Քրիստոսի 1845 և հայոց ՌՄՂԴ թվականների օրացույց

Mathematics

Պոլիմերային նյութագիտության և ճառագայթային ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գամմա ճառագայթման ազդեցությամբ պոլիէթիլենի ջերմադինամիկական և կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիէթիլենի մոլեկուլային կառուցվածքը, բյուրեղային և ամորֆ փուլերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պոլիմերային նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ պոլիմերային շղթաներում առաջացող փոփոխություններին, միջմոլեկուլային կապերի ձևավորման, շղթաների խզման և օքսիդացման հնարավոր գործընթացներին։ Վերլուծվում են գամմա ճառագայթման կլանված դոզայի և ճառագայթման պայմանների ազդեցությունները պոլիէթիլենի բյուրեղայնության աստիճանի, հալման ջերմաստիճանի, ջերմային կայունության և այլ ջերմադինամիկական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են նաև նյութի կառուցվածքային վերակազմավորման, մոլեկուլային շարժունակության փոփոխության և մեխանիկական հատկությունների հետ դրանց փոխկապակցվածության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դիֆերենցիալ սկանավորող կալորիմետրիայի, ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, սպեկտրոսկոպիական և այլ ֆիզիկաքիմիական հետազոտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ճառագայթային մշակման միջոցով պոլիմերների հատկությունների նպատակային փոփոխման, նյութերի ճառագայթակայունության գնահատման և արդյունաբերական կիրառության պայմաններում դրանց հուսալիության ապահովման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների ֆիզիկայի, նյութագիտության, ճառագայթային քիմիայի և պոլիմերային տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Finance

Հայաստան բանկերում ֆինանսական ակտիվների և արժեթղթային գործառնությունների կառավարումը վերաբերում է բանկային համակարգում առկա դրամական միջոցների, ներդրումային պորտֆելների, պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի արդյունավետ կառավարմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել շահութաբերության աճ, իրացվելիության պահպանում և ֆինանսական ռիսկերի նվազեցում։ Այս գործընթացը ներառում է բանկերի կողմից իրականացվող ներդրումային քաղաքականության ձևավորումը, ակտիվների բաշխման ռազմավարությունը, ինչպես նաև արժեթղթերի առքուվաճառքի, պահման և գնահատման գործառնությունները։ Բանկերը կառավարում են իրենց ֆինանսական ակտիվները՝ հաշվի առնելով տոկոսադրույքների տատանումները, շուկայի ռիսկերը, վարկային ռիսկերը և արտարժույթի փոխարժեքների փոփոխությունները, ինչը պահանջում է համալիր վերլուծական և կանխատեսողական մոտեցումներ։ Արժեթղթային գործառնությունները ներառում են պետական պարտատոմսերի, կորպորատիվ պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների հետ գործարքներ, որոնք թույլ են տալիս բանկերին ապահովել լրացուցիչ եկամուտ և դիվերսիֆիկացնել իրենց ներդրումային պորտֆելը։ Կարևոր դեր ունի նաև կենտրոնական բանկի կարգավորիչ քաղաքականությունը և ֆինանսական շուկաների զարգացվածության մակարդակը, որոնք ազդում են բանկերի ներդրումային հնարավորությունների և սահմանափակումների վրա։ Ժամանակակից բանկային համակարգում լայնորեն կիրառվում են ռիսկերի կառավարման մոդելներ, ֆինանսական վերլուծության ծրագրեր և ավտոմատացված առևտրային համակարգեր, որոնք նպաստում են որոշումների կայացման արագացմանն ու ճշգրտությանը։ Ընդհանուր առմամբ, ֆինանսական ակտիվների և արժեթղթային գործառնությունների արդյունավետ կառավարումը բանկերի կայունության, շահութաբերության և մրցունակության կարևոր պայմաններից է՝ ապահովելով ֆինանսական համակարգի ընդհանուր կայուն զարգացումը և ներդրումային շուկաների ակտիվությունը։

