ՋԵՅՄ ՋՈՅՍ

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում խաղողագործության և գինեգործության ոլորտների զարգացման տնտեսական, արտադրական և կազմակերպական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են մարզի խաղողագործական տնտեսությունների վիճակը, խաղողի արտադրության ծավալների և արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, հողային ու ջրային ռեսուրսների օգտագործումը, այգիների մշակության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները և արտադրողների առջև ծառացած հիմնական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի արտադրությունից մինչև վերամշակում և պատրաստի գինեգործական արտադրանքի իրացում ձևավորվող ամբողջ արժեշղթային՝ ուսումնասիրելով գյուղացիական տնտեսությունների, մթերող և վերամշակող կազմակերպությունների ու իրացման համակարգերի փոխհարաբերությունները։ Քննության են առնվում խաղողի մթերման կազմակերպումը, գնագոյացման մեխանիզմները, արտադրողների եկամտաբերությունը, վերամշակող ձեռնարկությունների արտադրական կարողությունները և հումքի որակի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Կարևորվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, այգիների վերականգնման և ընդլայնման, բարձրորակ տնկանյութի կիրառման, ոռոգման արդյունավետության բարձրացման և արտադրական ծախսերի օպտիմալացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գինեգործական արտադրանքի որակի, տեսականու ընդլայնման, ապրանքանիշերի զարգացման, ներքին շուկայում մրցունակության և արտահանման հնարավորությունների բարձրացման հարցերին։ Վերլուծվում են ոլորտի ներդրումային միջավայրը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, պետական աջակցության մեխանիզմները և գյուղատնտեսական ռիսկերի կառավարման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև արտադրողների և վերամշակողների միջև երկարաժամկետ համագործակցության ձևավորման նշանակությունը, որը կարող է նպաստել մթերման գործընթացի կայունությանը և արտադրության կանխատեսելիության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքում հնարավոր է բացահայտել ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնները և ձևակերպել առաջարկություններ՝ ուղղված արտադրողականության բարձրացմանը, խաղողի և գինու որակի բարելավմանը, վերամշակման կարողությունների արդյունավետ օգտագործմանը, ներդրումների խթանմանը և իրացման նոր շուկաների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Արմավիրի մարզի ագրարային տնտեսության կայուն զարգացման, գյուղական բնակչության տնտեսական ակտիվության բարձրացման և Հայաստանի խաղողագինեգործական ոլորտի մրցունակության ամրապնդման տեսանկյունից։

Culture

Այս գիրքը ներկայացնում է հայ նշանավոր նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի կյանքը, ստեղծագործական ուղին և հայկական կերպարվեստում ունեցած բացառիկ դերը։ Այն անդրադառնում է նրա մանկությանը, գեղարվեստական մտածողության ձևավորմանը, ստեղծագործական որոնումներին և այն միջավայրին, որտեղ ձևավորվել է նրա արվեստը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սարյանի գունային աշխարհին, բնության և արևի պատկերների հանդեպ նրա յուրահատուկ վերաբերմունքին, ինչպես նաև հայկական բնաշխարհի ու մշակույթի ազդեցությանը նրա նկարների վրա։ Ներկայացվում են նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունները, արվեստագիտական վերլուծություններ և հեղինակի ստեղծագործական սկզբունքները, որոնք ձևավորել են նրա անհատական ոճը։ Գիրքը նաև բացահայտում է Սարյանի դերը հայկական ազգային արվեստի զարգացման մեջ և ցույց տալիս, թե ինչպես է նրա արվեստը դարձել հայկական մշակույթի խորհրդանիշներից մեկը։ Այն հետաքրքիր և օգտակար է արվեստասերների, ուսանողների, մշակույթի ուսումնասիրողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ճանաչել հայ կերպարվեստի մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկին։

