More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Беседы с Гарегином Нжде, или Памятник 125-летию Нжде

    Գիրքը նվիրված է Գարեգին Նժդեհի անձին, գաղափարներին, գործունեությանը և պատմական ժառանգությանը՝ ներկայացնելով նրա կերպարը ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական գործիչ, այլև որպես մտածող, հրապարակախոս և ազգային գաղափարախոս։ Աշխատության կառուցվածքում Նժդեհի հետ մտավոր «զրույցների» ձևաչափը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նրա աշխարհայացքի տարբեր կողմերին, քննարկել հայրենիքի, ազգային ինքնության, պետականության, ժողովրդի պատմական առաքելության, ինքնապաշտպանության և ազգային արժեհամակարգի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Հեղինակը փորձում է ընթերցողին մոտեցնել Նժդեհի մտքի տրամաբանությանը՝ նրա գործունեությունը դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների համատեքստում։ Գրքում կարող են շոշափվել նաև Նժդեհի կյանքի կարևոր փուլերը, նրա քաղաքական պայքարը, ռազմական գործունեությունը, գաղափարական ժառանգությունը և հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու հակասական ժամանակաշրջանների հետ կապված հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ աշխատությունը ստեղծվել է Նժդեհի 125-ամյակին նվիրված հիշատակի և արժևորման համատեքստում, ուստի այն միաժամանակ ունի պատմական, հուշագրական և գաղափարական բնույթ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Գարեգին Նժդեհի կյանքի ու գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, հայոց նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ազգային-քաղաքական մտքի հետազոտողներին և նրանց, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ծանոթանալ Նժդեհի գաղափարների ու պատմական կերպարի մեկնաբանություններին։

    Updated: 2026-08-31
    Беседы с Гарегином Нжде, или Памятник 125-летию Нжде
    Online

    Medicine

    Սուր հետվիրահատական ցավի քրոնիկացման վաղ կանխարգելումը տեբանտինով հետվիրահատական շրջանում

    Բժշկագիտական, անեսթեզիոլոգիական և ցավի բժշկության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սուր հետվիրահատական ցավի քրոնիկացման վաղ կանխարգելման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հետվիրահատական շրջանում տեբանտինի կիրառման համատեքստում։ Քննության են առնվում վիրահատական միջամտություններից հետո ցավային համախտանիշի առաջացման ֆիզիոլոգիական և ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, ցավի ինտենսիվության փոփոխությունները և սուր ցավի քրոնիկական ձևի անցմանը նպաստող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային համակարգերի մասնակցությանը ցավային ազդակների փոխանցման ու մշակման գործընթացներում, ինչպես նաև հետվիրահատական ցավի նկատմամբ անհատական զգայունության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ցավի գնահատման կլինիկական չափանիշները, հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները և հետվիրահատական վերականգնման ընթացքի վրա ցավային համախտանիշի ազդեցությունը։ Քննարկվում են տեբանտինի՝ գաբապենտինի հիմքով դեղամիջոցի, դեղաբանական առանձնահատկությունները, դրա կիրառման հնարավոր դերը բազմաբաղադրիչ ցավազրկման շրջանակներում և բուժման անվտանգության գնահատման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հետվիրահատական ցավի ուժգնության, տևողության, լրացուցիչ ցավազրկման պահանջի և երկարաժամկետ ցավային ախտանիշների հաճախականության համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ցավի քրոնիկացման ռիսկի վաղ հայտնաբերման, անհատականացված բուժման և կանխարգելիչ ռազմավարությունների արդյունավետության գիտական հիմնավորման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով դեղորայքային միջամտությունների հնարավոր սահմանափակումներն ու անցանկալի ազդեցությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անեսթեզիոլոգիայի, վերակենդանացման բժշկության, վիրաբուժության, կլինիկական դեղաբանության և ցավի կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-09
    Սուր հետվիրահատական ցավի քրոնիկացման վաղ կանխարգելումը տեբանտինով հետվիրահատական շրջանում
    Online

