Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Արցախահայության ազատագրական պայքարը 1917-1923 թթ.
Գիրքը նվիրված է 1917-1923 թվականներին Արցախահայության ազգային-քաղաքական և ազատագրական պայքարի պատմությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում տեղի ունեցած բարդ ու հակասական քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացները։ Ուսումնասիրության առանցքում Արցախում հայ բնակչության ինքնապաշտպանության, անվտանգության ապահովման, քաղաքական իրավունքների պահպանման և սեփական բնակավայրերում ազգային գոյության շարունակականության համար մղվող պայքարն է։ Աշխատությունը պատմական գործընթացները դիտարկում է Ռուսական կայսրության փլուզումից և 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձություններից հետո ստեղծված իրավիճակի համատեքստում, երբ նախկին վարչաքաղաքական համակարգի թուլացումը Հարավային Կովկասում առաջ բերեց իշխանության, սահմանների և տարածքային պատկանելության բազմաթիվ խնդիրներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Արցախում հայկական տեղական իշխանության ու ինքնակազմակերպման ձևերին, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը, ազգային կառույցների գործունեությանը և տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի շուրջ ընթացող պայքարին։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Արցախում և հարակից տարածքներում տեղի ունեցած ռազմական բախումների, զինված դիմադրության և բնակչության անվտանգության ապահովման խնդիրների վերլուծությունը։ Հեղինակը գործընթացները կապում է ոչ միայն տեղական զարգացումների, այլև Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների, Հարավային Կովկասում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրության, տարածաշրջանում գործող տարբեր ուժերի և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների հետ։ 1918-1920 թվականների իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետականության և իշխանության համար պայքարը, ազգային ինքնորոշման ձգտումները և տարածքային վեճերը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատության կարևոր հատվածներից է նաև 1920-1921 թվականների իրադարձությունների և խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների դիտարկումը, որի արդյունքում Արցախյան հարցը ստացավ նոր քաղաքական և վարչական ձևակերպումներ։ Մինչև 1923 թվականն ընդգրկող ժամանակագրական շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն գործընթացներին, որոնք հանգեցրին տարածաշրջանի վարչաքաղաքական կարգավիճակի փոփոխությանը և հետագա տասնամյակների համար կարևոր հետևանքներ ունեցան։ Գիրքը արժեքավոր է Արցախահայության պատմական փորձի, ազգային ինքնակազմակերպման, ինքնապաշտպանության և քաղաքական պայքարի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Արցախի պատմությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումներով, Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությամբ և XX դարի սկզբի հայ-ադրբեջանական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին:
Updated: 2026-09-17
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-08-27
History
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1970: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
Հրատարակությունը նվիրված է 1970 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է տարվա վերջին երեք ամիսների ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ կարևոր իրադարձությունների ու տարեդարձերի մասին արագ և հարմար տեղեկատվություն ստանալու համար։ Նյութում կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների տարելիցներ, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր, պատմական դեպքերի հիշատակի օրեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի նշանակալի ամսաթվեր։ Տեղեկությունների ամսաթվային դասավորությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ գտնել անհրաժեշտ օրը և ստանալ տվյալ ամսաթվի հետ կապված կարևոր փաստերի վերաբերյալ համառոտ տեղեկություն։ Հատկապես արժեքավոր է այն հանգամանքը, որ նման օրացույցը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես անձնական տեղեկատու, այլև որպես կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքի օժանդակ նյութ՝ օգնելով կազմել թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և հիշատակի միջոցառումների ժամանակացույց։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարվա վերջին եռամսյակը դիտարկել պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության տեսանկյունից՝ մեկտեղելով տարբեր ոլորտների ու ժամանակաշրջանների նշանակալի ամսաթվերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, ուսուցիչներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են տարեթվերի, տարեդարձերի ու պատմական հիշարժան իրադարձությունների հավաքագրմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է, որը 1970 թվականի հոկտեմբեր–դեկտեմբեր ժամանակահատվածի համար համակարգված ձևով ներկայացնում է հիշարժան ամսաթվերի և նշանավոր իրադարձությունների շրջանակը՝ նպաստելով պատմական ու մշակութային տեղեկատվության պահպանմանը, տարածմանը և գործնական օգտագործմանը։
Updated: 2026-09-22
Linguistics
A GRAMMAR OF THE ENGLISH LANGUAGE
