Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Разработка и исследование закаленных сред на основе наиритового латекса
Այս աշխատությունը նվիրված է նաիրիտային լատեքսի հիմքով կոփված կամ ամրացված միջավայրերի մշակմանը և դրանց հատկությունների համալիր հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է նաիրիտային լատեքսի՝ որպես պոլիմերային նյութի, կիրառման հնարավորությունների բացահայտումը և դրա հիմքով այնպիսի նյութային համակարգերի ստացումը, որոնց ֆիզիկական, մեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունները կարող են համապատասխանել տարբեր գործնական պահանջների։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում լատեքսային համակարգի բաղադրության ընտրությանը, տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությանը և այն գործընթացներին, որոնց արդյունքում հեղուկ կամ դիսպերս համակարգը վերածվում է ավելի ամուր և կայուն կառուցվածքի։ Կարևոր խնդիր է ուսումնասիրել կոփման պայմանների ազդեցությունը ստացվող նյութի կառուցվածքի և հատկությունների վրա, քանի որ ջերմաստիճանը, ժամանակը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը և տեխնոլոգիական ռեժիմները կարող են էապես փոխել վերջնական արտադրանքի ամրությունը, առաձգականությունը, կպչունությունը, ջերմակայունությունը և այլ բնութագրեր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև նյութի ծերացման գործընթացները, արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ կայունությունը, խոնավության և ջերմաստիճանի փոփոխությունների հանդեպ վարքը, ինչպես նաև տարբեր հավելումների կիրառման արդյունավետությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ստանալ անհրաժեշտ հատկություններով նյութ, այլև հասկանալ դրա կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունը և հիմնավորել օպտիմալ բաղադրությունը։ Աշխատանքի փորձարարական մասը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով նաիրիտային լատեքսային համակարգերի պատրաստում, դրանց կոփում, ֆիզիկաքիմիական և մեխանիկական հատկությունների որոշում և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ռետինատեխնիկական նյութերի, սոսնձային համակարգերի, պաշտպանիչ ծածկույթների և այլ պոլիմերային արտադրատեսակների մշակման ու կատարելագործման համար՝ կախված ուսումնասիրվող նյութերի կոնկրետ հատկություններից։ Աշխատանքը կարևոր է նաև նյութերի տեխնոլոգիական մշակման պայմանների օպտիմալացման տեսանկյունից, քանի որ ճիշտ ընտրված բաղադրությունը և կոփման ռեժիմը կարող են բարձրացնել նյութի շահագործման հուսալիությունն ու կայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է պոլիմերային քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի խնդիրները՝ նպատակ ունենալով մշակել նաիրիտային լատեքսի հիմքով նոր կամ բարելավված նյութային համակարգեր և գիտականորեն գնահատել դրանց կառուցվածքային ու շահագործական հատկությունները։
Updated: 2026-09-05
Pedagogy
Դպրոցի և ընտանիքի համատեղ գործունեությունը կրտսեր դպրոցականների առողջ ապրելակերպի ձևավորման գործում (ֆիզիկական դաստիարակության օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության մանկավարժական նշանակության ուսումնասիրությանը կրտսեր դպրոցականների առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների, վերաբերմունքների և առօրյա օգտակար սովորությունների ձևավորման գործընթացում՝ ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկելով որպես այդ համագործակցության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի զարգացման երկու հիմնական միջավայրերի՝ ընտանիքի և դպրոցի նպատակների, պահանջների և դաստիարակչական գործունեության համաձայնեցումն է։ Քննվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում աստիճանաբար ձևավորվում են ֆիզիկական ակտիվության, անձնական հիգիենայի, օրվա ռեժիմի, հանգստի և ընդհանուր