Исследование спиновой структурной функции нуклона и обобщенного правила сумм Герасимова-Дрелла-Херна на основе данных эксперимента HERMES

History

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդահայ կինեմատոգրաֆիայի ձևավորման և զարգացման վաղ շրջանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հայաստանի մշակութային, հասարակական և քաղաքական կյանքի ընդհանուր փոփոխությունների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ազգային կինոարտադրության ինստիտուցիոնալ կայացման, ստեղծագործական սկզբունքների ձևավորման, կինոստուդիական համակարգի զարգացման և կինոյի՝ որպես զանգվածային մշակույթի կարևոր ոլորտի հաստատման գործընթացների վրա։ Քննության են առնվում կինոարտադրության կազմակերպման պայմանները, պետական մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը, տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնումը և մասնագիտական կադրերի պատրաստման նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում համր կինոյից հնչյունային կինոյին անցման գործընթացին, որը էականորեն փոխեց ֆիլմերի գեղարվեստական լեզուն, դերասանական խաղի առանձնահատկությունները, երաժշտության և խոսքի կիրառումը, ինչպես նաև կինոարտադրության տեխնիկական պահանջները։ Ուսումնասիրվում է կինոռեժիսորների, սցենարիստների, դերասանների, օպերատորների և նկարիչների մասնակցությունը ազգային կինեմատոգրաֆիական դպրոցի ձևավորմանը։ Կարևորվում է Համո Բեկնազարյանի ստեղծագործական գործունեությունը և նրա ներդրումը հայկական գեղարվեստական կինոյի զարգացման գործում։ Դիտարկվում են պատմական, սոցիալական և կենցաղային թեմաների արտացոլման եղանակները, ազգային մշակույթի տարրերի օգտագործումը, գրական ստեղծագործությունների էկրանավորման փորձը և ժամանակաշրջանի հասարակական պատկերացումների արտահայտումը կինոյում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խորհրդային գաղափարախոսության և մշակութային քաղաքականության ազդեցությանը ֆիլմերի թեմատիկ ընտրության ու կերպարային համակարգի վրա՝ ցույց տալով ստեղծագործական որոնումների և պետական պահանջների միջև գոյություն ունեցող փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կինոյի ազգային առանձնահատկությունների ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ հայկական պատմության, կենցաղի, ժողովրդական ավանդույթների, երաժշտության և տեսողական մշակույթի տարրերի կիրառման տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են խորհրդային մյուս հանրապետությունների կինեմատոգրաֆիական կենտրոնների հետ ստեղծագործական և մասնագիտական կապերը, որոնք նպաստել են փորձի փոխանակմանը և նոր տեխնոլոգիաների յուրացմանը։ Կինեմատոգրաֆիայի զարգացումը ներկայացվում է նաև որպես հասարակության մշակութային արդիականացման գործընթացի մաս, որի ընթացքում կինոն աստիճանաբար ձեռք բերեց կրթական, գաղափարական և գեղարվեստական նշանակություն։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ այն պատմական և ստեղծագործական պայմանները, որոնց հիման վրա հետագայում զարգացավ հայկական ազգային կինոդպրոցը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայ կինոյի պատմության, կինոգիտության, մշակութաբանության, խորհրդային շրջանի արվեստի և Հայաստանի XX դարի մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական իոնների, հալոգենիդների և օրգանական հիմնային ներկերի եռաբաղադրիչ համակարգերում ընթացող էքստրակցիոն գործընթացների ուսումնասիրությանը և ձևավորվող իոնական ասոցիատների անալիտիկ կիրառություններին։ Գրքում ներկայացվում են լուծույթային քիմիայի հիմնական սկզբունքները, որոնք նկարագրում են տարբեր փուլերի միջև նյութերի բաշխման հավասարակշռությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով առաջանում են կայուն իոնական զույգեր։ Հեղինակը վերլուծում է մետաղական իոնների կոմպլեքսավորման առանձնահատկությունները հալոգենիդների ներկայությամբ և դրանց փոխազդեցությունը օրգանական կարմիր և հիմնային ներկերի հետ՝ բացահայտելով նոր իոնաասոցիատների ձևավորման պայմանները։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են էքստրակցիայի կինետիկան և թերմոդինամիկան, փուլային բաշխման գործակիցները և լուծիչների ընտրության ազդեցությունը գործընթացի արդյունավետության վրա։ Ներկայացվում են նաև ստացված իոնական ասոցիատների կիրառությունները անալիտիկ քիմիայում՝ մասնավորապես սպեկտրոֆոտոմետրիկ և գունաչափական որոշումների մեթոդներում, որտեղ դրանք ծառայում են որպես զգայուն և ընտրողական ռեագենտային համակարգեր։ Գիրքը ընդգծում է նման համակարգերի նշանակությունը հետքային քանակությունների որոշման, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և քիմիական վերլուծության նոր մեթոդների մշակման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է անալիտիկ քիմիկոսների, հետազոտողների, ասպիրանտների և լուծույթային քիմիայի ու վերլուծական մեթոդների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է քթի բաց ռինոպլաստիկայի միջոցով հետռինոպլաստիկ բարդություններից մեկի՝ քթի փականի (nasal valve) օբստրուկցիայի կանխարգելմանը՝ օգտագործելով սեփական աճառային աուտոտրանսպլանտատներ։ Այն ուսումնասիրում է ռինոպլաստիկ վիրահատություններից հետո առաջացող շնչառական խանգարումների պատճառները, մասնավորապես՝ քթի կառուցվածքային աջակցության թուլացումը, փափուկ հյուսվածքների կոլապսը և փականի անկայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաց ռինոպլաստիկայի մեթոդի առավելություններին, որը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քթի անատոմիական կառուցվածքները և կանխել ֆունկցիոնալ խանգարումները։ Աշխատությունում ներկայացվում է աճառային աուտոտրանսպլանտատների կիրառման տեխնիկան՝ որպես կառուցվածքային ամրացման միջոց, որը նպաստում է քթի փականի կայունության պահպանմանը և օդային հոսքի բարելավմանը։ Քննարկվում են նաև տարբեր վիրաբուժական մոտեցումներ՝ սեպտալ, ականջային կամ կողային աճառների օգտագործմամբ, ինչպես նաև դրանց ձևավորման և տեղադրման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման ռազմավարություններին, ներառյալ ճիշտ պլանավորումը, հիվանդի անատոմիական առանձնահատկությունների գնահատումը և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ արդյունքների ապահովումը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ադրենալինի ազդեցությամբ հյուսվածքների բջիջներում առաջացող օքսիդատիվ վնասման մեխանիզմների և այդ վնասումը սահմանափակող պաշտպանիչ գործոնների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ադրենալինի բարձր կամ երկարատև ազդեցության պայմաններում բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների և ռեակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացման հնարավոր կապի բացահայտումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են օքսիդատիվ սթրեսի զարգացման հիմնական մեխանիզմները, բջջային թաղանթների և կենսամոլեկուլների օքսիդատիվ փոփոխությունները, ինչպես նաև բջիջների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդների, սպիտակուցների և այլ կենսաբանական միացությունների օքսիդացման գործընթացներին, որոնք կարող են հանգեցնել բջջային նյութափոխանակության խանգարումների և հյուսվածքային վնասման։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանության ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ այն գործոնները և մեխանիզմները, որոնք կարող են նվազեցնել ազատ ռադիկալների և օքսիդացնող միացությունների վնասակար ազդեցությունը։ Փորձարարական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր պայմաններում առաջացող փոփոխությունները և գնահատել պաշտպանիչ համակարգերի դերը բջիջների կայունության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է սթրեսային վիճակների, հորմոնալ ազդեցությունների և բջջային օքսիդատիվ գործընթացների փոխկապակցվածությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Ներկայացված նյութը կարող է նպաստել օքսիդատիվ վնասման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և պաշտպանիչ միջոցների կենսաբանական նշանակության գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի, ախտաֆիզիոլոգիայի, բջջային կենսաբանության և փորձարարական բժշկության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Այն կարող է նաև հիմք հանդիսանալ հետագա հետազոտությունների համար, որոնք ուղղված են օքսիդատիվ սթրեսի կանխարգելման և բջջային հակաօքսիդանտային պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Other Subjects