History

Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքները անտիկ աշխարհի ամենահայտնի ճարտարապետական և արվեստային կառույցների պայմանական ցանկն է, որը ձևավորվել է հին հույն ճանապարհորդների և պատմիչների կողմից՝ մ.թ.ա. III–II դարերում։ Այս ցանկը ներառում է այն ժամանակների ամենատպավորիչ և հիացմունք առաջացնող կառույցները, որոնք համարվել են մարդկային ստեղծագործ մտքի և ինժեներական կարողության բարձրագույն օրինակներ։ Յոթ հրաշալիքները կապված են հիմնականում Միջերկրածովյան տարածաշրջանի և Մերձավոր Արևելքի հին քաղաքակրթությունների հետ և արտացոլում են այդ դարաշրջանի մշակութային, կրոնական և տեխնիկական զարգացվածությունը։ Դրանցից են Եգիպտոսի Գիզայի Մեծ բուրգը՝ միակ պահպանված հրաշալիքը, որը կառուցվել է որպես փարավոնների դամբարան և մինչ այսօր համարվում է հին աշխարհի ամենամեծ ճարտարապետական ձեռքբերումներից մեկը, Բաբելոնի կախովի այգիները՝ լեգենդար կանաչապատ համալիր, որը, ըստ ավանդության, կառուցվել է Բաբելոնի թագավորի կողմից, Օլիմպիայի Զևսի արձանը՝ հսկայական կրոնական քանդակ Հունաստանում, Եփեսոսի Արտեմիսի տաճարը՝ մեծածավալ կրոնական կառույց Փոքր Ասիայում, Հալիկառնասի դամբարանը՝ արքայական շքեղ գերեզման, Հռոդոսի Կոլոսոսը՝ արևի աստծուն նվիրված հսկա բրոնզե արձան, և Ալեքսանդրիայի փարոսը՝ նավագնացության համար կառուցված կարևորագույն ինժեներական կառույց։ Այս հրաշալիքները ոչ միայն իրենց ժամանակի տեխնիկական և գեղարվեստական նվաճումների վկայություններ են, այլ նաև խորհրդանշում են հին ժողովուրդների հավատքը, ուժը և ստեղծագործական մտածողությունը։ Թեև դրանց մեծ մասը չի պահպանվել մինչև մեր օրերը, դրանք շարունակում են մնալ համաշխարհային մշակութային հիշողության կարևոր մաս և ոգեշնչման աղբյուր ժամանակակից արվեստի ու ճարտարապետության համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1878-1914 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում, մասնավորապես Արևմտյան Հայաստանի վեց հիմնական նահանգներում՝ Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի վիլայեթներում, հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ առկա վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրությանը և համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում Օսմանյան կառավարության և Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանի կողմից հավաքագրված ու հրապարակված ժողովրդագրական տվյալներն են, դրանց ձևավորման մեթոդաբանությունը, հավաստիության աստիճանը, տարբերությունների պատճառները և քաղաքական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նրանով, որ տվյալ ժամանակաշրջանում հայ բնակչության թվաքանակի և դրա հարաբերակցության հարցը մյուս էթնիկ ու կրոնական խմբերի նկատմամբ դուրս էր գալիս զուտ ժողովրդագրական վիճակագրության շրջանակներից և անմիջականորեն առնչվում էր Հայկական հարցին, միջազգային դիվանագիտությանը և Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդրին։ Աշխատանքը ներկայացնում է այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները կարող էին դառնալ քաղաքական ու դիվանագիտական պայքարի կարևոր գործիք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բեռլինի պայմանագրից հետո ձևավորված իրավիճակին, երբ արևմտահայաբնակ նահանգներում բնակչության ժողովրդագրական պատկերի վերաբերյալ տվյալները կարևոր նշանակություն ստացան բարեփոխումների անհրաժեշտության և դրանց տարածքային ու քաղաքական հիմնավորման քննարկումներում։ Հետազոտության կարևոր բաժիններից է Օսմանյան պաշտոնական վիճակագրության և Հայոց պատրիարքարանի տվյալների համադրումը։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն անդրադարձ է կատարվում պատրիարքարանի կողմից 1878-1880 և 1913-1914 թվականներին կազմակերպված մարդահամարներին, դրանց անցկացման ընթացքին, հարցաթերթերի բովանդակությանը, տեղական հոգևոր և վարչական կառույցների մասնակցությանը, ինչպես նաև այն դժվարություններին ու խոչընդոտներին, որոնց հանդիպել են տվյալների հավաքագրման ընթացքում։ Միաժամանակ վերլուծվում են Օսմանյան վիճակագրության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող էին ազդել բնակչության հաշվառման ամբողջականության ու արդյունքների վրա։ Համեմատական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու կառույցների ներկայացրած թվերը էականորեն տարբերվում էին միմյանցից, հատկապես վեց նահանգների հայ բնակչության հաշվարկներում, ինչն ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես վիճակագրական մեթոդների տարբերության, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրության համատեքստում։ Աշխատանքը փորձում է պարզել, թե որքանով կարող էին վարչական սահմանները, հաշվառման մեթոդները, կրոնական պատկանելության հիմքով բնակչության դասակարգումը, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, միգրացիաները և այլ ժողովրդագրական գործընթացներ ազդել վերջնական թվերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև այն հարցին, թե ինչպես էր բնակչության թվաքանակի խնդիրը ներկայացվում միջազգային դիվանագիտական գործընթացներում, հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ հայկական բարեփոխումների հարցը կրկին ակտիվորեն հայտնվում էր միջազգային օրակարգում։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ ոչ միայն ներկայացնում է վիճակագրական թվերը, այլև փորձում է գնահատել դրանց՝ որպես պատմական աղբյուրների արժեքը, սահմանափակումները և փոխադարձ համադրելիությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել որևէ մեկ վիճակագրական համակարգի տվյալները մեխանիկորեն ընդունելուց և խնդիրը դիտարկել ավելի լայն՝ քաղաքական, վարչական, ժողովրդագրական և աղբյուրագիտական համատեքստում։ Աշխատանքի կարևորությունը հատկապես ընդգծվում է Հայոց ցեղասպանության նախօրյակի ժողովրդագրական պատկերը վերականգնելու տեսանկյունից, քանի որ նախապատերազմյան հայ բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ տարբեր տվյալները հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել ինչպես պատմագիտական ուսումնասիրություններում, այնպես էլ զոհերի թվաքանակի և ցեղասպանության ժողովրդագրական հետևանքների վերաբերյալ քննարկումներում։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Օսմանյան կայսրության բազմազգ և բազմակրոն հասարակության ժողովրդագրական կառուցվածքի մասին՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն հայերի բացարձակ թվաքանակին, այլև նրանց տեսակարար կշռին տվյալ տարածքների ընդհանուր բնակչության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության, վիճակագրական վերլուծության և Հայկական հարցի պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելու համար արևմտահայության թվաքանակի վերաբերյալ տվյալների ձևավորման, ներկայացման և քաղաքական օգտագործման առանձնահատկությունները 1878-1914 թվականներին։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, արևմտահայության ժողովրդագրությամբ և Հայոց ցեղասպանության նախապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենի համադրական և վերլուծական բայերի համակարգային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային, սեմանտիկ և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացվում են բայերի համադրության հիմնական օրինաչափությունները, նրանցով ստեղծվող բառակապակցությունների և արտահայտությունների ձևերը, ինչպես նաև համառոտ համեմատություն դասական ֆրանսերենի և ժամանակակից լեզվական պրակտիկայի միջև։ Հեղինակը վերլուծում է բայերի համակարգային փոխազդեցությունները՝ ընդգրկելով վերլուծական ձևերի օգտագործման պայմանները, բայերի կատեգորիկ հատկությունները և կառույցային հնարավորությունները՝ տարբեր կոնտեքստներում։ Աշխատությունը օգտագործում է շարահյուսական, մորֆոլոգիական և սեմանտիկ վերլուծության մեթոդներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես համադրական և վերլուծական բայերը համատեղ կերպով նպաստում են ժամանակակից ֆրանսերենի խոսքային և գրավոր գործածությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ֆրանսերենագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների և ուսուցիչների համար՝ նպաստելով ֆրանսերենի բարդ բայային համակարգի համապարփակ հասկացմանը և դասավանդման մեթոդների կատարելագործմանը։

