Խաչատուր Աբովյանին նվիրված ոչ գրքային հրատարակությունները Հայաստանի ազգային գրադարանի արվեստի բաժնում

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանների հեռացմամբ (օվարիէկտոմիայով) պայմանավորված նեյրոդեգեներատիվ խանգարումների դեպքում Sinestrol և Teucrium polium բուսական պատրաստուկի հնարավոր նեյրոպաշտպանիչ ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում կիրառվում են էլեկտրաֆիզիոլոգիական և մորֆոհիստոքիմիական մեթոդներ՝ գնահատելու նյարդային համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցությունը նեյրոնների կենսունակության և նյարդային հյուսվածքի վերականգնողական գործընթացների վրա։ Աշխատանքում վերլուծվում են հորմոնային փոփոխությունների հետևանքով առաջացող ուղեղային հյուսվածքի փոփոխությունները, նյարդաբջիջների ակտիվության առանձնահատկությունները, հյուսվածաբանական կառուցվածքային վերափոխումները և հնարավոր պաշտպանական մեխանիզմները։ Հեղինակը համեմատական ուսումնասիրությամբ բացահայտում է Sinestrol-ի և Teucrium polium-ի ազդեցության առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով դրանց հնարավոր դերը օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման, նյարդային բջիջների պաշտպանության և ուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման գործընթացներում։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների մեխանիզմների ուսումնասիրման, նեյրոպաշտպանիչ միջոցների որոնման և տարիքային ու հորմոնալ փոփոխությունների հետ կապված նյարդաբանական խանգարումների ուսումնասիրման համար։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է նյարդակենսաբանների, ֆիզիոլոգների, դեղագետների, կենսաբժշկական հետազոտողների, բժշկական մասնագետների և ուսանողների համար՝ ներկայացնելով փորձարարական մոտեցումներ նյարդային համակարգի պաշտպանության և վերականգնման հնարավորությունների գնահատման ուղղությամբ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրահաղորդման գծերի աշխատանքային գործընթացների նկարագրման համար նախատեսված Տ₂-Ս₂ մոդելի մշակմանը, տեսական հիմնավորմանը և գործնական իրականացմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրական էներգիայի հաղորդման ընթացքում գծերում առաջացող էլեկտրամագնիսական գործընթացները, դրանց հիմնական պարամետրերը և տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում համակարգի վարքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդման գծի փոխարինման սխեմաների և մաթեմատիկական ներկայացումների ձևավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել լարման, հոսանքի, ակտիվ ու ռեակտիվ հզորությունների և էներգետիկական կորուստների փոփոխությունները։ Մոդելի մշակման ընթացքում հաշվի են առնվում գծի ակտիվ ու ինդուկտիվ դիմադրությունները, ունակային հատկությունները և այն գործոնները, որոնք ազդում են էլեկտրաէներգիայի հաղորդման արդյունավետության ու համակարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում ինչպես հաստատված, այնպես էլ անցումային աշխատանքային ռեժիմները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու բեռնվածքի փոփոխության, միացումների և այլ ռեժիմային փոփոխությունների ազդեցությունը էլեկտրահաղորդման գործընթացի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական հավասարումների և հաշվարկային ալգորիթմների մշակմանը, որոնց օգնությամբ հնարավոր է համակարգչային միջավայրում վերարտադրել հաղորդման գծի վարքը և համեմատել տարբեր ռեժիմների արդյունքները։ Մոդելավորման արդյունքների գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշելու մշակված մոտեցման ճշգրտությունը, կիրառելիության սահմանները և առավելությունները այլ հաշվարկային ներկայացումների համեմատ։ Ուսումնասիրվում են նաև մոդելի ծրագրային կամ սարքային իրականացման հնարավորությունները՝ այն էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի հաշվարկման, նախագծման և ռեժիմների վերլուծության խնդիրներում օգտագործելու նպատակով։ Հատուկ նշանակություն ունի իրական համակարգերի պարամետրերին համապատասխան մոդելի հարմարեցումը, քանի որ դա հնարավորություն է տալիս գնահատել հաղորդման գծերի տեխնիկական վիճակը, կանխատեսել ռեժիմային փոփոխությունների հետևանքները և ընտրել շահագործման նպատակահարմար պայմաններ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի մոդելավորման և հաշվարկային մեթոդների զարգացման համար՝ նպաստելով հաղորդման գծերի աշխատանքի առավել ճշգրիտ վերլուծությանը, էլեկտրաէներգիայի կորուստների գնահատմանը, համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը և էլեկտրական ցանցերի նախագծման ու շահագործման արդյունավետության բարելավմանը։

Other Subjects

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է լիզինգի էությունը, դրա պատմական զարգացման փուլերը և կիրառման առանձնահատկությունները Հայաստանի Հանրապետությունում հետխորհրդային ժամանակաշրջանում։ Գրքում ներկայացվում է լիզինգի տնտեսական բովանդակությունը՝ որպես ֆինանսավորման հատուկ ձև, որի միջոցով ձեռնարկությունները հնարավորություն են ստանում օգտագործել արտադրական կամ տեխնիկական միջոցներ՝ առանց դրանց անմիջական ձեռքբերման, վճարելով դրանց օգտագործման համար փուլային վարձավճարներով։ Հեղինակը անդրադառնում է լիզինգի հիմնական տեսակներին՝ ֆինանսական և օպերացիոն լիզինգ, ինչպես նաև դրանց պայմանագրային կառուցվածքին, կողմերի իրավունքներին և պարտականություններին։ Քննարկվում է լիզինգի պատմական ձևավորումը միջազգային ֆինանսական համակարգում և դրա զարգացումը որպես ներդրումային և արտադրական գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում լիզինգի շուկայի ձևավորմանը հետխորհրդային տնտեսական անցման շրջանում, դրա օրենսդրական կարգավորմանը, ֆինանսական հաստատությունների դերին և գործարար միջավայրի վրա ազդեցությանը։ Գրքում վերլուծվում են նաև լիզինգի կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները, ռիսկերի կառավարման խնդիրները և դրա դերը փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության զարգացման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, ձեռնարկատերերի և բանկային ոլորտի մասնագետների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է իսպանացի բանաստեղծ Միգել Էրնանդեսի ստեղծագործական աշխարհում միֆապոետական մտածողության դրսևորումների, գեղարվեստական պատկերների խորհրդանշական համակարգի և աշխարհի բանաստեղծական ընկալման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բանաստեղծի աշխարհայացքի ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, իսպանական գրական ավանդույթների ազդեցությունը, ժողովրդական բանահյուսության և առասպելաբանական պատկերացումների փոխկապակցվածությունը նրա գեղարվեստական մտածողության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնության, մարդու, կյանքի, մահվան, սիրո, ժամանակի և հավերժության թեմաների միֆապոետական մեկնաբանությանը, ինչպես նաև դրանց արտահայտմանը բանաստեղծական պատկերների, խորհրդանիշների և փոխաբերությունների միջոցով։ Ուսումնասիրվում են արևի, լուսնի, հողի, ջրի, արյան, ծառի և կենդանական աշխարհի պատկերների խորհրդանշական նշանակությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և բանաստեղծական ամբողջական աշխարհապատկերի ձևավորման գործում ունեցած դերը։ Անդրադարձ է կատարվում հնագույն առասպելական պատկերացումների, քրիստոնեական խորհրդանշանների, ժողովրդական հավատալիքների և անհատական գեղարվեստական երևակայության փոխազդեցությանը։ Կարևորվում են բանաստեղծական տարածության և ժամանակի կազմակերպման առանձնահատկությունները, հակադրությունների համակարգը, արքետիպային պատկերների կիրառությունը և մարդու ու բնության միասնության գաղափարի գեղարվեստական արտահայտությունը։ Դիտարկվում են նաև բանաստեղծի ստեղծագործական զարգացման տարբեր փուլերում միֆապոետական պատկերների փոփոխությունները, անձնական ապրումների և հասարակական իրադարձությունների ազդեցությունը նրա բանաստեղծական