Economics

Այս աշխատությունը ներկայացնում է ռազմավիճակագրական բնույթի նյութերի ժողովածու, որը վերաբերում է Ասիական Թուրքիա-ի տարածքներում XIX դարի ռազմական, վարչական, ժողովրդագրական և տնտեսական վիճակի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կազմված է տարբեր վիճակագրական տվյալներից, հաշվետվություններից և դիտարկումներից, որոնք նպատակ ունեն համակարգված կերպով նկարագրել տարածաշրջանի բնակչության կազմը, բնակավայրերի բաշխվածությունը, հաղորդակցության ուղիները, ռազմական կայազորների տեղաբաշխումը և վարչական կառուցվածքը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական ռեսուրսներին, գյուղատնտեսական արտադրությանը, հարկային համակարգին և ռազմավարական նշանակություն ունեցող շրջաններին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել կայսրության կառավարման և ռազմական պլանավորման մեջ։ Այսպիսի նյութերը արժեքավոր են որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ, քանի որ թույլ են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի տարածաշրջանային զարգացման ընդհանուր պատկերը և հասկանալ ռազմական-վարչական համակարգի առանձնահատկությունները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է պարսկաբանությունների ուսումնասիրությանը ժամանակակից հայ գեղարվեստական գրականության լեզվում՝ բացահայտելով պարսկերենից հայերեն անցած բառերի, արտահայտությունների և լեզվական այլ միավորների գործածության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել պարսկաբանությունների դերը ժամանակակից հայ գրական լեզվի բառապաշարում, պարզել դրանց ծագումնաբանական, իմաստային, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց գործածության ձևերը գեղարվեստական ստեղծագործություններում։ Աշխատությունում պարսկաբանությունները դիտարկվում են հայերենի և պարսկերենի երկարատև պատմամշակութային ու լեզվական շփումների համատեքստում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հայերենը տարբեր ժամանակաշրջաններում պարսկերենից փոխառել է բազմաթիվ բառեր և արտահայտություններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են առանձնացվել պարսկական ծագում ունեցող բառապաշարի տարբեր խմբեր՝ կապված կենցաղի, վարչական կառավարման, հասարակական հարաբերությունների, առևտրի, արհեստների, մշակույթի, կրոնի, բնության և այլ ոլորտների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այդ փոխառությունները հարմարեցվել հայերենի հնչյունական, ձևաբանական և բառակազմական համակարգերին և ինչ փոփոխություններ են կրել իրենց սկզբնական նշանակության համեմատությամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պարսկաբանությունների իմաստային զարգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ լեզվական փոխառության արդյունքում բառերը կարող են ձեռք բերել նոր նշանակություններ, նեղացնել կամ ընդլայնել իրենց իմաստային դաշտը և ստանալ հայերենին բնորոշ գործածական երանգներ։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև գեղարվեստական խոսքում պարսկաբանությունների ոճական գործառույթի ուսումնասիրությունը։ Դրանք կարող են օգտագործվել ոչ միայն անվանողական նպատակով, այլև ստեղծագործության ժամանակաշրջանը, միջավայրը, կերպարների սոցիալական կամ մշակութային պատկանելությունը, խոսքի ազգային երանգը և պատմական մթնոլորտը փոխանցելու համար։ Որոշ դեպքերում պարսկաբանությունների կիրառությունը կարող է նպաստել նաև հեղինակի խոսքի արտահայտչականության, պատկերավորության և լեզվական ինքնատիպության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել տարբեր հեղինակների և գեղարվեստական ստեղծագործությունների լեզվական նյութեր՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու պարսկաբանությունների գործածության հաճախականությունը, տարածվածությունը և գործառութային տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև գրական լեզվի և խոսակցական լեզվի փոխհարաբերությունը, քանի որ պարսկական ծագում ունեցող որոշ բառեր ժամանակակից հայերենում կարող են պահպանվել հիմնականում որոշակի խոսքային կամ տարածքային միջավայրերում, մինչդեռ մյուսները լիովին ինտեգրվել են գրական լեզվի բառապաշարին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հնացած կամ սահմանափակ գործածություն ունեցող պարսկաբանություններին, դրանց պահպանման կամ աստիճանական դուրսմղման գործընթացներին և ժամանակակից գրականության մեջ դրանց վերակենդանացման հնարավոր դրսևորումներին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի բառապաշարի պատմական շերտերի, լեզվական փոխազդեցությունների և հայ-պարսկական մշակութային կապերի ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են օտարալեզու տարրերը յուրացվում հայերենում, վերաիմաստավորվում և դառնում գեղարվեստական խոսքի բնական բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետներին, լեզվաբաններին, բառագետներին, գրականագետներին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, ինչպես նաև հայ-պարսկական լեզվամշակութային կապերով հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը պարսկաբանությունները ներկայացնում է որպես ժամանակակից հայ գեղարվեստական լեզվի կարևոր բառապաշարային շերտ՝ բացահայտելով դրանց պատմական ծագումը, լեզվական յուրացման առանձնահատկությունները, իմաստային փոփոխությունները և գեղարվեստական խոսքում ունեցած ոճական ու արտահայտչական նշանակությունը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է փսորիազի ժամանակ ախտահարված մաշկում առաջացող կլինիկական, ձևաբանական և իմունահյուսվածաքիմիական փոփոխությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հիվանդության զարգացման մեխանիզմների և հյուսվածքային դրսևորումների միջև փոխկապակցվածությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մաշկային ախտահարումների կլինիկական առանձնահատկությունները, դրանց արտահայտվածության աստիճանը, տարածվածությունը և հիվանդության ընթացքի տարբեր ձևերի հետ ունեցած հնարավոր կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մաշկի հիմնական կառուցվածքային շերտերում տեղի ունեցող փոփոխություններին, էպիդերմիսի բջիջների բազմացման և տարբերակման խանգարումներին, բորբոքային գործընթացներին, ինչպես նաև դերմայում և հարակից հյուսվածքային կառուցվածքներում դիտվող ձևաբանական առանձնահատկություններին։ Հյուսվածաբանական ուսումնասիրությունների միջոցով գնահատվում են ախտահարված հատվածների կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց համապատասխանությունը հիվանդության կլինիկական պատկերին։ Իմունահյուսվածաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր բջջային և մոլեկուլային ցուցանիշների արտահայտվածությունը, իմունային համակարգի բջիջների մասնակցությունը և բորբոքային գործընթացների հետ կապված կենսաբանական գործոնների տեղաբաշխումը հյուսվածքներում։ Վերլուծվում է տեղային իմունային պատասխանի նշանակությունը հիվանդության ձևավորման և պահպանման գործընթացներում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բորբոքային բջիջների, կերատինոցիտների և իմունային կարգավորման մեխանիզմների փոխազդեցությանը։ Կլինիկական տվյալների, հյուսվածաբանական պատկերի և իմունահյուսվածաքիմիական ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հիվանդության տարբեր փուլերում մաշկում տեղի ունեցող գործընթացների մասին։ Կարևորվում է նաև այնպիսի ձևաբանական և մոլեկուլային ցուցանիշների հայտնաբերումը, որոնք կարող են օգտակար լինել ախտաբանական գործընթացի ակտիվության գնահատման, տարբերակիչ ախտորոշման կամ հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել փսորիազի ախտածագման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և մաշկային ախտահարումների կլինիկական ու հյուսվածքային դրսևորումների միջև կապերի ավելի հստակ բնութագրմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաշկաբանության, ախտաբանական անատոմիայի, հյուսվածաբանության, իմունաբանության և իմունահյուսվածաքիմիական հետազոտությունների ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Linguistics

