Հուզական ինտելեկտի զարգացման անհատական նախադրյալները և դրսևորման հատկանիշների գնահատումը

Biology

Նյարդաֆիզիոլոգիական և էվոլյուցիոն կենսաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ուսուցման և նոր հմտությունների ձեռքբերման գործընթացներում գլխուղեղի ենթակեղևային կառուցվածքների մասնակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ուղեղի էվոլյուցիոն զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում նյարդային համակարգի տարբեր մակարդակներում տեղեկատվության մշակման, փորձառության կուտակման և վարքային արձագանքների ձևավորման ֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ենթակեղևային նյարդային կենտրոնների, մասնավորապես՝ հիմային հանգույցների, թալամուսի և լիմբիական համակարգի որոշ կառուցվածքների դերին ուսուցման, հիշողության, շարժողական հմտությունների և հարմարվողական վարքագծի ձևավորման գործընթացներում։ Վերլուծվում են նյարդային կապերի փոփոխականության, պայմանական ռեֆլեքսների ձևավորման և նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ողնաշարավոր կենդանիների գլխուղեղի էվոլյուցիոն փոփոխությունները, ենթակեղևային և կեղևային կառույցների գործառական փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ուսուցման մեխանիզմների աստիճանական բարդացման հնարավոր օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու նյարդաֆիզիոլոգիական և համեմատական-էվոլյուցիոն մոտեցումները՝ բացահայտելու ուսուցման գործընթացների կենսաբանական հիմքերն ու դրանց զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգիայի, էվոլյուցիոն նյարդաբանության, վարքաբանության և ճանաչողական գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է GPS գլոբալ դիրքորոշման համակարգում կիրառվող կոդավորման ալգորիթմների մշակման, հետազոտման և օպտիմալացման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արբանյակային նավիգացիոն համակարգերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, ազդանշանների ձևավորման և փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեղեկատվության կոդավորման և ապակոդավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ազդանշանների մշակման արդյունավետության բարձրացմանը, կոդային հաջորդականությունների ընտրությանը, աղմուկների և խանգարումների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև տվյալների փոխանցման հուսալիության ապահովմանը։ Քննարկվում են կոդավորման տարբեր մեթոդների համեմատական բնութագրերը, դրանց մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները և օպտիմալ ալգորիթմների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդանշանների համաժամացման, կոդային հաջորդականությունների փոխկապակցվածության հատկությունների, ընդունիչների զգայունության բարձրացման և նավիգացիոն չափումների ճշգրտության բարելավման հարցերին։ Դիտարկվում են մշակված ալգորիթմների կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից արբանյակային կապի, տեղորոշման և նավիգացիոն սարքավորումների համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, ազդանշանների թվային մշակման, արբանյակային նավիգացիայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանում մանկական և դպրոցական գրադարանների գաղափարադաստիարակչական, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպման հարցերին՝ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության համագումարների որոշումների ու գաղափարական ուղղությունների հանրահռչակման համատեքստում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել այն մեթոդական մոտեցումները, որոնց միջոցով գրադարանները կարող էին դպրոցականներին ծանոթացնել կուսակցական համագումարների աշխատանքներին, դրանցում քննարկված հասարակական, տնտեսական և քաղաքական խնդիրներին, ինչպես նաև խորհրդային հասարակության զարգացման վերաբերյալ պաշտոնական գաղափարական պատկերացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական և դպրոցական գրադարանների դերին սովորողների ընթերցանության կազմակերպման, հասարակական գիտելիքների փոխանցման, քաղաքական տեղեկատվության տարածման և խորհրդային գաղափարախոսության շրջանակներում քաղաքացիական դաստիարակության իրականացման գործում։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրականության ընտրության, թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների կազմակերպման, մատենագիտական ցանկերի կազմման, ընթերցողական զրույցների և խմբային քննարկումների անցկացման մեթոդները։ Կարևորվում է գրադարանավարների և ուսուցիչների համագործակցությունը՝ դպրոցականների համար պատմաքաղաքական նյութերը հասկանալի ներկայացնելու, համապատասխան գրականություն առաջարկելու և ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային պետական և կուսակցական համակարգի կառուցվածքի, կոմունիստական կուսակցության համագումարների նշանակության, դրանց ընդունած որոշումների և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա նախատեսվող ազդեցությունների ներկայացման մեթոդական հարցերին։ Առանձնահատուկ տեղ կարող են զբաղեցնել Խորհրդային Միության տնտեսական զարգացման, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում առաջադրված խնդիրների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերը, որոնք նախատեսված էին դպրոցական լսարանի համար։ Քննարկվում են մանկապատանեկան գրականության, հասարակագիտական հրատարակությունների, հանրամատչելի գրքերի, պարբերական մամուլի և պատկերազարդ նյութերի օգտագործման հնարավորությունները գրադարանային միջոցառումների ընթացքում։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գրադարանային աշխատանքի այն ձևերը, որոնք ուղղված էին դպրոցականների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը՝ գրքերի համատեղ ընթերցումներ, հարցուպատասխաններ, թեմատիկ երեկոներ, գրական-տեղեկատվական հանդիպումներ և ցուցադրական միջոցառումներ։ Կարևորվում է նաև ընթերցողների տարիքային խմբերի տարբերակումը, քանի որ տարրական, միջին և բարձր դասարանների աշակերտների համար հասարակական ու քաղաքական թեմաների ներկայացումը պահանջում էր տարբեր բովանդակային և մանկավարժական մոտեցումներ։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, համապատասխան գրականության առանձնացման, ընթերցանության պլանավորման և գրադարանային միջոցառումների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանավարի մասնագիտական գործունեությանը՝ որպես ընթերցանության կազմակերպչի, տեղեկատվության միջնորդի և խորհրդային կրթադաստիարակչական համակարգի մասնակցի։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային հաստատությունները ներգրավվում պետական և կուսակցական գաղափարական ծրագրերի իրականացման գործընթացներում, ինչպես էին քաղաքական իրադարձությունները ներկայացվում երեխաներին և ինչպիսի մեթոդներով էր կազմակերպվում համապատասխան գրականության տարածումը։ Պատմական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր աղբյուր է խորհրդային մանկավարժության, գրադարանագիտության և քաղաքական սոցիալականացման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պաշտոնական մոտեցումները, որոնց համաձայն դպրոցական գրադարանները պետք է մասնակցեին ոչ միայն ընթերցանության և գիտելիքների տարածման, այլև որոշակի գաղափարական արժեքների ձևավորման գործընթացին։ Միաժամանակ հրատարակության բովանդակությունը նպատակահարմար է դիտարկել իր պատմական և քաղաքական համատեքստում՝ տարբերակելով գրադարանային աշխատանքի մասնագիտական մեթոդները և դրանց միջոցով տարածվող կուսակցական գաղափարախոսությունը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև վերնագրում հիշատակվող կուսակցական համագումարների համարակալման տարբերությունը, որը մատենագիտական ճշգրտման տեսանկյունից կարող է պահանջել սկզբնաղբյուրի կամ հրատարակության տիտղոսաթերթի ուսումնասիրություն։ Աշխատության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել խորհրդային կրթական հաստատություններում տեղեկատվության տարածման եղանակների, գրադարանների հասարակական գործառույթների և մանկապատանեկան ընթերցանության գաղափարական ուղղվածության բացահայտմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս համեմատելու պատմական գրադարանային մեթոդները ժամանակակից գրադարանագիտության սկզբունքների հետ՝ ուշադրություն դարձնելով տեղեկատվական գրագիտությանը, աղբյուրների քննադատական գնահատմանը և ընթերցողների ինքնուրույն մտածողության զարգացման նշանակությանը։ Հրատարակությունն ունի պատմամշակութային, մանկավարժական և գրադարանագիտական արժեք՝ որպես խորհրդային