Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    French

    Ֆրանսերենի նոր քերականություն՝ հայերեն բացատրություններով

    Բ. Պոզաճյանի աշխատությունը ֆրանսերենի քերականության ուսուցման համար նախատեսված հայերեն բացատրություններով ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի հայախոս ընթերցողին մատչելի ձևով ներկայացնելու ֆրանսերենի լեզվական կառուցվածքն ու հիմնական քերականական կանոնները։ Հայերեն մեկնաբանությունների կիրառումը հնարավորություն է տալիս սովորողին մայրենի լեզվով հասկանալու ֆրանսերենի քերականական առանձնահատկությունները և համադրելու երկու լեզուների կառուցվածքային տարբերությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է քերականության այն հիմնական բաժիններին, որոնք անհրաժեշտ են լեզվի սկզբնական և հետագա ուսուցման համար՝ խոսքի մասեր, գոյականի և ածականի գործածություն, դերանուններ, բայերի խոնարհում, ժամանակաձևեր, նախադասության կառուցվածք և բառերի միջև քերականական կապեր։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել օտար լեզուների տարածման և հայերենով լեզվական գիտելիքի փոխանցման գործում՝ ֆրանսերեն սովորելը հասանելի դարձնելով հայ ընթերցողին։ Գիրքը արժեքավոր է նաև XIX դարի վերջի հայալեզու կրթական գրականության, ֆրանսերենի դասավանդման մեթոդների և հայերեն քերականագիտական տերմինաբանության ձևավորման պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-30
    Ֆրանսերենի նոր քերականություն՝ հայերեն բացատրություններով
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, թիվ 1)

    Այս բաժինը ներառում է հասարակական և քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր հրատարակված գրքերի տեղեկատվական ցանկ, որտեղ ներկայացվում են ժամանակակից հետազոտություններ պետության կառավարման, միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական համակարգերի, սոցիալական գործընթացների, հասարակական վարքագծի և գլոբալ փոփոխությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև վերլուծական աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են արդի աշխարհում տեղի ունեցող քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական զարգացումները, դրանց ազդեցությունը հասարակությունների կառուցվածքի և քաղաքացիների կյանքի վրա, ընդգրկելով ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ գործնական ուսումնասիրություններ և համեմատական վերլուծություններ տարբեր երկրների փորձի հիման վրա։

    Updated: 2026-09-01
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, թիվ 1)
    Online

    Economics

    Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին և ներքին աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները և դրանց կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատուժի արտահոսքի և ներհոսքի պատճառները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ազգային աշխատաշուկայի, զբաղվածության մակարդակի և տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև առաջարկել պետական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Ուսումնասիրվում են միգրացիոն գործընթացների կարգավորման հիմնական գործիքները՝ օրենսդրական դաշտը, վիզային և աշխատանքային թույլտվությունների համակարգերը, սոցիալական ապահովության մեխանիզմները և միջազգային համագործակցության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատուժի արտագաղթի պատճառներին՝ տնտեսական հնարավորությունների սահմանափակում, աշխատավարձերի անհամաչափություն, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի խոչընդոտներ։ Աշխատությունը դիտարկում է պետական քաղաքականության դերը միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, հայրենադարձության խթանման և աշխատաշուկայի կայունացման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ արդյունավետ միգրացիոն կառավարման համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական քաղաքականության և սոցիալական կառավարման ոլորտներում՝ նպաստելով աշխատուժի միգրացիայի ավելի արդյունավետ և հավասարակշռված պետական կարգավորման մեխանիզմների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Geography

    Использование закономерностей естественного искривления скважин при направленном бурении