    Literature

    Ռանչպարների կանչը Խաչիկ Դաշտենց

    Հայ գրականության ամենանշանավոր պատմավիպական ստեղծագործություններից մեկն է, որը պատկերում է արևմտահայ ժողովրդի կյանքը, ազգային ազատագրական պայքարը և XX դարի սկզբի ողբերգական իրադարձությունները։ Վեպը լայն ընդգրկմամբ ներկայացնում է Սասունի, Տարոնի և ընդհանրապես Արևմտյան Հայաստանի գյուղացիության կենցաղը, ավանդույթները, հոգեբանությունը և ազատության ձգտումը։ «Ռանչպար» բառը խորհրդանշում է հայ գյուղացուն՝ աշխատասեր, հողի հետ կապված և հայրենիքի պաշտպանության համար մշտապես պայքարող մարդուն, իսկ «կանչը» դառնում է ազգային զարթոնքի, դիմադրության և գոյապայքարի խորհրդանիշ։ Ստեղծագործության կենտրոնում արևմտահայ ժողովրդի ճակատագիրն է՝ Օսմանյան կայսրության բռնությունների, ազգային ճնշումների և ինքնապաշտպանական պայքարի պայմաններում։ Դաշտենցը մեծ վարպետությամբ ներկայացնում է ֆիդայական շարժման հերոսներին, գյուղական կյանքի առօրյան, մարդկանց փոխհարաբերությունները և ազգային արժանապատվության գաղափարը։ Վեպում կարևոր տեղ ունեն իրական պատմական դեմքերը, ազգային ազատագրական պայքարի առաջնորդները և ժողովրդի հավաքական կերպարը։ Հեղինակը ստեղծում է կենդանի ու բազմաշերտ պատկերներ՝ համադրելով պատմական փաստերը, ժողովրդական խոսքը, հումորը, ողբերգականությունը և հայրենասիրական ոգին։ «Ռանչպարների կանչը» առանձնանում է իր հարուստ լեզվով, ժողովրդական արտահայտություններով, բարբառային տարրերով և էպիկական շնչով։ Գիրքը ոչ միայն պատմական վեպ է, այլ նաև ազգային հիշողության և մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր գրական հուշարձան։ Դաշտենցը կարողանում է ընթերցողին փոխանցել թե՛ ժողովրդի ցավն ու կորուստները, թե՛ նրա կենսասիրությունը, ուժն ու ազատության հանդեպ անսասան հավատը։ Ստեղծագործությունը համարվում է հայ պատմավիպական գրականության գլուխգործոցներից մեկը և մեծ նշանակություն ունի հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային դիմադրության և մշակութային արժեքների ընկալման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-21
    Ռանչպարների կանչը Խաչիկ Դաշտենց
    Online

    Religion

    Սուրբ դաստառակ․ Քրիստոս Տիրոջ՝ հայոց Աբգար թագավորին ուղարկած անձեռագործ պատկերի պատմությունը

    Աշխատությունը ներկայացնում է քրիստոնեական ավանդության մեջ հայտնի սուրբ դաստառակի՝ Հիսուս Քրիստոսի անձեռագործ պատկերի պատմությունը և դրա կապը հայոց Աբգար թագավորի հետ։ Ըստ եկեղեցական ավանդության՝ Աբգար թագավորը, լսելով Քրիստոսի քարոզչության և հրաշքների մասին, ցանկություն է հայտնել հանդիպելու նրան, իսկ հիվանդության պատճառով իր փոխարեն ուղարկել է պատգամաբերների։ Պատմության առանցքում այն ավանդությունն է, ըստ որի՝ Քրիստոսը թագավորին է ուղարկել իր դեմքի հրաշագործ պատկերը՝ դրանով իսկ հիմք դնելով սրբազան մասունքի առանձնահատուկ պաշտամունքին։ Նյութը կարևոր տեղ է հատկացնում Աբգարի կերպարին, նրա հավատքին, Քրիստոսի հետ նամակագրության մասին եկեղեցական պատումներին և պատկերի հետագա պատմությանը։ Այս ավանդությունը նշանակալի է նաև հայ քրիստոնեական ինքնագիտակցության տեսանկյունից, քանի որ Աբգար թագավորի կերպարը կապվում է Հայաստանում քրիստոնեության վաղ տարածման և հայ ժողովրդի՝ քրիստոնեական հավատքի հետ ունեցած պատմական առնչությունների հետ։ Գրքում արտացոլվում են սրբազան պատկերի հրաշագործ բնույթի, նրա պահպանման, փոխանցման և հավատացյալների համար ունեցած հոգևոր նշանակության վերաբերյալ պատկերացումները։ Այն արժեքավոր նյութ է քրիստոնեական ավանդությունների, հայ եկեղեցական պատմագրության, սրբապատկերների պաշտամունքի և հայ ժողովրդի կրոնական հիշողության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-09
    Սուրբ դաստառակ․ Քրիստոս Տիրոջ՝ հայոց Աբգար թագավորին ուղարկած անձեռագործ պատկերի պատմությունը
    Online

