More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Ուսանողների սիրտ-անոթային համակարգի գործառական փոփոխությունները և դրանց շտկումը ոչ դեղորայքային միջոցներով ուսումնական ծանրաբեռնվածության պայմաններում

    Գիրքը ներկայացնում է ուսանողների սիրտ-անոթային համակարգում առաջացող գործառական փոփոխությունների պատճառները, առանձնահատկությունները և դրանց կանխարգելման ու շտկման արդյունավետ եղանակները՝ ուսումնական բարձր ծանրաբեռնվածության պայմաններում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է մտավոր և հուզական լարվածության ազդեցությունը օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական համակարգերի վրա, գնահատվում են սրտի աշխատանքի, զարկերակային ճնշման, անոթային տոնուսի և ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ դեղորայքային միջամտություններին՝ ներառյալ ֆիզիկական ակտիվության ճիշտ կազմակերպումը, շնչառական վարժությունները, առողջ կենսակերպի սկզբունքները, սննդակարգի կարգավորումը, հանգստի ռեժիմի պահպանումը և սթրեսի կառավարման մեթոդները։ Հեղինակը ներկայացնում է գիտական հետազոտությունների արդյունքներ, գործնական առաջարկություններ և կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության գնահատում՝ նպատակ ունենալով նպաստել ուսանողների առողջության պահպանմանը, աշխատունակության բարձրացմանը և սիրտ-անոթային համակարգի բնականոն գործունեության վերականգնմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժիշկների, ֆիզիոլոգների, առողջապահության մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և առողջ ապրելակերպի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-22
    Ուսանողների սիրտ-անոթային համակարգի գործառական փոփոխությունները և դրանց շտկումը ոչ դեղորայքային միջոցներով ուսումնական ծանրաբեռնվածության պայմաններում
    Online

    Biology

    ԿԵՆՍԱԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ

    Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտելիքների, կանոնների և գործնական միջոցառումների ամբողջ համակարգ է, որի հիմնական նպատակը մարդու առողջության, կյանքի և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունն է կենսաբանական վտանգներից, որոնք կարող են առաջանալ միկրոօրգանիզմների, վիրուսների, բակտերիաների, կենսաբանական նյութերի կամ կենսատեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցությամբ։ Այն հատկապես կարևոր է բժշկական, լաբորատոր, գյուղատնտեսական և սննդի արտադրության ոլորտներում, որտեղ մարդիկ հաճախ աշխատում են կենսաբանական նյութերի հետ և կարող են ենթարկվել վարակների կամ այլ վտանգների։ Այս ոլորտում մեծ նշանակություն ունի ռիսկերի գնահատումը և կանխարգելումը, ինչը ենթադրում է հնարավոր վտանգների նախապես բացահայտում և դրանց նվազեցման համար համապատասխան միջոցների կիրառում։ Անվտանգության ապահովման հիմնական միջոցներից են անհատական պաշտպանիչ միջոցների օգտագործումը՝ ձեռնոցներ, դիմակներ, պաշտպանիչ հագուստ, ինչպես նաև աշխատանքային տարածքների ստերիլ պահպանումը, ճիշտ ախտահանումը և սանիտարական կանոնների խիստ պահպանումը։ Կարևոր դեր ունի նաև անձնակազմի ուսուցումն ու պատրաստվածությունը, քանի որ միայն գիտակից և լավ պատրաստված աշխատակիցները կարող են ճիշտ գործել արտակարգ իրավիճակներում և կանխել վտանգների տարածումը։ Կենսագործունեության անվտանգությունը ներառում է նաև պետական և միջազգային նորմերի պահպանումը, որոնք սահմանում են կենսաբանական վտանգների տարբեր մակարդակներ և համապատասխան անվտանգության կանոններ յուրաքանչյուր մակարդակի համար։ Այս ամբողջ համակարգը միասին ապահովում է մարդկանց առողջության պաշտպանությունը, վարակների կանխարգելումը և էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանումը։

    Updated: 2026-09-23
    ԿԵՆՍԱԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ
    Online

    Biology

    Молекулярно-цитогенетическая идентификация хромосомных аберраций при лейкозах

    Բժշկագիտական, գենետիկական և բջջաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեյկոզների ժամանակ առաջացող քրոմոսոմային աբերացիաների մոլեկուլային-ցիտոգենետիկական նույնականացման և դրանց ախտորոշիչ նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեյկոզների առաջացման և զարգացման բջջային ու մոլեկուլային մեխանիզմները, արյունաստեղծ բջիջների գենետիկական փոփոխությունները և քրոմոսոմային խանգարումների դերը չարորակ գործընթացների ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոմոսոմային տրանսլոկացիաներին, դելեցիաներին, ինվերսիաներին, կրկնապատկումներին և թվային փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց հայտնաբերման ու դասակարգման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են դասական ցիտոգենետիկական հետազոտությունների, քրոմոսոմների կարիոտիպավորման, ֆլուորեսցենտային in situ հիբրիդացման և մոլեկուլային գենետիկական այլ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են տարբեր տեսակի լեյկոզներին բնորոշ գենետիկական վերակառուցումների բացահայտման, դրանց կլինիկական նշանակության գնահատման և հիվանդության ենթատեսակների տարբերակման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քրոմոսոմային աբերացիաների և հիվանդության ընթացքի, բուժման նկատմամբ արձագանքի ու կանխատեսման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մոլեկուլային-ցիտոգենետիկական հետազոտությունների նշանակությանը լեյկոզների ճշգրիտ ախտորոշման, հիվանդների ռիսկային խմբերի առանձնացման, բուժման արդյունքների վերահսկման և անհատականացված բժշկության զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բժշկական գենետիկայի, արյունաբանության, ուռուցքաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, ցիտոգենետիկայի և լաբորատոր ախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-09
    Молекулярно-цитогенетическая идентификация хромосомных аберраций при лейкозах
    Online

