Лапароскопическая холесцистэктомия больных сопутствующими заболеваниями сердечно-сосудистой системы

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քառասունվեցերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը, քննարկումների հաջորդականությունը և նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերը։ Այն կարևոր վավերագրական աղբյուր է 19-րդ դարի հայ ազգային ներկայացուցչական մարմինների գործունեության, համայնքային ինքնակառավարման համակարգի և Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության մեջ ամփոփված պաշտոնական գրառումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժողովական քննարկումների կազմակերպման ձևի, մասնակիցների ելույթների, արտահայտված տեսակետների և ներկայացված առաջարկությունների մասին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են ժողովի ընթացակարգերը, հարցերի քննարկման եղանակները և որոշումների ձևավորման գործընթացը ուսումնասիրելու համար։ Նման փաստաթղթերը լուսաբանում են ազգային հաստատությունների դերը համայնքի կառավարման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և հավաքական խնդիրների քննարկման գործում։ Դրանք նաև արտացոլում են հայ համայնքի կազմակերպական կյանքի առանձնահատկությունները և ազգային ներկայացուցչական կառույցների նշանակությունը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ատենագրության պաշտոնական լեզուն, ձևակերպումներն ու ժողովական բառապաշարը կարևոր նյութ են ժամանակաշրջանի հայերենի, վարչական գրագրության և փաստաթղթային մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունն ունի պատմական նշանակություն՝ որպես հայ ազգային հաստատությունների գործունեությունն ու 19-րդ դարի համայնքային հասարակական-քաղաքական կյանքը փաստագրող սկզբնաղբյուր։