առողջապահական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆիզիկական դաստիարակության դասերի կրթական և դաստիարակչական հնարավորություններին, շարժողական ակտիվության նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը և երեխայի տարիքին ու անհատական հնարավորություններին համապատասխան ակտիվ կենսակերպի խրախուսմանը։ Ընտանիքի մասնակցությունը դիտարկվում է որպես դպրոցում ձևավորվող գիտելիքների և սովորությունների շարունակականությունն ապահովող կարևոր գործոն, քանի որ երեխայի առօրյա վարքագծի զգալի մասը ձևավորվում է ընտանեկան միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են ուսուցիչների և ծնողների համագործակցության ձևերը՝ խորհրդատվությունները, ծնողական հանդիպումները, համատեղ կրթական և ֆիզկուլտուրային միջոցառումները, տեղեկատվական աշխատանքը և երեխայի զարգացման վերաբերյալ փոխադարձ հաղորդակցությունը։ Կարևորվում է այնպիսի միասնական մոտեցման ձևավորումը, որի դեպքում դպրոցական և ընտանեկան պահանջները չեն հակասում միմյանց, այլ նպաստում են երեխայի ինքնուրույնության, պատասխանատվության և առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մանկավարժական դիտարկումներ, հարցումներ, զրույցներ և կրթական աշխատանքի արդյունքների համեմատական գնահատում՝ համագործակցության տարբեր ձևերի արդյունավետությունը պարզաբանելու նպատակով։ Առողջ ապրելակերպի ձևավորումը ներկայացվում է ոչ թե որպես առանձին սովորությունների մեխանիկական յուրացում, այլ որպես շարունակական կրթադաստիարակչական գործընթաց, որը պահանջում է երեխայի ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության և ընտանեկան դաստիարակության մոտեցումները՝ դպրոցի և ընտանիքի արդյունավետ համագործակցության միջոցով երեխաների առողջության պահպանմանն ու ակտիվ կենսակերպի մշակույթի ձևավորմանը նպաստելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Political Science
UN mission arrives in Nagorno-Karabakh for first time in 30 years
Այս աշխատությունը վերաբերում է ՄԱԿ-ի առաքելության Լեռնային Ղարաբաղ այցի պատմական նշանակությանը՝ շուրջ 30 տարվա դադարից հետո, և այդ իրադարձության քաղաքական, մարդասիրական ու միջազգային իրավական համատեքստին։ Նման բնույթի նյութերը սովորաբար ներկայացվում են որպես վերլուծական կամ տեղեկատվական հրապարակումներ, որոնք ուսումնասիրում են տարածաշրջանում երկարատև հակամարտության հետևանքով ձևավորված իրավիճակը և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավման նոր փուլերը։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ ՄԱԿ-ի առաքելության այցը դիտարկվում է որպես կարևոր դիվանագիտական քայլ, որը նպատակ ունի տեղում գնահատել հումանիտար իրավիճակը, քաղաքացիական բնակչության վիճակը, ենթակառուցվածքային վնասները և հնարավոր տեղահանությունների հետևանքները։ Միաժամանակ քննարկվում են նաև այն քաղաքական պայմանները, որոնք հնարավոր դարձրեցին միջազգային դիտորդների մուտքը երկար տարիների սահմանափակումներից հետո, ինչպես նաև տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային կազմակերպությունների դերին հակամարտությունների կառավարման և հետհակամարտային կայունացման գործընթացներում, որտեղ փաստահավաք առաքելությունները կարևոր նշանակություն ունեն իրական իրավիճակի գնահատման և միջազգային հանրության իրազեկման համար։ Նման այցերը սովորաբար չեն լուծում տարածքային կամ քաղաքական վեճերը, սակայն կարող են ազդել դիվանագիտական բանակցությունների, մարդասիրական օգնության ծրագրերի և միջազգային ճնշման մեխանիզմների վրա։ Այսպիսով, ներկայացված թեման կարևոր է միջազգային հարաբերությունների, հակամարտությունների ուսումնասիրության և հումանիտար քաղաքականության տեսանկյունից՝ ընդգծելով Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ ձևավորված նոր դինամիկան։
Updated: 2026-09-20
History
Խորհրդային Միության կուսակցական-պետական մարմինների որոշումները Արցախյան հիմնահարցի վերաբերյալ (1988-1991 ԹԹ.)