    Other Subjects

    Գինու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետազոտման մեթոդական ցուցումներ

    Նախատեսված է գինեգործության, սննդի տեխնոլոգիայի և որակի վերահսկման ոլորտներում ուսանողների ու մասնագետների համար և նպատակ ունի ձևավորել գինու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների խորքային ըմբռնում ու դրանց փորձարարական գնահատման հմտություններ, աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գինու հիմնական ցուցանիշները՝ սպիրտի պարունակություն, թթվայնություն, շաքարների քանակ, էքստրակտ, խտություն և այլ կարևոր պարամետրեր, բացատրվում է դրանց քիմիական և ֆիզիկական բնույթը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը գինու համային, բույրային և պահպանման հատկությունների վրա, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լաբորատոր հետազոտությունների կազմակերպմանը՝ նկարագրվում են անհրաժեշտ սարքավորումները, ռեագենտները և փորձերի անցկացման հստակ քայլերը, ներկայացվում են չափման դասական և ժամանակակից մեթոդներ, հաշվարկների ձևակերպումներ և արդյունքների վերլուծության մոտեցումներ, ձեռնարկը նաև անդրադառնում է գինու որակի վերահսկման գործընթացներին, ներառյալ հնարավոր շեղումների, կեղծումների և տեխնոլոգիական խախտումների հայտնաբերման մեթոդները, քննարկվում են գինու արտադրության ընթացքում տեղի ունեցող կենսաքիմիական և ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունները, ինչպիսիք են խմորումը, օքսիդացումը և հասունացումը, որոնք վճռորոշ դեր են խաղում վերջնական արտադրանքի որակի ձևավորման մեջ, աշխատությունը կարևորում է նաև լաբորատոր անվտանգության կանոնների պահպանումը և արդյունքների ճշգրիտ փաստաթղթավորումը, ինչի շնորհիվ այն ծառայում է որպես հուսալի ուղեցույց ինչպես ուսուցման, այնպես էլ գործնական կիրառման համար գինեգործության ոլորտում։

    Updated: 2026-09-18
    Գինու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետազոտման մեթոդական ցուցումներ
    Online

    Other Subjects

    Հայ մամուլի դերը ազգային արժեհամակարգի ձևավորման և պահպանման գործում.ընտանիք, հայրենիք, եկեղեցի: Ազդարար 225: Նյութեր հայ մամուլի 225-ամյակին նվիրված գիտաժողովի (28-29 նոյեմբերի 2019 թ.)

    Այս ժողովածուն ներառում է հայ մամուլի 225-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերը և կենտրոնանում է հայկական մամուլի՝ ազգային արժեհամակարգի ձևավորման ու պահպանման գործում ունեցած նշանակության վրա։ Հրատարակության առանցքային թեմաներն են ընտանիքը, հայրենիքը և եկեղեցին՝ որպես հայ ժողովրդի ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հասարակական գիտակցության կարևոր հենասյուներ։ Ներկայացված ուսումնասիրություններում հայ մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես ազգային գաղափարների, արժեքների և հասարակական պատկերացումների ձևավորման ու փոխանցման կարևոր հարթակ։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու հայկական մամուլի պատմական զարգացմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում դրա ունեցած դերին՝ ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, լեզվի ու մշակույթի պահպանման, կրթության տարածման և հասարակական համախմբման գործընթացներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի արժեքին՝ որպես ազգային և մշակութային ավանդույթների փոխանցման առաջնային միջավայրի, հայրենիքի գաղափարին՝ որպես ազգային պատկանելության և պատմական հիշողության առանցքի, ինչպես նաև եկեղեցուն՝ որպես հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային կյանքի կարևոր կառույցի։ Ժողովածուի գիտական նյութերը կարող են անդրադառնալ ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ սփյուռքահայ մամուլի գործունեությանը՝ ցույց տալով, թե տարբեր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմաններում ինչպես է մամուլը նպաստել ազգային ինքնության պահպանմանը։ Հատկանշական է նաև մամուլի կրթական և դաստիարակչական գործառույթը, որի միջոցով հասարակության տարբեր շերտերին փոխանցվել են ազգային պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և արժեքների վերաբերյալ պատկերացումներ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտությամբ, մամուլի պատմությամբ, լրագրագիտությամբ, մշակութաբանությամբ և սփյուռքագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հայկական ազգային ինքնության ձևավորման ու պահպանման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն ներկայացնում է հայ մամուլի պատմական և ժամանակակից նշանակությունը՝ ընդգծելով դրա դերը ազգային արժեքների պահպանման, սերունդների միջև մշակութային ժառանգության փոխանցման և հայ հասարակության ինքնության շարունակականության ապահովման գործում։

    Updated: 2026-09-05
    Հայ մամուլի դերը ազգային արժեհամակարգի ձևավորման և պահպանման գործում.ընտանիք, հայրենիք, եկեղեցի: Ազդարար 225: Նյութեր հայ մամուլի 225-ամյակին նվիրված գիտաժողովի (28-29 նոյեմբերի 2019 թ.)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1985, Февраль, №3)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1985, Февраль, №3)