Linguistics

Նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները՝ զուգահեռ ամրապնդելով տեսական գիտելիքները։ Գիրքը կառուցված է թեմատիկ բաժիններով, որոնք ընդգրկում են հայոց լեզվի հիմնական կառուցվածքային մակարդակները՝ ուղղագրություն, կետադրություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառագիտություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց կիրառությանը ակադեմիական և մասնագիտական գրավոր խոսքում։ Յուրաքանչյուր բաժին ուղեկցվում է բազմազան վարժություններով, վերլուծական առաջադրանքներով և ինքնաստուգման հարցերով, որոնք նպաստում են ուսանողների լեզվական մտածողության զարգացմանը և սխալների ինքնուրույն հայտնաբերմանն ու ուղղմանը։ Հեղինակը շեշտադրում է գրագետ խոսքի կարևորությունը գիտական և մասնագիտական գործունեության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է լեզվական ճշգրտությունը ազդում մտքի հստակության և հաղորդակցության արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը նաև օգնում է ուսանողներին կատարելագործել իրենց գրավոր խոսքը, ձևավորել լեզվական նորմերի ճիշտ ընկալում և կիրառել դրանք տարբեր ակադեմիական իրավիճակներում։ Գիրքը նախատեսված է բուհական ուսանողների, լեզվաբանության և բանասիրության մասնագիտություններով սովորողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և մեթոդական կարևոր ուղեցույց հայոց լեզվի խորացված ուսումնասիրության համար։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արաբական խալիֆայության վարչական և հարկային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ VIII դարի սկզբից մինչև IX դարի կեսերը։ Գրքում ներկայացվում են Արաբական խալիֆայության վարչական համակարգի ներդրման առանձնահատկությունները, տեղական կառավարման կառուցվածքների վերափոխումները և Հայաստանի քաղաքական-վարչական կարգավիճակի փոփոխությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է հարկային համակարգի հիմնական ձևերը՝ խարաջ, ջիզյա և այլ տուրքերի կիրառումը, դրանց հավաքագրման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեղական իշխանությունների և արաբական վարչակազմի փոխհարաբերությունները, ապստամբությունները և դիմադրության շարժումները, ինչպես նաև տարածաշրջանային կառավարման կայունացման փորձերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրագիտական նյութերի քննությանը, արաբական և հայկական պատմագրական վկայությունների համադրությանը և վարչական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևանքներին Հայաստանի պատմական զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագիտության մասնագետների, միջնադարագետների, հարկային պատմության հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորքային վերլուծություն վաղ միջնադարյան Հայաստանի վարչա-հարկային համակարգի վերաբերյալ։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը օքսի-կոբոգլոբինի ակտիվ կենտրոնը մոդելավորող համակարգերի հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետաղ պարունակող կենսամոլեկուլային կենտրոններում տեղի ունեցող կապման և փոխակերպման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հեմային սպիտակուցների ակտիվ կենտրոնների մոդելավորման մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար պարզ համակարգերի միջոցով ուսումնասիրել մետաղական իոնի, թթվածնի և փոքր ազդանշանային մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը։ Ազոտի մոնօքսիդը կենսաբանական համակարգերում մասնակցում է մի շարք կարգավորիչ գործընթացների, իսկ մետաղապորֆիրինային կենտրոնների հետ դրա փոխազդեցությունը կարևոր նշանակություն ունի այդ մոլեկուլի կապման և քիմիական փոխակերպումների մեխանիզմները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կոբալտ պարունակող մոդելային համալիրների էլեկտրոնային և կառուցվածքային հատկություններն են, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները թթվածնի և ազոտի մոնօքսիդի հետ փոխազդեցության պայմաններում։ Նման մոդելային համակարգերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու կենտրոնական մետաղի դերը լիգանդների կապման գործընթացներում և պարզելու, թե ակտիվ կենտրոնի անմիջական քիմիական միջավայրն ինչպես կարող է ազդել առաջացող համալիրների կայունության ու ռեակցիոն հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնային վերադասավորումներին, մետաղ–լիգանդ կապերի բնույթին և հնարավոր միջանկյալ վիճակների ընդհանուր բնութագրմանը։ Ստացված երևույթների ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեն սպեկտրադիտական և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետևել մոդելային համակարգի վիճակի փոփոխություններին և համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող միացությունների հատկությունները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը կարող է նպաստել հեմոգլոբինի և հարակից մետաղապրոտեինների ակտիվ կենտրոններում փոքր գազային մոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Միաժամանակ մոդելային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կենտրոնական մետաղի և շրջապատող մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները՝ առանց ամբողջական կենսաբանական մակրոմոլեկուլի բարդության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, կոորդինացիոն քիմիայի, սպեկտրադիտության և մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի մոտեցումները՝ մետաղ պարունակող ակտիվ կենտրոններում ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Հայ եկեղեցու և ուղղափառ-կաթողիկե եկեղեցական ավանդույթի միջև մերձեցման ու հնարավոր միության խնդրին՝ այն դիտարկելով աստվածաբանական, եկեղեցագիտական, պատմական և կանոնական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում քրիստոնեական եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանական ընդհանրություններն ու տարբերություններն են, պատմական բաժանումների պատճառները և դրանց հաղթահարման համար առաջարկվող մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քրիստոսաբանական հարցերին, եկեղեցու բնույթի և միասնության վերաբերյալ պատկերացումներին, եկեղեցական խորհուրդների ճանաչմանը, նվիրապետական կառուցվածքին, ծիսական ավանդույթներին և կանոնական հաղորդակցության հնարավորություններին։ Քննվում է, թե պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են ձևավորվել հայկական և բյուզանդական եկեղեցական ավանդույթների հարաբերությունները, ինչպիսի աստվածաբանական բանավեճեր են առաջացել և ինչ ազդեցություն են ունեցել քաղաքական ու մշակութային պայմանները միջեկեղեցական կապերի զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում եկեղեցական միասնության հասկացության մեկնաբանությունը՝ տարբերակելով դավանական համաձայնության, ծիսական բազմազանության և վարչական ինքնուրույնության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ երկխոսության այնպիսի միջոցների, ինչպիսիք են փոխադարձ աստվածաբանական քննարկումները, պատմական փաստաթղթերի համեմատական ուսումնասիրությունը, դավանական ձևակերպումների իմաստային ճշգրտումը և եկեղեցական ավանդությունների փոխադարձ ճանաչման հնարավորությունների գնահատումը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ եկեղեցական բաժանումների պատմությունը պայմանավորված է եղել ոչ միայն զուտ աստվածաբանական տարաձայնություններով, այլև լեզվական, մշակութային, քաղաքական և պատմական տարբերություններով։ Այս տեսանկյունից մերձեցումը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ գործընթաց, որը պահանջում է պատմական ժառանգության քննադատական ուսումնասիրություն և տարբեր ավանդույթների ինքնության նկատմամբ զգուշավոր վերաբերմունք։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վաղ քրիստոնեական եկեղեցու ընդհանուր ժառանգությանը՝ որպես երկխոսության կարևոր հիմքի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է եկեղեցու պատմության, համեմատական աստվածաբանության, դավանաբանության և կանոնական իրավունքի մոտեցումները՝ լուսաբանելով հայկական և արևելաքրիստոնեական եկեղեցական ավանդույթների հարաբերությունների պատմական փորձն ու միասնության շուրջ ձևավորված գաղափարները։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողության համակարգի կառուցվածքի, գործառույթների, կազմակերպման սկզբունքների և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության նշանակությունն է՝ պետական ֆինանսների օրինական, նպատակային, արդյունավետ և հաշվետու կառավարման ապահովման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում ֆինանսական վերահսկողության հիմնական ձևերն ու մեխանիզմները, վերահսկողական մարմինների գործառույթների փոխկապակցվածությունը, պետական բյուջեի կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը, պետական միջոցների օգտագործման արդյունքների գնահատումը և ֆինանսական խախտումների կանխարգելման կազմակերպական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներքին և արտաքին վերահսկողության հարաբերակցությանը, դրանց նպատակների և գործառույթների տարբերակմանը, ինչպես նաև վերահսկողական գործընթացներում պատասխանատվության ու լիազորությունների հստակ բաշխման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ֆինանսական վերահսկողության ավանդական մոտեցումների և կատարողականի ու արդյունավետության գնահատման վրա հիմնված ժամանակակից մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն։ Կարևորվում են պետական ծախսերի արդյունավետության, բյուջետային ծրագրերի արդյունքայնության, պետական գույքի և այլ հանրային ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ վերահսկողության հարցերը։ Առանձին ուղղություն է վերահսկողական գործընթացների թվայնացման, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և տվյալների վերլուծության հնարավորությունների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են նպաստել ռիսկերի ավելի վաղ բացահայտմանը և վերահսկողական գործունեության նպատակային կազմակերպմանը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև վերահսկող մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակմանը, գործառույթների հնարավոր կրկնությունների նվազեցմանը, վերահսկողության արդյունքների հաշվետվողականությանը և հանրային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը։ Համակարգի կատարելագործումը դիտարկվում է ոչ միայն խախտումների հայտնաբերման, այլև դրանց առաջացման պատճառների կանխարգելման, ֆինանսական կառավարման որակի բարելավման և պետական միջոցների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետական ֆինանսների, ֆինանսական վերահսկողության, աուդիտի և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պետական ֆինանսական վերահսկողության ինստիտուցիոնալ ու գործառական զարգացման հիմնական ուղղությունները և դրա դերը հանրային ֆինանսների արդյունավետ կառավարման ապահովման գործում։