Պատմագիտական, քաղաքական պատմության և աղբյուրագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1991 թվականներին Արցախյան հիմնահարցի վերաբերյալ Խորհրդային Միության կուսակցական և պետական մարմինների ընդունած որոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Արցախյան շարժման ծավալման պատմական նախադրյալները, Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակը և խորհրդային իշխանության կենտրոնական մարմինների արձագանքը տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԽՄԿԿ կենտրոնական ղեկավարության, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, կառավարության և այլ իրավասու կառույցների որոշումներին, պաշտոնական հայտարարություններին ու իրավական ակտերին։ Վերլուծվում են այդ փաստաթղթերի ընդունման քաղաքական և իրավական հանգամանքները, դրանց բովանդակությունը և հնարավոր ազդեցությունը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ու Լեռնային Ղարաբաղի կառավարման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են միութենական և հանրապետական իշխանությունների լիազորությունների հարաբերակցությունը, տարածքային ու ազգային հարցերի կարգավորման խորհրդային մոտեցումները և սահմանադրաիրավական հակասությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պաշտոնական արձանագրությունները, կուսակցական փաստաթղթերը, պետական որոշումները, ժամանակի մամուլի հրապարակումները և պատմական այլ սկզբնաղբյուրներ։ Անդրադարձ է կատարվում 1988–1991 թվականների քաղաքական զարգացումների ժամանակագրությանը, խորհրդային կառավարման համակարգի ճգնաժամին և ԽՍՀՄ փլուզման նախօրեին Արցախյան հիմնահարցի շուրջ ձևավորված իրավիճակին։ Կարևորվում է կուսակցական-պետական որոշումների համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց իրավական հիմքերը, քաղաքական նպատակները և գործնական հետևանքները պատմական համատեքստում գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արցախյան հիմնահարցի պատմության փաստագրական ուսումնասիրությանը և խորհրդային ազգային քաղաքականության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և ԽՍՀՄ պատմության, քաղաքական գիտության, միջազգային հարաբերությունների, իրավագիտության և պատմական աղբյուրագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
History
Этнографические экспозиции в контексте формирования современной армянской идентичности
Ուսումնասիրությունը նվիրված է ազգագրական ցուցադրությունների դերին ժամանակակից հայկական ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերաիմաստավորման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում թանգարանային միջավայրում ներկայացվող նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունն է՝ դիտարկված որպես հասարակության պատմական հիշողության, մշակութային արժեքների և ինքնության մասին պատկերացումների ձևավորման կարևոր գործիք։ Աշխատանքում ազգագրական ցուցադրությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմամշակութային առարկաների հավաքածուի ներկայացման եղանակ, այլև որպես որոշակի պատմական և մշակութային պատմություն կառուցող ու փոխանցող միջավայր, որտեղ առարկաների ընտրությունը, դասավորությունը, մեկնաբանությունը և ներկայացման եղանակը կարող են ազդել այցելուների կողմից ազգային անցյալի ընկալման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում հայկական ավանդական կենցաղի, ընտանիքի, համայնքային կյանքի, արհեստների, գյուղատնտեսական մշակույթի, տարազի, խոհանոցի, ծիսական սովորույթների, հավատալիքների և ժողովրդական արվեստի ներկայացման ձևերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ազգագրական ցուցադրությունների միջոցով կառուցվում «ավանդական հայկականի» մասին պատկերացումները և ինչպես են պատմական մշակութային տարրերը կապվում ժամանակակից ազգային ինքնության հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև թանգարանի՝ որպես հիշողության ինստիտուտի դերը, որտեղ անցյալի մշակութային փորձը կարող է ոչ միայն պահպանվել, այլև վերաիմաստավորվել ժամանակակից հասարակության պահանջներին համապատասխան։ Քննարկվում են ցուցադրությունների կրթական, ճանաչողական և սոցիալական գործառույթները, այցելուների ընկալման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ազգային ինքնության ձևավորման վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև տարածաշրջանային, սերնդային և սոցիալական տարբերությունների պայմաններում հայկական մշակութային ժառանգության ներկայացման առանձնահատկությունները և այն հարցը, թե ինչպես կարելի է թանգարանային ցուցադրությունների միջոցով համատեղել պատմական հավաստիությունը, մշակութային բազմազանությունը և ժամանակակից ինքնության պահանջները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգագրական ցուցադրությունների և ազգային ինքնության փոխադարձ կապը՝ ցույց տալով, որ մշակութային ժառանգության հանրայնացումը կարևոր դեր ունի հասարակության պատմական հիշողության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային շարունակականության ապահովման գործում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, պատմաբաններին, սոցիոլոգներին, արվեստաբաններին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև հայկական մշակութային ժառանգության և ժամանակակից ինքնության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-14
Chemistry
Ազինիլօքսիպիրիդաջոնների և ազինիլթիոպիրիդազինների շարքում պոտենցիալ պեստիցիդային ակտիվությամբ նոր ածանցյալների սինթեզ
Այս աշխատանքը նվիրված է ազինիլօքսիպիրիդաջոնների և ազինիլթիոպիրիդազինների շարքում նոր կառուցվածքային ածանցյալների սինթեզին և դրանց պոտենցիալ պեստիցիդային ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գտնել արդյունավետ միացություններ գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի համար։ Հեղինակը վերլուծում է հետազոտվող միացությունների օրգանական սինթեզի հիմնական ուղիները՝ ընդգծելով հետերոցիկլիկ համակարգերի կառուցման ռեակցիաները, ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները և ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն հարաբերակցության (SAR) ուսումնասիրությանը, որը թույլ է տալիս գնահատել մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև սինթեզված ածանցյալների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ լուծելիություն, կայունություն, լիպոֆիլություն և դրանց հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանական թիրախների հետ փոխազդեցության վրա։
Updated: 2026-09-12