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հորատանցքերի բնական կորացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նպատակային կիրառմանը ուղղորդված հորատման գործընթացում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն երկրաբանական, տեխնիկական և տեխնոլոգիական գործոնները, որոնք պայմանավորում են հորատանցքի առանցքի բնական շեղումն ու կորացումը, և այդ երևույթը վերածել կառավարելի տեխնոլոգիական գործոնի՝ անհրաժեշտ տարածական ուղղությամբ հորատանցք անցկացնելու համար։ Հորատման ընթացքում հորատանցքը միշտ չէ, որ պահպանվում է նախագծված ուղղության վրա․ դրա հետագիծը կարող է փոխվել ապարների ֆիզիկական և մեխանիկական հատկությունների, շերտավորման ուղղության, հորատման գործիքի կառուցվածքի, առանցքային և կողային ուժերի, հորատման ռեժիմների ու այլ պայմանների ազդեցությամբ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է այդ բնական շեղումների պատճառների համակարգված ուսումնասիրությունը և դրանց ազդեցության քանակական գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ապարների կարծրությունը, ամրությունը, անիզոտրոպությունը, ճեղքավորվածությունը և շերտավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հորատման գործիքի շարժման և հորատանցքի հետագծի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են հորատման տեխնիկական պարամետրերը՝ առանցքային բեռնվածությունը, պտտման արագությունը, հորատման արագությունը, գործիքի երկրաչափական կառուցվածքը և հորատման խողովակաշարի աշխատանքային վիճակը։ Ուղղորդված հորատման համար հատկապես կարևոր է հորատանցքի տարածական դիրքի կանխատեսումը։ Այդ նպատակով կարող են մշակվել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնց միջոցով նկարագրվում է հորատանցքի կորացման ինտենսիվությունը և դրա փոփոխությունը տարբեր խորություններում։ Մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել հորատանցքի հետագիծը և ընտրել այնպիսի տեխնոլոգիական պայմաններ, որոնց դեպքում բնական շեղումը կարող է օգտագործվել որպես ուղղորդման միջոց՝ առանց չափազանց մեծ թվով հատուկ ուղղորդող գործողությունների։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնական կորացման և ուղղորդված հորատման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Եթե հնարավոր է նախապես որոշել տվյալ ապարային պայմաններում հորատանցքի շեղման բնույթը, ապա կարելի է համապատասխանաբար ընտրել հորատման ուղղությունը, գործիքի կառուցվածքը և տեխնոլոգիական ռեժիմները։ Այս մոտեցումը կարող է բարձրացնել հորատման գործընթացի արդյունավետությունը և նվազեցնել հետագծի շտկման համար անհրաժեշտ լրացուցիչ աշխատանքների ծավալը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են օգտագործվել տարբեր հորատանցքերի փաստացի հետագծերի չափումների տվյալներ, որոնց հիման վրա վերլուծվում են կորացման անկյունները, ազիմուտային փոփոխությունները և դրանց կախվածությունը խորությունից ու երկրաբանական պայմաններից։ Փորձնական տվյալների և տեսական մոդելների համադրումը հնարավորություն է տալիս ստուգել առաջարկվող օրինաչափությունների կիրառելիությունը և կատարել հորատանցքի հետագծի կանխատեսման ճշգրտության գնահատում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ուղղորդված հորատման տեխնիկական կառավարման խնդիրներին։ Հորատանցքի ցանկալի հետագիծը պահպանելու համար անհրաժեշտ է համատեղել բնական կորացման օրինաչափությունների իմացությունը և տեխնիկական կառավարման միջոցները։ Այդպիսի մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ հորատանցքը պետք է հասնի տարածության մեջ նախապես որոշված թիրախային կետի կամ անցնի բարդ երկրաբանական կառուցվածքով։ Բնական կորացման ճիշտ հաշվառումը կարող է նվազեցնել վթարների, հորատանցքի պատերի անկայունության, գործիքի խցանման կամ հետագծի չափազանց մեծ շեղման հավանականությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված մեթոդներն ու մոդելները կարող են կիրառվել նավթի և գազի հորատման, երկրաբանական հետախուզության, հանքային հումքի որոնման և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է հորատանցքը անցկացնել որոշակի ուղղությամբ և տարածական հետագծով։ Դրանք կարող են նպաստել հորատման աշխատանքների արդյունավետության բարձրացմանը, ժամանակի և նյութական ծախսերի կրճատմանը և հորատանցքի վերջնական հետագծի ավելի ճշգրիտ վերահսկմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հորատման ինժեներներին, երկրաբաններին, հանքարդյունաբերության մասնագետներին, մեխանիկներին և հորատման գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բնականորեն առաջացող հորատանցքի կորացումը դիտարկում է ոչ միայն որպես հորատման անցանկալի շեղում, այլև որպես օրինաչափորեն կանխատեսելի երևույթ, որի ճիշտ ուսումնասիրման և հաշվառման դեպքում հնարավոր է այն օգտագործել ուղղորդված հորատման արդյունավետությունը բարձրացնելու և պահանջվող տարածական հետագիծը ձևավորելու համար։

