ՔրիստոնեակաՆ սրբավայրերի համար միջազգային պայքարը 1851-1876թթ. և Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքությունը

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է միտրալ փականի վիրահատության ենթարկվող հիվանդների շրջանում շողացող առիթմիայի վիրաբուժական բուժման հնարավորությունների, արդյունավետության և կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միտրալ փականի հիվանդությունների և սրտի ռիթմի խանգարումների միջև առկա ախտաֆիզիոլոգիական կապերը, նախասրտերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև շողացող առիթմիայի առաջացման և պահպանման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թոքային երակների էլեկտրական մեկուսացման վիրաբուժական մեթոդին, դրա կիրառման առանձնահատկություններին և միտրալ փականի վիրահատության հետ համատեղ իրականացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են միջամտության տեխնիկական սկզբունքները, հիվանդների ընտրության չափանիշները, վիրահատական և հետվիրահատական ընթացքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սրտի բնականոն ռիթմի վերականգնման և պահպանման վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման արդյունքների գնահատման կլինիկական և գործիքային մեթոդներին, էլեկտրասրտագրական հսկողությանը, հնարավոր բարդություններին և առիթմիայի կրկնության ռիսկին։ Կարևորվում են վիրաբուժական միջամտության անվտանգության, արդյունավետության և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման հարցերը, ինչպես նաև բուժման տարբեր մոտեցումների համեմատական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտային վիրաբույժների, սրտաբանների, առիթմոլոգների, անեսթեզիոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Այս գեղարվեստական երկի կենտրոնում Ագապի անունով կերպար է, որի պատմության միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են մարդկային ապրումների, հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի տարբեր կողմեր։ Ստեղծագործության վերնագիրը հուշում է անհատական պատմության վրա հիմնված պատմողական երկի բնույթը, սակայն միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ հստակ որոշել սյուժեի մանրամասները։ Այն կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայերեն պատմողական գրականության համատեքստում, երբ թարգմանական և ինքնուրույն երկերի միջոցով հայ ընթերցողին հասանելի էին դառնում տարբեր հասարակությունների կյանքը, բարոյական պատկերացումները և մարդկային փոխհարաբերությունները։ Նման ստեղծագործություններում անձնական ճակատագիրը հաճախ դառնում է հասարակական սովորույթների, ընտանեկան կապերի, անհատի ընտրության և բարոյական պատասխանատվության հարցերը ներկայացնելու միջոց։ Երկի գրական արժեքը պայմանավորված է նաև այդ ժամանակաշրջանի հայ ընթերցողական մշակույթում արձակ ստեղծագործությունների տարածման և պատմողական ժանրերի զարգացման համատեքստով։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ գրահրատարակչության, հայերեն արձակի և թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Religion

Քրիստոնեական հոգևոր-խրատական աշխատություն, որի հիմնական գաղափարական առանցքը մարդու ներաշխարհի մշակման, հոգևոր աճի և բարոյական կատարելագործման անհրաժեշտությունն է։ Հոգևոր պարտեզի խորհրդանշական պատկերի միջոցով ներկայացվում է այն միտքը, որ մարդու հոգին մշտական խնամքի և ուշադրության կարիք ունի, իսկ հավատքը, առաքինությունները և բարի գործերը հոգևոր կյանքի այն հիմքերն են, որոնց շնորհիվ մարդը կարող է հասնել ներքին մաքրության ու խաղաղության։ Աշխատությունն ուղղված է ընթերցողի ինքնաճանաչմանը և քրիստոնեական արժեքների գիտակցմանը՝ խրախուսելով սեփական մտքերի, խոսքերի ու արարքների մշտական քննությունը, սխալների ընդունումը և բարոյական վարքի կատարելագործումը։ Հոգևոր դաստիարակության շրջանակում կարևոր նշանակություն են ստանում աղոթքը, ապաշխարությունը, խոնարհությունը, համբերությունը, սերը, գթասրտությունը, ներողամտությունը