Biology

Ուսումնասիրությունը վերաբերում է գերքաշ կամ ճարպակալմամբ երեխաների օրգանիզմում մարզումների և դետրենինգի՝ այսինքն՝ մարզական ակտիվության դադարեցման կամ նվազեցման, փոխազդեցությանը և դրանց ազդեցությանը առողջության հետ կապված մի շարք կարևոր ցուցանիշների վրա։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է գնահատել, թե կանոնավոր ֆիզիկական մարզումները և դրանց հետագա դադարեցումը ինչպես են անդրադառնում բորբոքային և հակաբորբոքային կենսամարկերների մակարդակներին, ֆիզիոլոգիական ցուցանիշներին և երեխաների ֆիզիկական պատրաստվածությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ մանկական ճարպակալումը կարող է ուղեկցվել օրգանիզմում ցածր աստիճանի քրոնիկ բորբոքային գործընթացներով և նյութափոխանակային ու սրտանոթային համակարգերի աշխատանքի փոփոխություններով, ինչի պայմաններում ֆիզիկական ակտիվությունը դիտարկվում է որպես առողջական վիճակի բարելավման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը փորձում է պարզել ոչ միայն մարզումների դրական ազդեցությունը, այլև այն, թե ինչ է տեղի ունենում այդ ազդեցությունների հետ, երբ ֆիզիկական ակտիվությունը դադարեցվում է։ Այդ նպատակով ուշադրություն է դարձվում բորբոքային գործընթացների հետ կապված կենսաբանական ցուցանիշներին և դրանց հակազդող հակաբորբոքային մարկերներին՝ հնարավորություն տալով գնահատելու մարզումների ազդեցությունը օրգանիզմի բորբոքային հավասարակշռության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները, որոնք կարող են բնութագրել երեխաների ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակը, ինչպես նաև ֆիզիկական պատրաստվածության մակարդակը, այդ թվում՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանը դիմակայելու և շարժողական կարողությունների հետ կապված փոփոխությունները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ուշադրություն է դարձնում ժամանակային դինամիկային՝ համեմատելով մարզումների ընթացքում և դետրենինգի ժամանակահատվածում արձանագրվող փոփոխությունները։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ֆիզիկական վարժությունների օգտակար ազդեցությունները որքանով են պահպանվում ակտիվ մարզումների դադարից հետո և արդյոք դրանց մի մասը կարող է նվազել կամ հետընթաց ապրել։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սպորտային բժշկության, մանկաբուժության, ֆիզիոլոգիայի, ֆիզիկական դաստիարակության և մանկական ճարպակալման կանխարգելման ու կառավարման ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևորում է կանոնավոր և շարունակական ֆիզիկական ակտիվության դերը երեխաների առողջության պահպանման գործում և ընդգծում է այն հանգամանքը, որ ֆիզիկական պատրաստվածության ու օրգանիզմի բորբոքային վիճակի բարելավման համար նշանակություն կարող է ունենալ ոչ միայն մարզումների առկայությունը, այլև դրանց շարունակականությունը։