աշխարհընկալման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել միֆաքննադատության, համեմատական գրականագիտության, կառուցվածքային-իմաստաբանական, խորհրդանշաբանական և տեքստաբանական վերլուծության մեթոդներ՝ ստեղծագործությունների խորքային իմաստային շերտերը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իսպանական պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկությունների, առասպելաբանական մտածողության և բանաստեղծական խորհրդանշանների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, իսպանագիտության մասնագետների, մշակութաբանների, համեմատական գրականագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Alcaligenaceae ընտանիքին պատկանող մանրէների նոր տեսակից D-ամինաացիլազ ֆերմենտի անջատման, կենսաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և կենսատեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների գնահատման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են մանրէային ծագման ֆերմենտների նշանակությունը ժամանակակից կենսատեխնոլոգիայում, դրանց կատալիտիկ առանձնահատկությունները և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ստացման գործընթացներում օգտագործման հեռանկարները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում D-ամինաացիլազի՝ որպես D-ամինաթթուների N-ացիլացված ածանցյալների հիդրոլիզը կատալիզող ֆերմենտի հատկություններին և դրա դերին օպտիկական ակտիվ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են մանրէների աճեցման պայմանները, ֆերմենտի կենսասինթեզի վրա ազդող գործոնները, բջջային զանգվածից դրա անջատման և մաքրման հնարավոր մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆերմենտի ակտիվության որոշմանը, սուբստրատային յուրահատկությանը, ջերմաստիճանի և միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը, ինչպես նաև կատալիտիկ կայունության գնահատմանը։ Կարևորվում են ֆերմենտի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, կենսաքիմիական բնութագրերի համեմատությունը համանման ֆերմենտների հետ և արդյունաբերական կիրառության համար անհրաժեշտ պայմանների բացահայտումը։ Դիտարկվում են D-ամինաթթուների ստացման, քիրալ միացությունների տարանջատման, դեղագործական միջանկյալ նյութերի արտադրության և կենսակատալիտիկ գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մանրէային ֆերմենտների կիրառական նշանակության ընդլայնմանը և կենսատեխնոլոգիական նոր լուծումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆերմենտաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի (ԷԷՀ) ռեժիմների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես այն համակարգերում, որտեղ կիրառվում են երկար հեռավորության էլեկտրահաղորդման գծեր։ Հեղինակը վերլուծում է նման համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով լարման կորուստները, ռեակտիվ հզորության փոխհատուցման խնդիրները, ինչպես նաև կայունության սահմանների փոփոխությունները հեռավոր փոխանցման պայմաններում։ Գրքում դիտարկվում են էլեկտրահաղորդման գծերի մաթեմատիկական մոդելները՝ ներառյալ պարամետրային բաշխվածության ազդեցությունը հոսքերի և լարումների վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացիոնար և անցումային ռեժիմների վերլուծությանը, համակարգի դինամիկ կայունությանը և սինխրոն աշխատանքի ապահովման պայմաններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ռեակտիվ հզորության կառավարման մեթոդները, լարման կարգավորման տեխնիկական միջոցները և էներգիայի փոխանցման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Աշխատությունը ներկայացնում է թվային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել էներգահամակարգի վարքագիծը տարբեր բեռնվածության և աշխատանքային ռեժիմների դեպքում։ Այն կարևոր է էներգետիկ ինժեներների և համակարգային օպերատորների համար՝ նպաստելով երկար հեռավորության էլեկտրահաղորդման համակարգերի արդյունավետ նախագծման և շահագործման բարելավմանը։