և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվությունը։ Այս արժեքները ներկայացվում են ոչ միայն որպես կրոնական պարտականություններ, այլև որպես առօրյա կյանքի և մարդկային հարաբերությունների կարգավորման ուղենիշներ։ Աշխատության խորհրդածական և դաստիարակչական ուղղվածությունը նպաստում է հավատացյալի հոգևոր զգոնության ամրապնդմանը, ներքին աշխարհի վերարժևորմանը և քրիստոնեական ուսմունքին համապատասխան ապրելակերպի ձևավորմանը։ Այն կարող է ծառայել որպես անձնական ընթերցանության և հոգևոր խորհրդածության նյութ՝ ընթերցողին մղելով շարունակական ինքնակատարելագործման ու առաքինի կյանքի։ Գիրքը կարևոր տեղ ունի հայերեն հոգևոր գրականության ուսումնասիրության մեջ՝ որպես քրիստոնեական բարոյախոսության, կրոնական դաստիարակության և անհատի ներքին կյանքի ձևավորման գաղափարները ներկայացնող հրատարակություն։

Pedagogy

Կրթական, ճանաչողական և դաստիարակչական նպատակներով կազմված այս պատկերազարդ ընթերցարանը նախատեսված է ընթերցողների, հատկապես մատաղ սերնդի գիտելիքների ընդլայնման, բարոյական դաստիարակության և ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման համար։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունն արտահայտված է հենց խորագրում՝ միավորելով երեք կարևոր բաղադրիչ՝ բարոյական ուսուցում, ազգային գիտելիքներ և զվարճալի պատմություններ։ Այս համադրությունը վկայում է այն մանկավարժական մոտեցման մասին, որի համաձայն կրթությունը չպետք է սահմանափակվի միայն գիտելիքների փոխանցմամբ, այլ պետք է միաժամանակ նպաստի մարդու բնավորության ձևավորմանը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացմանը և մտավոր հետաքրքրասիրության խթանմանը։ Գրքի կարևոր թեմատիկ ուղղություններից մեկը բարոյական դաստիարակությունն է։ Ընթերցարանն իր նպատակադրությամբ միտված է ընթերցողին ծանոթացնելու մարդկային վարքի և հասարակական հարաբերությունների հիմնարար արժեքներին՝ ազնվությանը, ճշմարտախոսությանը, աշխատասիրությանը, պարտաճանաչությանը, համեստությանը, բարությանը, փոխադարձ հարգանքին և պատասխանատվությանը։ Բարոյական ուսուցման այս սկզբունքները կարևոր նշանակություն ունեն անհատի և հասարակության ներդաշնակ զարգացման համար։ Դրանք ընթերցողին օգնում են տարբերակել լավն ու վատը, գիտակցել սեփական արարքների հետևանքները և ձևավորել պատշաճ վերաբերմունք ընտանիքի, շրջապատի ու հասարակական կյանքի նկատմամբ։ Երկրորդ կարևոր ուղղությունը ազգային գիտելիքների փոխանցումն է, որը ստեղծագործությանը հաղորդում է ճանաչողական և հայրենագիտական նշանակություն։ Ազգային գիտելիքների ընդգրկումը ենթադրում է հետաքրքրություն ժողովրդի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների, լեզվի, սովորույթների և հասարակական կյանքի նկատմամբ։ Այսպիսի նյութերը նպաստում են ազգային անցյալի ու ներկայի ճանաչմանը, սեփական մշակութային ժառանգության արժևորմանը և ազգային պատկանելության գիտակցության ամրապնդմանը։ Ազգային գիտելիքների ուսուցումը դիտարկվում է որպես ընդհանուր կրթության կարևոր բաղադրիչ, քանի որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ճանաչելու իր ժողովրդի մշակութային առանձնահատկությունները, այլև հասկանալու ազգային արժեքների պահպանման և սերունդներին փոխանցման անհրաժեշտությունը։ Գրքի երրորդ թեմատիկ բաղադրիչը զվարճալի և հետաքրքրաշարժ պատմություններն են, որոնք կրթական նյութը դարձնում են ավելի մատչելի և գրավիչ։ Պատմողական նյութերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գաղափարներն ու բարոյական սկզբունքները ներկայացնելու կենդանի, պատկերավոր և ընթերցանության համար հաճելի ձևով։ Հետաքրքիր պատմությունները զարգացնում են երևակայությունը, ուշադրությունը, հիշողությունը և տրամաբանական մտածողությունը, իսկ դրանց միջոցով ներկայացվող իրավիճակները խրախուսում են ընթերցողին խորհել մարդկային հարաբերությունների, վարքագծի և կյանքի տարբեր երևույթների շուրջ։ Զվարճալի նյութերի ընդգրկումը նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը՝ ուսուցումը համատեղելով հաճելի ժամանցի հետ։ Հրատարակության առանձնահատուկ բնութագրերից է պատկերազարդ լինելը։ Նկարազարդումները կրթական գրականության մեջ կարևոր դեր ունեն, քանի որ տեսողական պատկերների միջոցով լրացնում և հարստացնում են գրավոր խոսքը, հեշտացնում բովանդակության ընկալումը և ուժեղացնում ընթերցողի հետաքրքրությունը։ Պատկերների ու տեքստի համադրությունը հատկապես արդյունավետ է դպրոցական տարիքի երեխաների համար, քանի որ տեսողական նյութը նպաստում է երևակայության զարգացմանը, առարկաների ու երևույթների ճանաչմանը և ընթերցանության գործընթացի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այդ առումով գիրքը ներկայացնում է 19-րդ դարի կրթական հրատարակչության այն ուղղությունը, որը կարևորում էր ոչ միայն բովանդակության ուսուցողական արժեքը, այլև գրքի արտաքին ու տեսողական գրավչությունը։ Գրական-մանկավարժական առումով աշխատությունը պատկանում է բազմաբնույթ ընթերցարանների ավանդույթին, որոնցում համադրվում են բարոյախոսական, ճանաչողական և գեղարվեստական տարրերը։ Այսպիսի ժողովածուների կարևոր առավելությունն այն է, որ դրանք ընթերցողին հաղորդակից են դարձնում տարբեր բնույթի նյութերի՝ միաժամանակ զարգացնելով լեզվական կարողությունները, ընթերցանության հմտությունները, ինքնուրույն դատողությունը և աշխարհաճանաչողությունը։ Պարզ, մատչելի և ուսուցողական շարադրանքի կիրառումը նպաստում է նյութի յուրացմանը, իսկ պատմողական ու պատկերավոր տարրերը կրթական գործընթացը դարձնում են առավել հետաքրքիր։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ կրթական և մանկական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Ռոստովի հայ համայնքը կարևոր դեր էր կատարում ազգային կրթության, մշակութային կյանքի և հայերեն տպագրության պահպանման ու զարգացման գործում։ Հայերեն ընթերցարանների հրատարակումը հնարավորություն էր տալիս համայնքի երիտասարդ սերնդին կրթվելու մայրենի լեզվով, ծանոթանալու ազգային ժառանգությանը և յուրացնելու բարոյական ու հասարակական արժեքներ։ Նման գրքերը նպաստում էին հայ դպրոցի կրթադաստիարակչական առաքելության իրականացմանը և արտացոլում այն ժամանակաշրջանի մանկավարժական պատկերացումները, որոնց համաձայն ազգային կրթությունը պետք է միավորեր լեզվական, բարոյական, պատմամշակութային և ճանաչողական բաղադրիչները։ Աշխատության նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է հայ ընթերցարանային գրականության ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Այն ներկայացնում է կրթական գրքի այն տեսակը, որը նախատեսված էր ոչ միայն դասավանդմանն օժանդակելու, այլև ընթերցողի ինքնուրույն հետաքրքրությունները զարգացնելու և գրքի միջոցով գիտելիքի տարածումը խթանելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ մանկավարժության, մանկական գրականության, ազգային կրթության պատմության, հայ համայնքային մշակույթի և 19-րդ դարի տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժների, հայագետների, գրականագետների, պատմաբանների և մատենագետների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, որոնք ուսումնասիրում են հայ կրթական մտքի զարգացումը, ազգային դաստիարակության ավանդույթները և հայերեն պատկերազարդ ուսումնական գրքերի պատմությունը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկայի խորացված ուսուցմամբ դասարաններում էլեկտրադինամիկայի դասավանդման գիտամեթոդական հիմքերի, ուսումնական բովանդակության ընտրության և արդյունավետ կազմակերպման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այնպիսի ուսուցման համակարգի ձևավորումն է, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ոչ միայն յուրացնել էլեկտրական և մագնիսական երևույթների հիմնական օրենքներն ու հասկացությունները, այլև հասկանալ դրանց միջև ներքին կապերը, զարգացնել ֆիզիկական մտածողությունը և ձեռք բերել տեսական գիտելիքները խնդիրների լուծման ու փորձարարական աշխատանքի ընթացքում կիրառելու կարողություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորացված դասընթացի բովանդակության կառուցվածքին, թեմաների հաջորդականությանը և գիտական նյութի մատչելի ներկայացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային առանձնահատկություններն ու նախնական պատրաստվածությունը։ Քննվում են էլեկտրական դաշտի, էլեկտրական հոսանքի, մագնիսական դաշտի, էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի, տատանումների, ալիքների և էլեկտրամագնիսական երևույթների փոխկապակցված ուսուցման մեթոդական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական ապարատի նպատակային կիրառմանը, քանի որ խորացված ուսուցման պայմաններում ֆիզիկական օրենքների քանակական ներկայացումը և դրանց հիման վրա խնդիրների լուծումը նպաստում են երևույթների առավել խորքային ընկալմանը։ Դիտարկվում են տարբեր բարդության հաշվարկային, որակական և փորձարարական խնդիրների կիրառման հնարավորությունները՝ որպես գիտելիքների ամրապնդման, վերլուծական մտածողության և ինքնուրույն աշխատանքի զարգացման միջոց։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ցուցադրական և լաբորատոր փորձերին, մոդելավորմանը, գրաֆիկական ներկայացումներին և ժամանակակից թվային միջոցների օգտագործմանը, որոնք կարող են առավել տեսանելի դարձնել անմիջական դիտարկման համար դժվար հասանելի ֆիզիկական գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում են նաև միջառարկայական կապերը, հատկապես մաթեմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հետ, ինչպես նաև տեսական գիտելիքի և տեխնիկական կիրառությունների փոխկապակցումը։ Ուսուցման արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն յուրացված փաստերի ծավալով, այլև սովորողների՝ պատճառահետևանքային կապեր բացահայտելու, ֆիզիկական մոդելներ կառուցելու, փորձի արդյունքները մեկնաբանելու և հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու կարողություններով։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության և առարկայական խորացված ուսուցման մոտեցումները՝ նպաստելով էլեկտրադինամիկայի համակարգված, գիտականորեն հիմնավորված և սովորողների ճանաչողական ակտիվությունը զարգացնող դասավանդման կազմակերպմանը։

Other Subjects

Հիմնական բանջարեղենի մշակության արդյունավետությունը փակ հողային պայմաններում գնահատվում է նրա բերքի ծավալով, սերմնացանի և ջերմատնային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությամբ, հիվանդությունների և վնասատուների վերահսկման հնարավորությամբ, ինչպես նաև արտադրանքի որակով և շուկայական պահանջարկով։ Փակ հողային համակարգերը՝ ջերմատներն ու ապակեպատ/պոլիէթիլենային ստրուկտուրաները, թույլ են տալիս երկարացնել աճման սեզոնը, պահպանել ջերմաստիճանի և խոնավության օպտիմալ պայմանները և ապահովել բազմակի ցանք՝ արտադրանքի տարողունակությունը մեծացնելու նպատակով։ Այս պայմաններում կարևոր են ջերմաստիճանի, լուսավորության, օդի շարժի և հողային միջավայրի կառավարման մեխանիզմները, որոնք ուղեկցվում են տարատեսակ հիդրոէներգետիկ կամ ավտոմատ ոռոգման համակարգերով, պոչերի և սննդանյութերի օպտիմալ բաշխմամբ, ինչը բարձրացնում է բերքի ինտենսիվությունը և նվազեցնում ռեսուրսների անկարևոր կորուստները։ Բացի այդ, փակ հողային մշակության արդյունավետությունը կախված է ընտրված մշակաբույսերի տեսակներից և սորտերից, քանի որ որոշ տեսակներ ավելի լավ են դիմանում սաղմնավորման պայմաններին, խիստ վերահսկվող միկրոէկոհամակարգին և վնասատուների վերահսկմանը՝ ապահովելով ավելի կայուն և կանխատեսելի բերք։ Ընդհանուր առմամբ, փակ հողային պայմաններում բանջարեղենի մշակությունը մեծացնում է մեկ մետր քառակուսի հողատարածքից ստացվող բերքը, բարելավում արտադրանքի որակը և շուկայական մրցունակությունը, նվազեցնում է եղանակային ռիսկերը և հնարավորություններ է ստեղծում բազմակի կամ տարվա շարունակական արտադրության համար, ինչի արդյունքում կարճ ժամանակում հնարավոր է ապահովել տնտեսական արդյունավետություն և գյուղատնտեսական կայունություն։