    History

    Советская Армения в период Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.)

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ-ի (Խորհրդային Հայաստանի) մասնակցության ուսումնասիրությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի՝ խորհրդային պատմագրության մեջ հայտնի որպես Հայրենական մեծ պատերազմի (1941–1945 թթ.) համատեքստում՝ ընդգծելով հանրապետության ռազմական, տնտեսական և սոցիալական ներդրումը ընդհանուր խորհրդային հաղթանակի գործում։ Գրքում վերլուծվում է Հայաստանի արդյունաբերության վերակառուցումը պատերազմի պայմաններում, արտադրական կարողությունների ռազմականացման գործընթացը, ինչպես նաև ռազմաճակատին մատակարարվող զինամթերքի, պարենի և այլ ռազմավարական ռեսուրսների ապահովման կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական զորամիավորումների ձևավորմանը, հայ զինվորների մասնակցությանը տարբեր ռազմաճակատներում մղվող մարտերին և նրանց ներդրմանը կարևոր ռազմավարական գործողություններում՝ սկսած Մոսկվայի պաշտպանությունից մինչև Բեռլինի գրավումը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև թիկունքի դերը՝ բնակչության աշխատանքային մոբիլիզացիան, գիտական և բժշկական ներուժի օգտագործումը, ինչպես նաև հասարակական-մշակութային կյանքի վերակազմակերպումը պատերազմի տարիներին։ Վերլուծվում են ժողովրդագրական կորուստները, հետպատերազմյան վերականգնման խնդիրները և պատերազմի ազդեցությունը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի բազմակողմանի ներդրումը Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակում՝ պատմական փաստերի և արխիվային նյութերի հիման վրա։

    Updated: 2026-09-17
    Советская Армения в период Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.)
    Online

    Geography

    Ներծին հանքայնացման տեղայնացման առանձնահատկությունները Շնող-Կողբի հանքային հանգույցում

    Գիրքը նվիրված է Շնող-Կողբի հանքային հանգույցում ներծին հանքայնացման տեղայնացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տարածքի երկրաբանական կառուցվածքի, հանքային առաջացումների և հանքագոյացման գործընթացների վերլուծությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հանքայնացման ձևավորման պայմանները, ապարների կազմությունը, երկրաբանական կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը հանքային մարմինների տեղաբաշխման վրա, ինչպես նաև հանքային գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքայնացման տարածական բաշխմանը, դրա վերահսկող երկրաբանական պայմաններին, միներալային կազմին և հետախուզական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման հնարավորություններին։ Գիրքը ներկայացնում է երկրաբանական հետազոտությունների, հանքաբանական վերլուծությունների և հանքավայրերի գնահատման մեթոդներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն օգտակար հանածոների որոնման և արդյունաբերական յուրացման գործընթացներում։ Աշխատանքը նախատեսված է երկրաբանների, հանքագետների, երկրաբանական հետազոտությունների մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի հանքային ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-25
    Ներծին հանքայնացման տեղայնացման առանձնահատկությունները Շնող-Կողբի հանքային հանգույցում