Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Լևոն Բաշալյանը արևմտահայ 80-ականների գրական շարժման համապատկերում

    Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Բաշալյանի գրական, հրապարակախոսական և խմբագրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի 80-ական թվականներին արևմտահայ գրականության մեջ ձևավորված իրապաշտական շարժման ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորումն է, նրա մասնակցությունը նոր գրական սկզբունքների հաստատմանը և այն գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունները, որոնցով նրա արձակը կապվում է ժամանակաշրջանի արևմտահայ գրական զարգացումների հետ։ 80-ականների իրապաշտական շարժումը համախմբել էր մի շարք նշանավոր գրողների ու մտավորականների, այդ թվում՝ Արփիար Արփիարյանին, Գրիգոր Զոհրապին, Տիգրան Կամսարականին, Մելքոն Կյուրճյանին և Լևոն Բաշալյանին, իսկ «Արևելք», «Մասիս» և հետագայում «Հայրենիք» պարբերականները կարևոր հարթակ էին նոր գրական մտածողության տարածման համար։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրողի արձակին, նրա պատմվածքներին, նորավեպերին, պատկերներին և հրապարակախոսական ժառանգությանը՝ բացահայտելով իրական կյանքի դիտարկման, հասարակական միջավայրի պատկերման և մարդու առօրյա խնդիրների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Նրա ստեղծագործական մեթոդի կարևոր հատկանիշներից է դիտողականությունը և կյանքի բազմակողմանի պատկերման ձգտումը, որը բնորոշ էր արևմտահայ իրապաշտական արձակի զարգացման այդ փուլին։ Քննության են առնվում կերպարների հոգեբանական նկարագրությունը, սոցիալական միջավայրի դերը, հասարակ մարդու ճակատագիրը, քաղաքային կյանքի պատկերները, բարոյական հակասությունները և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Միաժամանակ վերլուծվում է գրողի լեզուն ու ոճը, պատմողական եղանակը, մանրամասների ընտրությունը և փոքր արձակ ժանրերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև նրա գործունեությունը արևմտահայ մամուլում, քանի որ Բաշալյանը ոչ միայն ստեղծագործող էր, այլև ակտիվ խմբագիր ու հրապարակագիր, որը մասնակցում էր ժամանակի գրական կյանքի կազմակերպմանը և նոր սերնդի ձևավորմանը։ Գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել արևմտահայ իրապաշտական արձակի ձևավորման, գրական մամուլի նշանակության և XIX դարավերջի արևմտահայ մտավոր ու մշակութային կյանքի զարգացման մասին։

    Updated: 2026-09-29
    Լևոն Բաշալյանը արևմտահայ 80-ականների գրական շարժման համապատկերում
    Online

    History

    Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա. հատոր 1

    Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա. Հատոր 1-ը աղբյուրագիտական և ուսումնական բնույթի ժողովածու է, որը ներառում է հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ ամենակարևոր սկզբնաղբյուրներից ընտրված տեքստերի համակարգված հավաքածուն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին անմիջականորեն ծանոթացնել պատմական վկայություններին, փաստաթղթերին և պատմիչների աշխատություններին, աշխատությունում ներկայացված նյութերը ընդգրկում են հայոց պատմության վաղ շրջանից մինչև միջնադար ընկած ժամանակահատվածը՝ ներառելով ինչպես հայկական, այնպես էլ օտար հեղինակների վկայություններ, որոնք վերաբերում են Հայաստանի քաղաքական, սոցիալական, մշակութային և ռազմական պատմությանը, քրեստոմատիան միաժամանակ ուղեկցվում է գիտական մեկնաբանություններով և բացատրական նյութերով, որոնք օգնում են հասկանալ տեքստերի պատմական համատեքստը և դրանց աղբյուրագիտական արժեքը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի ընկալմանը և տարբեր աղբյուրների համեմատական վերլուծությանը, աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր ուսումնական ձեռնարկ պատմաբանների, ուսանողների և հայագիտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ զարգացնելով աղբյուրների հետ աշխատելու հմտությունները և պատմական մտածողությունը։

