնագետներին, վերասոցիալականացման ծրագրերի մշակողներին, իրավաբաններին, մանկավարժներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի հոգեբանական, սոցիալական, քրեաբանական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով դատապարտյալների ինքնավերաբերմունքի առանձնահատկությունների, հոգեբանական հարմարման մեխանիզմների, սոցիալական հարաբերությունների և անձի վերասոցիալականացման գործընթացների առավել խորքային ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-10-11
    Ինքնավերաբերմունքի դերը դատապարտյալների հարմարման գործընթացում
    Online

    Literature

    Աստղիկ և Ադոնիս

    Աշխատությունը վերաբերում է Աստղիկ և Ադոնիս դիցաբանական կերպարներին, որոնց շուրջ ձևավորված ավանդությունները կապվում են սիրո, գեղեցկության, պտղաբերության, բնության զարթոնքի և կյանքի ու մահվան պարբերականության գաղափարների հետ։ Աստղիկը հայկական հեթանոսական դիցարանի հայտնի աստվածուհիներից է, որը ավանդաբար կապվում է սիրո, գեղեցկության և ջրի հետ։ Ադոնիսը հին արևելյան և հունա-հռոմեական դիցաբանական ավանդույթներում հայտնի երիտասարդ կերպար է, որի պատմությունը խորհրդանշում է բնության վերածնունդն ու կյանքի անցողիկությունը։ Այս երկու կերպարների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր ժողովուրդների դիցաբանական պատկերացումների ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սիրո, գեղեցկության և բնության կենսական ուժերի խորհրդանշական ընկալումները։ Նման թեմատիկ ուսումնասիրությունը կարևոր է հայկական հին հավատալիքների, դիցարանի և հարևան մշակույթների հետ առնչությունների ճանաչման համար։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է դիցաբանական մտածողության առանձնահատկություններին, աստվածային կերպարների խորհրդանշական նշանակությանը և հնագույն հասարակություններում բնության երևույթների ու մարդկային զգացմունքների կրոնական մեկնաբանություններին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում դիցաբանությամբ, հայ հին կրոնով և համեմատական մշակութաբանությամբ զբաղվողների համար։

    Updated: 2026-11-03
    Աստղիկ և Ադոնիս
    Online

    Other Subjects

    Ագրոտեխնիկական և վերամշակման տեխնոլոգիական պրոցեսների կիրառման ազդեցությունը շաքարի ճակնդեղից ստացվող էթանոլի քանակի և որակի վրա Իրանի հյուսիս-արևմուտքի պայմաններում

    Այս աշխատությունը նվիրված է շաքարի ճակնդեղից ստացվող էթանոլի արտադրության քանակական և որակական ցուցանիշների վրա ագրոտեխնիկական և վերամշակման տեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի հյուսիս-արևմուտքի պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարածաշրջանի ագրոկլիմայական առանձնահատկությունները, հողի բերրիության մակարդակը, ոռոգման ռեժիմները և դրանց ազդեցությունը շաքարի ճակնդեղի կենսաբանական բերքատվության ու շաքարայնության վրա, որոնք անմիջականորեն պայմանավորում են էթանոլի ելքը և որակը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետությանը՝ սերմնաբուծական նյութի ընտրություն, ցանքաշրջանառության կազմակերպում, պարարտացման համակարգեր, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցներ, ինչպես նաև բերքահավաքի ժամանակի օպտիմալացում։ Վերլուծվում է նաև վերամշակման տեխնոլոգիական շղթան՝ հումքի նախապատրաստում, շաքարի արդյունահանման մեթոդներ, խմորման գործընթացի կառավարում և թորման տեխնոլոգիաներ, որոնք միասին որոշում են ստացված էթանոլի ելքը, մաքրության աստիճանը և էներգետիկ արժեքը։

    Updated: 2026-08-22
    Ագրոտեխնիկական և վերամշակման տեխնոլոգիական պրոցեսների կիրառման ազդեցությունը շաքարի ճակնդեղից ստացվող էթանոլի քանակի և որակի վրա Իրանի հյուսիս-արևմուտքի պայմաններում
    Online

    Culture

    Հերակլեսի ծնունդը

    Հերակլես-ի ծնունդը հին հունական դիցաբանության մեջ ներկայացվում է որպես աստվածային և մարդկային աշխարհների բախման արդյունք, որտեղ գլխավոր դերակատարներն են Զևսը և մահկանացու կին Ալկմենեն։ Ըստ առասպելի՝ Զևսը սիրահարվում է Ալկմենեին և նրա ամուսնու՝ Ամֆիտրիոնի կերպարանքով մոտենում նրան, ինչի հետևանքով ծնվում է Հերակլեսը՝ օժտված արտասովոր ուժով և ճակատագրական նշանակությամբ։ Սակայն Զևսի կինը՝ Հերան, նախանձից փորձում է խոչընդոտել երեխայի ծնունդը՝ երկարացնելով ծննդաբերության ցավերը, որպեսզի մեկ այլ երեխա՝ ավելի շուտ ծնված, ստանա իշխանության իրավունք։ Չնայած այդ խոչընդոտներին, Հերակլեսը վերջապես ծնվում է և ի սկզբանե դրսևորում է իր արտակարգ ուժը, ինչը վկայում է նրա ապագա հերոսական ճակատագրի մասին։ Նրա ծնունդը դառնում է խորհրդանիշ այն գաղափարի, որ մեծ ուժն ու հերոսական առաքելությունը հաճախ ուղեկցվում են դժվարություններով և աստվածների միջամտությամբ դեռևս կյանքի սկզբից։

    Updated: 2026-10-23
    Հերակլեսի ծնունդը
    Online

    Political Science

    Անձի քաղաքական ազատությունը որպես ժողովրդավարական համախմբման պայման Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անձի քաղաքական ազատության դերին որպես ժողովրդավարական համախմբման հիմնական պայման Հայաստանի Հանրապետությունում։ Գրքում ներկայացվում են քաղաքական ազատության տեսական հիմքերը, դրա կապը ժողովրդավարության, իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության զարգացման հետ։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով խոսքի, հավաքների, ընտրությունների և քաղաքական մասնակցության ազատությունների նշանակությունը ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև քաղաքական մշակույթի ձևավորման խնդիրները, քաղաքացիների մասնակցության մակարդակը, կուսակցական համակարգի ազդեցությունը և պետական ինստիտուտների դերը քաղաքական ազատությունների ապահովման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական համախմբման գործընթացին, քաղաքական ազատությունների սահմանափակումների և երաշխիքների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև ինստիտուցիոնալ կայունության ապահովման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, իրավաբանների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական վերլուծություն քաղաքական ազատության և ժողովրդավարական զարգացման փոխկապակցվածության վերաբերյալ ՀՀ համատեքստում։

    Updated: 2026-09-18
    Անձի քաղաքական ազատությունը որպես ժողովրդավարական համախմբման պայման Հայաստանի Հանրապետությունում