A Grammar of the English Language աշխատությունը անգլերենի քերականության համակարգված ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է լեզվի կառուցվածքային հիմքերը՝ սկսած հնչյունաբանական և ձևաբանական առանձնահատկություններից մինչև շարահյուսական բարդ կառուցվածքներ, այն բացատրում է խոսքի մասերի գործառույթները, ժամանակների և ձևերի կիրառությունը, նախադասության կառուցման կանոնները, ինչպես նաև պաշտոնական և ոչ պաշտոնական լեզվական տարբերությունները, գիրքը միաժամանակ ծառայում է որպես տեսական և գործնական ուղեցույց՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ անգլերենի ներքին տրամաբանությունը և ճիշտ կիրառել այն թե՛ գրավոր, թե՛ բանավոր հաղորդակցության մեջ, ինչպես նաև զարգացնել լեզվական ճշգրտությունը և վերլուծական մտածողությունը լեզվի ուսումնասիրության գործընթացում։
Updated: 2026-08-26
Informatics
Автоматизированное проектирование электромагнитных систем реле поворотного типа
Աշխատությունը նվիրված է շրջադարձային տիպի ռելեների էլեկտրամագնիսական համակարգերի ավտոմատացված նախագծման մեթոդների, հաշվարկային մոդելների և ինժեներական միջոցների մշակման ու կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ռելեների կառուցվածքային և աշխատանքային առանձնահատկությունները, դրանց հիմնական հանգույցների փոխազդեցությունը, մագնիսական շղթայում տեղի ունեցող գործընթացները և էլեկտրական էներգիան մեխանիկական շարժման փոխակերպելու սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շրջադարձային շարժում իրականացնող շարժական տարրերի աշխատանքի պայմաններին, էլեկտրամագնիսական ուժերի և մոմենտների ձևավորմանը, ինչպես նաև դրանց կախվածությանը համակարգի երկրաչափական, էլեկտրական և մագնիսական պարամետրերից։ Վերլուծվում են մագնիսական հոսքի բաշխման, մագնիսական դիմադրության, օդային բացակների, փաթույթի պարամետրերի և մագնիսական նյութերի բնութագրերի ազդեցությունները ռելեի հիմնական տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նախագծման գործընթացի ավտոմատացումը, որը հնարավորություն է տալիս համակարգչային հաշվարկների և մոդելավորման միջոցով արագացնել տարբեր կառուցվածքային տարբերակների գնահատումը, ընտրել նպատակահարմար պարամետրեր և նվազեցնել փորձնական նմուշների բազմակի պատրաստման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նախագծման համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական մոդելների, հաշվարկային ալգորիթմների և ծրագրային միջոցների ստեղծման սկզբունքները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է որոշել էլեկտրամագնիսական համակարգի աշխատանքային բնութագրերը և գնահատել դրանց փոփոխությունը տարբեր պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են նաև ռելեի արագագործության, զգայունության, գործարկման հուսալիության, էներգասպառման և կառուցվածքային չափերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ավտոմատացված նախագծման մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս նախագծման վաղ փուլերում հայտնաբերել կառուցվածքի հնարավոր թերությունները, կատարել պարամետրային օպտիմալացում և ընտրել տեխնիկական պահանջներին առավել համապատասխան լուծումներ։ Տեսական հաշվարկների, համակարգչային մոդելավորման և փորձարարական արդյունքների համադրումը կարող է օգտագործվել մշակված մեթոդների ճշգրտության և նախագծվող համակարգերի արդյունավետության գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները կիրառական նշանակություն ունեն էլեկտրամեխանիկական սարքերի, ավտոմատացման համակարգերի և կառավարման տեխնիկական միջոցների նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամեխանիկայի, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, ռելեական տեխնիկայի և էլեկտրամագնիսական սարքերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։
Updated: 2026-09-16
Other Subjects
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1974: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացույց է, որը նվիրված է 1974 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին նշվող նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերին։ Նյութերը համակարգված են օրացուցային սկզբունքով և նախատեսված են պատմական, հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական և այլ նշանակալի իրադարձությունների, ինչպես նաև նշանավոր գործիչների կյանքի ու գործունեության հետ կապված տարելիցների վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Առանձին տարեթվերի ներկայացումը կարող է ուղեկցվել համապատասխան գրականության մատենագիտական տվյալներով՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին լրացուցիչ աղբյուրների միջոցով առավել մանրամասն ուսումնասիրել տվյալ իրադարձությունը կամ անձի գործունեությունը։ Հրատարակությունը կարևոր օժանդակ միջոց է գրադարանների տեղեկատվական, մատենագիտական և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի կազմակերպման համար։ Այն կարող է կիրառվել թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրքային դիտումների, զեկուցումների, գրական երեկոների, հիշատակի միջոցառումների և այլ ծրագրերի նախապատրաստման ընթացքում։ Հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացումը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, գիտության և մշակույթի նվաճումների հանրայնացմանը, ինչպես նաև տարբեր բնագավառների նշանավոր ներկայացուցիչների գործունեության ներկայացմանը։ Մատենագիտական հանձնարարականները հնարավորություն են տալիս գրադարանավարներին և ընթերցողներին ընտրելու համապատասխան գրականություն և կազմակերպելու նպատակային ընթերցանություն։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և կրթության ոլորտների աշխատողների, ուսուցիչների, ուսանողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-01