ժամանակաշրջանի դպրոցական գրադարանների գործունեության կազմակերպման և գաղափարադաստիարակչական աշխատանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, մանկավարժների, կրթության պատմաբանների, մշակութաբանների, խորհրդային պատմության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մանկական գրադարանների պատմությամբ ու կրթական համակարգի գաղափարական գործառույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է եկեղեցականների կենցաղին, առօրյա կյանքին և հոգևորականության հասարակական ու կրոնական գործունեության առանձնահատկություններին։ Եկեղեցականների կենսակերպի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցու պատմության և կրոնական մշակույթի ըմբռնման համար, քանի որ հոգևորականությունը դարեր շարունակ մասնակցել է ոչ միայն հավատքի ու ծիսական ավանդույթների պահպանմանը, այլև կրթական, մշակութային և համայնքային կյանքի կազմակերպմանը։ Գրքի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու եկեղեցական միջավայրում ձևավորված վարքականոններին, հոգևոր ծառայության պարտականություններին, եկեղեցական ավանդույթներին և հոգևորականի անձնական կյանքի ու հասարակական պատասխանատվության փոխհարաբերությանը։ Եկեղեցական կենցաղը ներառում է ծիսական գործունեության, աղոթքի, հոգևոր պատրաստության, համայնքի հետ հաղորդակցության և կրոնական պարտականությունների կատարման հետ կապված տարբեր կողմեր։ Այս հարցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են եկեղեցական հաստատություններում պահպանվել կարգապահությունը, ավանդույթների շարունակականությունը և հոգևոր ծառայության սկզբունքները։ Միաժամանակ հոգևորականության առօրյան դիտարկելը հնարավորություն է տալիս ավելի լայն պատկերացում կազմելու եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունների, համայնքային կյանքի կազմակերպման և կրոնական արժեքների փոխանցման մեխանիզմների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության և եկեղեցական հաստատությունների ներքին կյանքի ուսումնասիրության համար՝ որպես հոգևորականության կենսակերպի ու եկեղեցական միջավայրի վերաբերյալ պատկերացումներ ձևավորող գրականություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ հասարակական ու կրոնական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, աստվածաբանների, պատմաբանների և հայերեն հին տպագիր գրականության ուսումնասիրողների համար։

Pedagogy

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում մանկավարժական մտքի և ֆիզիկական դաստիարակության զարգացման պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը՝ 19-րդ դարի կեսերից մինչև 21-րդ դարի առաջին տասնամյակը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ձևավորվել երեխաների և երիտասարդների ֆիզիկական դաստիարակության վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես է փոխվել դրա տեղը կրթության և դաստիարակության ընդհանուր համակարգում, և ինչպիսի մանկավարժական գաղափարներ են առաջադրվել մարդու ֆիզիկական, մտավոր, բարոյական ու սոցիալական զարգացման փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Թեմայի կարևոր կողմերից մեկն այն է, որ ֆիզիկական դաստիարակությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մարմնի ամրապնդման, շարժողական կարողությունների զարգացման կամ առողջության պահպանման միջոց, այլև որպես անձի համակողմանի ձևավորման բաղադրիչ։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կապում է ֆիզիկական դաստիարակության պատմությունը հայ մանկավարժական մտքի ընդհանուր զարգացման հետ՝ անդրադառնալով կրթական գաղափարների փոփոխությանը, դպրոցական դաստիարակության նպատակներին, սերնդի առողջ և ներդաշնակ զարգացման խնդիրներին ու հասարակական պահանջներին։ Ուսումնասիրվող ժամանակահատվածի լայն ընդգրկումը թույլ է տալիս տեսնել պատմական շարունակականությունը և միաժամանակ բացահայտել տարբեր փուլերի առանձնահատկությունները։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայ լուսավորական և մանկավարժական գաղափարները, որոնցում կրթությունը դիտարկվում էր որպես անհատի և հասարակության առաջընթացի կարևոր պայման։ Այդ շրջանի մանկավարժական մտածողության մեջ ֆիզիկական դաստիարակության հարցերը կապված էին նաև առողջության, աշխատանքի, կարգապահության և երեխայի