Պատմակրթական և աղբյուրագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի ուսումնական ծրագրերը և սաների ընդունելության կանոնները՝ արտացոլելով XIX դարի կեսերին կրթական հաստատության գործունեության կազմակերպական ու մանկավարժական առանձնահատկությունները։ 1859 թվականին Մոսկվայում Լազարյան ինստիտուտի տպարանում հրատարակված այս փաստաթղթային ժողովածուն կազմված է 245 էջից և պարունակում է ռուսերեն ու հայերեն նյութեր։ Հրատարակության հիմնական բովանդակությունը վերաբերում է ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, կրթական ծրագրերի կառուցվածքին, դասավանդվող առարկաների համակարգին և ընդունելության համար սահմանված պահանջներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սաների ընդունելության կարգը ներկայացնող դրույթները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական չափանիշները, դիմորդների պատրաստվածության գնահատման սկզբունքները և ուսումնական հաստատության ներքին կանոնակարգման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի կրթական գործունեության, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթների և հայկական կրթամշակութային նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել Ռուսական կայսրության կրթական համակարգում ինստիտուտի զբաղեցրած տեղի, մասնագիտական կրթության կազմակերպման և ուսումնական ծրագրերի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունն ունի նաև աղբյուրագիտական արժեք՝ որպես XIX դարի կրթական հաստատության պաշտոնական ծրագրային և կանոնակարգային փաստաթղթերի ամբողջություն։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրթության պատմության, արևելագիտության, մանկավարժության պատմության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, գրադարանագետների ու հետազոտողների համար։