    Updated: 2026-09-20
    Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա. հատոր 1
    Online

    Geography

    Մարմարա ծովի, Սպիտակ ծովի նեղուցի և Սև ծովի նեղուցի քարտեզը

    Աշխարհագրական-քարտեզագրական բնույթի այս աշխատանքը ներկայացնում է Մարմարա ծովի, Սպիտակ ծովի նեղուցի և Սև ծովի նեղուցի աշխարհագրական պատկերը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ծովային տարածքների և դրանք միմյանց կապող կարևոր ջրային ուղիների վրա։ Այն առնչվում է Միջերկրական և Սև ծովերի ավազանների միջև հաղորդակցության աշխարհագրությանը, մասնավորապես՝ Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցների տարածաշրջանին, որն առանձնահատուկ նշանակություն ունի Եվրոպայի և Ասիայի միջև ծովային կապերի տեսանկյունից։ Աշխատանքի հիմնական արժեքը տարածական կողմնորոշման և աշխարհագրական տեղեկությունների ներկայացման մեջ է․ նման քարտեզագրական նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել ծովերի ու նեղուցների փոխադարձ դիրքի, դրանց աշխարհագրական առանձնահատկությունների և հաղորդակցական նշանակության մասին։ Այն կարևոր է նաև պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհագրական գիտելիքների, տեղանունների գործածության և քարտեզագրական պատկերացումների որոշակի շերտ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել քարտեզագրության, պատմական աշխարհագրության, ծովային ճանապարհների և Օսմանյան կայսրության աշխարհագրական տարածքի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին՝ ծառայելով որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող տեսողական փաստաթուղթ։

    Updated: 2026-11-16
    Մարմարա ծովի, Սպիտակ ծովի նեղուցի և Սև ծովի նեղուցի քարտեզը
    Online

    History

    Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի արձանագրություն, նիստ 1

    Հրատարակությունը պարունակում է Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի առաջին նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական գործունեության սկզբնական փուլի գրավոր փաստագրությունը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական մարմինների և ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ժողովի աշխատանքի կազմակերպման ձևերին, նիստի ընթացքում հարցերի ներկայացմանն ու քննարկմանը, մասնակիցների տեսակետների արտահայտման և պաշտոնական գրանցման ընթացակարգերին։ Առաջին նիստի արձանագրությունը կարևոր նշանակություն ունի ժողովի գործունեության հետագա ընթացքը ուսումնասիրելու համար, քանի որ այն կարող է ծառայել որպես հիմք հաջորդ նիստերի փաստաթղթերի հետ համեմատության համար։ Նյութը արժեքավոր է ազգային կառավարման ավանդույթների, համայնքային խնդիրների քննարկման մեխանիզմների և ներկայացուցչական հաստատությունների գործառույթների հետազոտության տեսանկյունից։ Այն նաև պահպանում է ժամանակաշրջանի պաշտոնական հայերենի, վարչական բառապաշարի և ժողովական գրագրության առանձնահատկությունները։ Փաստաթուղթը կարևոր վկայություն է հայոց ազգային ինքնակառավարման, համայնքային վարչական հարաբերությունների և 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-03
    Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի արձանագրություն, նիստ 1
    Online