English for History Students-ը մասնագիտական անգլերենի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է պատմաբան ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել ակադեմիական անգլերենով ընթերցելու, հասկանալու և գրելու հմտությունները պատմագիտության ոլորտում, գրքում ընդգրկվում են պատմական տեքստերի վերլուծության, աղբյուրների մեկնաբանության, ակադեմիական բառապաշարի յուրացման և գիտական ոճով շարադրանք կառուցելու հիմնական սկզբունքները, միաժամանակ ներկայացվում են պատմական թեմաներով բնօրինակ և ադապտացված նյութեր, որոնք օգնում են ուսանողներին ծանոթանալ միջազգային պատմագիտական գրականությանը և զարգացնել քննադատական մտածողություն պատմական փաստերի և մեկնաբանությունների նկատմամբ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական հոդվածների կառուցվածքին, մեջբերումների ճիշտ կիրառմանը և պատմագիտական տերմինաբանության ճշգրիտ օգտագործմանը, աշխատությունը նաև ներառում է գործնական վարժություններ, քննարկման թեմաներ և գրավոր առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են լեզվի կիրառմանը ակադեմիական միջավայրում և հետազոտական աշխատանքի պատրաստմանը, ընդհանուր նպատակն է ապահովել պատմաբան ուսանողների լեզվական պատրաստվածությունը միջազգային գիտական հաղորդակցության համար։