Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMathematics
Dualities and defects
Գիրքը նվիրված է ժամանակակից տեսական ֆիզիկայի կարևորագույն գաղափարների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով փոխկապակցված տեսությունների, համաչափությունների և ֆիզիկական համակարգերում առաջացող հատուկ կառուցվածքների վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բարդ տեսական մոտեցումներ, որոնք բացահայտում են տարբեր ֆիզիկական նկարագրությունների միջև եղած կապերը և թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քվանտային համակարգերի ու դաշտային տեսությունների հատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է կառուցվածքային առանձնահատկություններ, անոմալիաներ և առանձնահատուկ երևույթներ, որոնք կարևոր դեր ունեն ժամանակակից մաթեմատիկական և տեսական ֆիզիկայում։ Նյութը ներառում է ինչպես հիմնարար գաղափարների տեսական վերլուծություն, այնպես էլ դրանց կիրառությունները գիտական հետազոտություններում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, հետազոտողների, ասպիրանտների և տեսական ֆիզիկայի խորացված ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես արժեքավոր աղբյուր ժամանակակից գիտական ուղղությունների ուսումնասիրման և հետագա հետազոտությունների համար։
Updated: 2026-09-12Technology
Исследование режимов ЭЭС с дальними линиями электропередачи
Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի (ԷԷՀ) ռեժիմների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես այն համակարգերում, որտեղ կիրառվում են երկար հեռավորության էլեկտրահաղորդման գծեր։ Հեղինակը վերլուծում է նման համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով լարման կորուստները, ռեակտիվ հզորության փոխհատուցման խնդիրները, ինչպես նաև կայունության սահմանների փոփոխությունները հեռավոր փոխանցման պայմաններում։ Գրքում դիտարկվում են էլեկտրահաղորդման գծերի մաթեմատիկական մոդելները՝ ներառյալ պարամետրային բաշխվածության ազդեցությունը հոսքերի և լարումների վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացիոնար և անցումային ռեժիմների վերլուծությանը, համակարգի դինամիկ կայունությանը և սինխրոն աշխատանքի ապահովման պայմաններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ռեակտիվ հզորության կառավարման մեթոդները, լարման կարգավորման տեխնիկական միջոցները և էներգիայի փոխանցման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Աշխատությունը ներկայացնում է թվային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել էներգահամակարգի վարքագիծը տարբեր բեռնվածության և աշխատանքային ռեժիմների դեպքում։ Այն կարևոր է էներգետիկ ինժեներների և համակարգային օպերատորների համար՝ նպաստելով երկար հեռավորության էլեկտրահաղորդման համակարգերի արդյունավետ նախագծման և շահագործման բարելավմանը։
Updated: 2026-09-05Other Subjects
Դդմազգի մշակաբույսեր. Ուղեցույց
Դդմազգի մշակաբույսեր. Ուղեցույց աշխատությունը ուսումնական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է դդմազգի (Cucurbitaceae) ընտանիքի մշակաբույսերի՝ վարունգի, դդմի, սեխի, ձմերուկի և հարակից տեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության տեխնոլոգիաների համապարփակ ներկայացմանը՝ ընդգրկելով բանջարաբուծության և պտղաբանջարաբուծության կարևոր ուղղությունները։ Հեղինակ Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է այս մշակաբույսերի աճի և զարգացման փուլերը, ջերմության և լուսային ռեժիմների նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև հողի և սնուցման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց բարձր բերքատվության ներուժը և տնտեսական արժեքը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիաները՝ սերմերի նախապատրաստում, ցանք կամ սածիլների աճեցում, դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, բույսերի ձևավորում և խնամք, ինչպես նաև բերքահավաքի ճիշտ կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի պահպանման ագրոտեխնիկական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ արտադրության տեխնոլոգիաներին, պաշտպանված գրունտում մշակությանը և բարձր որակի բերք ստանալու պայմաններին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները դդմազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-21Other Subjects
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1979, Հուլիս, թիվ 7)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Updated: 2026-08-21Political Science
Ծովային ելքի հիմնահարցը Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունում 1919-1920թթ
Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևորագույն ուղղություններից մեկի՝ ծովային ելքի ձեռքբերման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը 1919-1920 թվականներին։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է այն աշխարհաքաղաքական և տնտեսական իրավիճակը, որում նորաստեղծ հայկական պետությունը փորձում էր հաղթահարել իր ներփակ աշխարհագրական դիրքը և ապահովել կապ դեպի Սև կամ Միջերկրական ծով։ Ծովային ելքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարածքային ձեռքբերման խնդիր, այլև որպես Հայաստանի տնտեսական զարգացման, արտաքին առևտրի, հաղորդակցության, քաղաքական ինքնուրույնության և միջազգային դիրքերի ամրապնդման կարևոր նախապայման։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են հայկական կառավարության և Փարիզում գործող հայկական պատվիրակությունների դիվանագիտական քայլերը, նրանց ներկայացրած տարածքային պահանջները և միջազգային խորհրդաժողովներում ծավալված բանակցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիլիկիայի, Տրապիզոնի, Լազիստանի և Բաթումի ուղղություններով ծովային ելք ապահովելու տարբերակներին, ինչպես նաև դրանց շուրջ ձևավորված միջազգային հակասություններին։ Աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի հարաբերությունները Վրաստանի, Հունաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին այդ պետությունների ռազմավարական և տարածքային շահերը ազդում հայկական դիվանագիտական նախաձեռնությունների վրա։ Կարևորվում է նաև հայ-վրացական հարաբերություններում Լազիստանի, Բաթումի և մերձսևծովյան տարածքների շուրջ առաջացած տարաձայնությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև Պոնտոսի հույների տարածքային պահանջների ազդեցությունը Տրապիզոնի հարցի վրա։ Հետազոտության կարևոր հատվածը վերաբերում է Սևրի պայմանագրի շրջանակում Հայաստանի ծովային ելքի իրավունքի ամրագրմանը և դրա հետագա ճակատագրին՝ ցույց տալով, որ դիվանագիտական ձեռքբերումները չվերածվեցին կայուն և գործնականորեն իրականացված տարածքային լուծման։ Աշխատանքը նաև բացահայտում է ծովային ելքի ծրագրերի ձախողման հիմնական պատճառները՝ կապված մեծ տերությունների հակասությունների, տարածաշրջանային պետությունների շահերի, թուրքական քաղաքականության և Հայաստանի սահմանափակ քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության և դիվանագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի միջազգային պայմաններում էր ձևավորվում հայկական պետության արտաքին քաղաքական օրակարգը և ինչ նշանակություն ուներ աշխարհագրական մեկուսացվածության հաղթահարումը հանրապետության գոյատևման ու զարգացման համար։
Updated: 2026-09-13Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1978, Փետրվար, թիվ 2)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Updated: 2026-08-21