More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Political Science

    Թուրքիայի կուսակցական համակարգի կերպափոխումը 1980-90-ական թվականներին

    Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի կուսակցական համակարգում 1980-90-ական թվականներին տեղի ունեցած կերպափոխումների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքական և հասարակական լայն գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են այդ ժամանակաշրջանում Թուրքիայի ներքաղաքական կյանքի հիմնական զարգացումները, կուսակցությունների գործունեության փոփոխությունները, քաղաքական ուժերի վերադասավորումները և ընտրական գործընթացների ազդեցությունը կուսակցական համակարգի կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1980 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո ձևավորված քաղաքական նոր միջավայրին, կուսակցությունների գործունեության նկատմամբ սահմանափակումներին և հետագա քաղաքական վերակազմավորմանը։ Դիտարկվում են նոր կուսակցությունների ի հայտ գալը, ավանդական քաղաքական ուժերի վերափոխումը, գաղափարական և սոցիալական հենարանների փոփոխությունը, ինչպես նաև պահպանողական, աշխարհիկ, ազգայնական և ձախակողմյան քաղաքական ուղղությունների միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Աշխատության մեջ կուսակցական համակարգի փոփոխությունները դիտարկվում են նաև Թուրքիայի պետական կառավարման, հասարակական գործընթացների, ընտրական քաղաքականության և քաղաքացիական-ռազմական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես 1980-ական և 1990-ական թվականների քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները նպաստեցին բազմակուսակցական համակարգի վերակազմավորմանը և քաղաքական մրցակցության նոր ձևերի առաջացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, թուրքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին՝ Թուրքիայի ժամանակակից քաղաքական պատմության, կուսակցական համակարգերի զարգացման և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության շրջանակում։

    Updated: 2026-08-31
    Թուրքիայի կուսակցական համակարգի կերպափոխումը 1980-90-ական թվականներին
    Online

    Other Subjects

    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երկրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1708-1920)

    Աշխատանքը մատենագիտական բնույթի համապարփակ ուղեցույց է, որը նվիրված է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված գրանցմանը և նկարագրությանը 1708-1920 թվականների ժամանակահատվածում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը, հայ գրքի զարգացման ընթացքը և հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրողների համար։ Ուղեցույցի հիմնական նպատակն է մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն թարգմանված օտարալեզու գրական ստեղծագործությունները՝ հնարավորինս հստակ մատենագիտական տվյալներով։ Նման աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հայերեն թարգմանական գրականությունը ձևավորվել է տարբեր մշակութային միջավայրերի և լեզուների հետ երկարատև շփման արդյունքում։ Ներառված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե որ երկրների և ժողովուրդների գրականությունն է թարգմանվել հայերեն, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ է ձևավորվել հետաքրքրություն, և ինչպես են այդ նախասիրությունները փոփոխվել ժամանակի ընթացքում։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են տեղեկություններ տրամադրել թարգմանված ստեղծագործության հեղինակի, վերնագրի, թարգմանչի, հրատարակության վայրի, հրատարակչի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային տվյալների վերաբերյալ։ Այդպիսի համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել առանձին հրատարակություններն ու տարբերակները, հետևել դրանց տարածմանը և ուսումնասիրել հայերեն թարգմանությունների հրատարակչական պատմությունը։ Աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման մեջ թարգմանիչները հանդես են եկել որպես տարբեր մշակույթների և հայ ընթերցողի միջև կապող օղակներ՝ նպաստելով օտար գրական, գիտական, փիլիսոփայական և մշակութային գաղափարների ներթափանցմանը հայ մտավոր կյանք։ Թարգմանիչների անունների և նրանց կատարած աշխատանքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրանց ներդրումը հայ գրականության և մշակույթի զարգացման գործում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու թարգմանական գործընթացի զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում փոփոխվել են ինչպես հայ գրքի հրատարակության կենտրոնները, այնպես էլ հայ ընթերցողի մշակութային պահանջները և արտաքին աշխարհի հետ կապերի բնույթը։ Հետևաբար մատենագիտական նյութը կարող է ծառայել ոչ միայն գրքերի հաշվառման, այլև պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Ուղեցույցի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև օտար գրականության լայն ընդգրկումը։ Հայերեն են թարգմանվել տարբեր ժողովուրդների և գրական ավանդույթների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններ, և դրանց մատենագիտական համախմբումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ մշակույթի՝ եվրոպական և այլ գրականությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների մասին։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կարող է օգտագործվել համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխանակումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Մատենագիտական համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Այն կարող է օգնել բացահայտելու առանձին հրատարակությունների առկայությունը տարբեր հավաքածուներում, ճշգրտելու գրքերի նկարագրությունները և համալրելու ազգային մատենագիտական ռեսուրսները։ Հատկապես արժեքավոր են այն հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները, որոնք հազվագյուտ են կամ պահպանվել են սահմանափակ թվով օրինակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև թարգմանական գրականության ժանրային և թեմատիկ պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Մատենագիտական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու գեղարվեստական գրականության, պոեզիայի, արձակի, դրամատուրգիայի և այլ գրական ուղղությունների ներկայացվածությունը, ինչպես նաև դիտարկելու դրանց հարաբերական տարածվածությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այսպիսով, ուղեցույցը կարող է հիմք ծառայել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման ընդհանուր միտումների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա՝ որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող մատենագիտական նյութի արժեքով։ Այն համակարգում է մեծածավալ գրքային տեղեկատվություն և այն դարձնում հասանելի գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է 1708-1920 թվականների ընթացքում հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականության մատենագիտական պատկերը՝ նպաստելով հայ թարգմանական մշակույթի պատմության վերականգնմանը, հայ գրքի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությանը և հայ մշակույթի՝ համաշխարհային գրական գործընթացների հետ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երկրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1708-1920)
    Online