    Updated: 2026-09-22
    Использование закономерностей естественного искривления скважин при направленном бурении
    Online

    History

    Էթնոքաղաքական տեղաշարժերը Առաջավոր Ասիայում և Հայկական լեռնաշխարհում Ք. ա. VII-VIդդ..

    Այս աշխատանքը նվիրված է Ք.ա. VII–VI դարերում Առաջավոր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում տեղի ունեցած էթնոքաղաքական տեղաշարժերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի պատմական զարգացման հիմնական գործընթացները։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր ցեղերի և պետական կազմավորումների շարժերը, դրանց փոխազդեցությունները, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերությունները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը տեղական քաղաքական քարտեզի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Մեդական, Ուրարտական և հարակից պետությունների անկման և վերաձևավորման փուլերին, ինչպես նաև սկյութական և այլ քոչվոր խմբերի ներթափանցման հետևանքներին։ Դիտարկվում են նաև բնակչության տեղաշարժերի սոցիալ-տնտեսական պատճառները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի էթնիկական կազմի, մշակութային շերտերի և պետական համակարգերի վրա։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, հնագետների և հին աշխարհի ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով Առաջավոր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի հին պատմության ավելի ամբողջական և համակարգված պատկերացմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Էթնոքաղաքական տեղաշարժերը Առաջավոր Ասիայում և Հայկական լեռնաշխարհում Ք. ա. VII-VIդդ..
    Online

    Pedagogy

    Էկրանային համակարգը որպես գեղագիտական դաստիարակության միջոց

    Աշխատությունը նվիրված է էկրանային մշակույթի և տեսալսողական հաղորդակցության միջոցների դերին գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում, դրանց կրթական, մշակութային և հոգեբանական ազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են էկրանային արվեստի գեղագիտական բնույթը, կինոյի, հեռուստատեսության և տեսալսողական այլ միջոցների արտահայտչական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը անհատի գեղարվեստական ճաշակի, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային ընկալումների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերային լեզվի, գույնի, ձայնի, շարժման, մոնտաժի և գեղարվեստական կերպարի ազդեցությանը դիտողի հուզական ու գեղագիտական ընկալման վրա։ Ուսումնասիրվում են էկրանային ստեղծագործությունների դաստիարակչական ներուժը, արվեստի տարբեր տեսակների փոխազդեցությունը և տեսալսողական նյութերի կիրառման հնարավորությունները կրթական ու մշակութային միջավայրում։ Անդրադարձ է կատարվում գեղագիտական արժեքների փոխանցման, պատկերային տեղեկատվության քննադատական ընկալման, արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման և մշակութային ինքնագիտակցության ձևավորման խնդիրներին։ Կարևորվում են էկրանային նյութերի նպատակային ընտրությունը, դրանց բովանդակության և գեղարվեստական որակի գնահատումը, ինչպես նաև մանկավարժական մեթոդների մշակումը՝ տարբեր տարիքային խմբերի գեղագիտական զարգացման առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, կինոգետների, մեդիակրթության մասնագետների, հոգեբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Էկրանային համակարգը որպես գեղագիտական դաստիարակության միջոց