    Linguistics

    Նոր այբբենարան

    Աշխատությունը հայոց լեզվի սկզբնական ուսուցման համար նախատեսված այբբենարան է, որի հիմնական նպատակը սովորողներին հայկական գրերի համակարգին ծանոթացնելն ու ընթերցանության առաջին հմտությունները ձևավորելն է։ Այն պատկանում է ուսումնական այն հրատարակությունների շարքին, որոնք նախատեսված են երեխաների և գրագիտություն ձեռք բերել սկսող անձանց համար՝ օգնելով նրանց աստիճանաբար յուրացնել հայերեն տառերը, դրանց անվանումներն ու հնչյունային արժեքները, ինչպես նաև հասկանալ գրային նշանների և արտասանության փոխհարաբերությունը։ Այբբենարանի ուսուցողական նշանակությունը պայմանավորված է գրագիտության հիմքերի համակարգված ներկայացմամբ․ տառերի ճանաչումից սովորողը կարող է անցնել դրանց համադրմանը, վանկերի կազմությանը և պարզ բառերի ընթերցմանը՝ ձևավորելով գրավոր խոսքի ընկալման նախնական կարողություններ։ Այսպիսի ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել մայրենի լեզվի ուսուցման տարածման, դպրոցական կրթության կազմակերպման և հայերեն կարդալու ու գրելու հմտությունների զարգացման գործում։ Դրանք նպաստել են նաև հայոց լեզվի պահպանմանն ու սերունդներին փոխանցմանը՝ հատկապես կրթական հաստատությունների և հայկական համայնքների միջավայրում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժական գրականության և տպագիր այբբենարանների պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես գրագիտության տարածմանն ուղղված ուսումնական նյութի օրինակ։ Այն արժեքավոր է հայոց լեզվի դասավանդման ավանդույթների, սկզբնական կրթության մեթոդների և հայալեզու տպագիր ուսումնական գրքի զարգացման ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Նոր այբբենարան
    Online

    Religion

    Խորհրդածություններ քրիստոնեական Սուրբ եկեղեցու շնորհների, նշանների և խորհուրդների մասին՝ նրա ուղղափառ զավակների համար

    Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական Սուրբ եկեղեցու հոգևոր էության, աստվածաբանական հիմքերի, շնորհների, նշանների և խորհուրդների մեկնաբանությանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթներին և եկեղեցական կյանքի կարևորագույն հասկացություններին։ Գրքի բովանդակության առանցքում եկեղեցու՝ որպես հավատացյալների հոգևոր միության և աստվածային շնորհների փոխանցման միջավայրի ընկալումն է, ինչպես նաև այն խորհրդանշական ու ծիսական երևույթների բացատրությունը, որոնց միջոցով արտահայտվում և պահպանվում են քրիստոնեական հավատքի սկզբունքները։ Աշխատությունն անդրադառնում է եկեղեցական խորհուրդների նշանակությանը, դրանց հոգևոր և դավանաբանական իմաստին, ինչպես նաև քրիստոնեական ավանդության մեջ ընդունված նշանների ու խորհրդանիշների դերին՝ օգնելով հասկանալ դրանց կապը հավատքի, պաշտամունքի և հավատացյալի ներքին կյանքի հետ։ Շարադրանքը կրում է ուսուցողական և դաստիարակչական բնույթ․ այն նախատեսված է ուղղափառ քրիստոնեական դավանանքի հետևորդներին կրոնական գիտելիքներ հաղորդելու, նրանց հավատքը գիտակցված դարձնելու և եկեղեցական ավանդույթների նկատմամբ հարգանք ձևավորելու համար։ Հատկապես կարևոր է երկի կրթական ուղղվածությունը, քանի որ այն բարդ աստվածաբանական գաղափարները ներկայացնում է կրոնական ուսուցման նպատակին համապատասխան՝ նպաստելով քրիստոնեական աշխարհայացքի, բարոյական գիտակցության և հոգևոր արժեքների ձևավորմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցական մտքի, կրոնական կրթության և քրիստոնեական աստվածաբանության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է եկեղեցու ուսմունքը մատչելի և համակարգված ձևով ներկայացնելու, հավատացյալների շրջանում դավանաբանական գիտելիքները տարածելու և սերունդների հոգևոր դաստիարակությունն ապահովելու ձգտումը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես կրոնական գրականության և եկեղեցագիտության ուսումնասիրողների, այնպես էլ հայ մշակութային ու կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Updated: 2026-11-14
    Խորհրդածություններ քրիստոնեական Սուրբ եկեղեցու շնորհների, նշանների և խորհուրդների մասին՝ նրա ուղղափառ զավակների համար