    Literature

    Ակսել Բակունց. Երկեր III

    Ակսել Բակունց. Երկեր III աշխատությունը Ակսել Բակունցի բազմահատոր երկերի շարքի երրորդ հատորն է, որը ներառում է նրա արձակ ստեղծագործությունների ընտրանի շարունակությունը, ինչպես նաև գրական տարբեր ժամանակաշրջաններում գրված պատմվածքներ և նովելներ, որտեղ առավել խորությամբ են ներկայացվում հայկական գյուղաշխարհի սոցիալական և հոգեբանական պատկերները, բնության նկարագրությունների նրբերանգները և մարդու ներքին աշխարհի բարդությունները, այս հատորում ընդգծվում են Բակունցի ստեղծագործական ոճի հիմնական գծերը՝ լակոնիկ լեզու, խորհրդանշական պատկերավորություն և խորքային հոգեբանական դիտարկում, միաժամանակ զարգացնելով նրա գրական աշխարհում գյուղի կյանքի փոփոխությունների, մարդկային ճակատագրերի և բարոյական ընտրությունների թեմաները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ դասական արձակի և XX դարի գրական գործընթացների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-20
    Ակսել  Բակունց. Երկեր III
    Online

    Medicine

    Ամիլուդոգենեզի կլինիկաձևաբանական բնութագիրը պարբերական հիվանդության ժամանակ

    Աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդության՝ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի, ժամանակ զարգացող ամիլոիդոզի կլինիկական և ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամիլոիդային սպիտակուցային զանգվածների առաջացման, հյուսվածքներում դրանց կուտակման և օրգանների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների միջև կապի բացահայտումն է։ Պարբերական հիվանդությունը բնորոշվում է կրկնվող տենդային և բորբոքային նոպաներով, իսկ երկարատև ընթացքի դեպքում կարող է առաջացնել երկրորդային ամիլոիդոզ, որը հիվանդության կարևոր բարդություններից է։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ամիլոիդոգենեզի զարգացման մեխանիզմներին, դրա փուլային ընթացքին և հիվանդության կլինիկական դրսևորումների հետ փոխկապակցվածությանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում տարբեր օրգանների և հյուսվածքների ախտահարմանը, հատկապես երիկամների, որոնց ներգրավումը կարող է հանգեցնել սպիտամիզության, երիկամային ֆունկցիայի աստիճանական խանգարման և ծանր դեպքերում՝ քրոնիկ երիկամային անբավարարության։ Ուսումնասիրության ձևաբանական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս մանրամասն դիտարկել հյուսվածքային փոփոխությունները, ամիլոիդի կուտակման տեղակայումը, օրգանների կառուցվածքային վերափոխումները և դրանց համապատասխանությունը հիվանդության կլինիկական պատկերին։ Կարևորվում է նաև ամիլոիդոզի վաղ հայտնաբերման և ախտորոշման խնդիրը, քանի որ գործընթացի վաղ փուլերում համապատասխան բուժական միջամտությունը կարող է նշանակալիորեն ազդել հիվանդության հետագա զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ կլինիկական, լաբորատոր, հյուսվածաբանական և ախտաբանաանատոմիական տվյալների համադրմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ամիլոիդոգենեզի պաթոգենետիկ մեխանիզմների վերաբերյալ։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է պարբերական հիվանդության և ամիլոիդային ախտահարման միջև կապի խորքային ուսումնասիրությամբ, իսկ գործնական նշանակությունը՝ բարդության վաղ հայտնաբերման, հիվանդների վիճակի գնահատման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման համար ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործմամբ։ Թեման կարող է հետաքրքրել ռևմատոլոգներին, նեֆրոլոգներին, ախտաբաններին, ներքին հիվանդությունների մասնագետներին, լաբորատոր ախտորոշման ոլորտի աշխատակիցներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին և պարբերական հիվանդության ախտորոշմամբ ու բուժմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարբերական հիվանդության ժամանակ ամիլոիդային ախտահարումը դիտարկել միասնական կլինիկաձևաբանական տեսանկյունից՝ միավորելով հիվանդության կլինիկական ընթացքի, հյուսվածքային փոփոխությունների և օրգանների ախտահարման վերաբերյալ տվյալները։

    Updated: 2026-09-16
    Ամիլուդոգենեզի կլինիկաձևաբանական բնութագիրը պարբերական հիվանդության ժամանակ
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Декабрь, №12)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոնոմիային, հողագիտությանը, գյուղատնտեսական տեխնիկային, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը և գյուղատնտեսության այլ ուղղություններին վերաբերող նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի գիտական նվաճումները, տեխնոլոգիական նորարարությունները և արդի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր մասնագիտական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություններ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական փորձի կատարելագործմանը և ոլորտի զարգացմանն ուղղված ժամանակակից տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Декабрь, №12)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 2)