բնական զարգացման հետ։ Հայ մանկավարժական ժառանգության ուսումնասիրություններում, օրինակ, Խաչատուր Աբովյանի գաղափարների շրջանակում նշվում է նաև ֆիզիկական և աշխատանքային դաստիարակության անհրաժեշտությունը երեխայի անձի զարգացման գործում։ Հետագա ժամանակաշրջաններում ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպումն աստիճանաբար ավելի սերտորեն կապվեց դպրոցական կրթության, ուսուցման մեթոդների և պետական կրթական համակարգի զարգացման հետ։ Հետազոտության համար կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ ֆիզիկական դաստիարակության վերաբերյալ մոտեցումները ձևավորվել են ոչ միայն տեսական մանկավարժական աշխատությունների, այլև կրթական հաստատությունների, ուսումնական ծրագրերի, մեթոդական մշակումների և հասարակական կյանքի փոփոխությունների ազդեցությամբ։ Խորհրդային շրջանում ֆիզիկական կուլտուրան և սպորտը ստացան ավելի համակարգված կազմակերպական և կրթական ձևեր, իսկ ֆիզիկական պատրաստվածությունը ներառվեց մատաղ սերնդի դաստիարակության լայն համակարգում։ Հայաստանի անկախության շրջանը, իր հերթին, առաջ բերեց նոր խնդիրներ՝ կապված ֆիզիկական դաստիարակության բովանդակության վերաիմաստավորման, առողջ ապրելակերպի խթանման, մանկապատանեկան սպորտի զարգացման և կրթության նոր պահանջներին համապատասխան մեթոդների կիրառման հետ։ Այդ համատեքստում ուշագրավ է, որ Հայաստանի օրենսդրության մեջ ևս մանկապատանեկան ֆիզիկական դաստիարակությունն ու սպորտը կապվում են երեխաների առողջ կենսակերպի, կրթության և անհատի զարգացման խնդիրների հետ։ Աշխատանքի ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս համադրել տարբեր դարաշրջանների մանկավարժական մոտեցումները և բացահայտել այն գաղափարների զարգացումը, որոնք վերաբերում են մարդու ֆիզիկական և հոգևոր զարգացման ամբողջականությանը։ Այն արժեքավոր է հատկապես հայ մանկավարժության պատմությամբ, ֆիզիկական դաստիարակության տեսությամբ և դպրոցական կրթության զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Հրատարակչական և մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը լույս է տեսել Երևանում 2010 թվականին, ունի 22 էջ, պարունակում է նկարներ և մատենագիտական ցանկ, իսկ վերջում ներկայացված է նաև ռուսերեն ամփոփում։

Economics

Տնտեսագիտական, հանրային ֆինանսների և պետական տնտեսական կարգավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հարկային քաղաքականության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում հարկերի տնտեսական էությունը, հիմնական գործառույթները, հարկման սկզբունքները և դրանց նշանակությունը պետական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման ու տնտեսական գործընթացների կարգավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության նպատակներին, հարկային համակարգի կառուցվածքին և հարկման մեխանիզմների ազդեցությանը տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության ու ձեռնարկատիրական գործունեության վրա։ Վերլուծվում են հարկային բեռի ձևավորման և բաշխման առանձնահատկությունները, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հարկային եկամուտների և տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են հարկային արդյունավետության, սոցիալական արդարության, հարկային չեզոքության և հարկ վճարողների տնտեսական շահերի հավասարակշռման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, հարկային վարչարարության կազմակերպումը, հարկային արտոնությունների կիրառման հնարավորությունները և դրանց տնտեսական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային քաղաքականության ու բյուջետային քաղաքականության փոխհարաբերություններին, պետական եկամուտների կայունության ապահովմանը և հարկաբյուջետային կարգավորման գործիքների արդյունավետությանը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ Հայաստանի տնտեսական պայմաններին համապատասխան հարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հարկային քաղաքականության տնտեսագիտական հիմնավորման, հարկային համակարգի արդյունավետության գնահատման և պետական ֆինանսական կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, հարկային տնտեսագիտության, մակրոտնտեսական քաղաքականության, պետական կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։