Լևոն Բաշալյանը արևմտահայ 80-ականների գրական շարժման համապատկերում

Geography

Աշխատությունը նվիրված է նավթամթերքով աղտոտված ջրերի մաքրման նոր կլանիչների ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառման արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ջրային միջավայրի նավթային աղտոտման նվազեցման կարևոր խնդիրը, քանի որ նավթամթերքները կարող են բացասաբար ազդել ջրային էկոհամակարգերի, կենդանի օրգանիզմների և ջրային ռեսուրսների օգտագործման հնարավորությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր կլանիչ նյութերի ստացման, հատկությունների և կիրառման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ջրում առկա նավթային աղտոտիչների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր կլանիչների կառուցվածքին, մակերևութային հատկություններին, կլանման կարողությանը, ընտրողականությանը և օգտագործման արդյունավետությանը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև այնպիսի գործոնների ազդեցությունները, ինչպիսիք են ջերմաստիճանը, աղտոտիչների խտությունը, կլանիչի քանակը, մաքրման տևողությունը և ջրի քիմիական կազմը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է կլանման գործընթացի օրինաչափությունների բացահայտումը և տարբեր պայմաններում մաքրման արդյունավետության համեմատական գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է ներառել լաբորատոր փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում է նավթամթերքների հեռացման աստիճանը և կլանիչների վերականգնման կամ կրկնակի օգտագործման հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն մաքրման բարձր արդյունավետության, այլև կիրառվող նյութերի տնտեսական և բնապահպանական նպատակահարմարության տեսանկյունից։ Նոր կլանիչների մշակումը կարող է նպաստել ջրի մաքրման ավելի արդյունավետ, մատչելի և էկոլոգիապես անվտանգ տեխնոլոգիաների ստեղծմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արդյունաբերական և կենցաղային աղտոտված ջրերի մաքրման, նավթային աղտոտումների հետևանքների վերացման և ջրային ռեսուրսների պահպանության ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բնապահպանության, քիմիական տեխնոլոգիայի, ջրամաքրման, նյութագիտության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Psychology

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է օտար լեզվի ուսումնառության սոցիալ-հոգեբանական հիմնախնդիրները՝ ընդգծելով այն գործոնները, որոնք ազդում են սովորողների լեզվական հմտությունների ձևավորման, մոտիվացիայի և հաղորդակցական կարողությունների զարգացման վրա։ Նյութում վերլուծվում են անհատի անձնային առանձնահատկությունները, ինքնագնահատականը, անհանգստության մակարդակը, սոցիալական միջավայրը և խմբային ազդեցությունները, որոնք կարող են ինչպես խթանել, այնպես էլ խոչընդոտել օտար լեզվի արդյունավետ յուրացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական միջավայրի բացակայության պայմաններում առաջացող դժվարություններին, ինչպես նաև սովորողների վախին սխալվելուց և հաղորդակցական արգելքներին, որոնք հաճախ դանդաղեցնում են խոսքային հմտությունների զարգացումը։ Աշխատությունը քննարկում է նաև մոտիվացիայի տեսակները՝ ներքին և արտաքին, և դրանց ազդեցությունը ուսուցման շարունակականության ու հաջողության վրա, ինչպես նաև ուսուցիչ-սովորող փոխազդեցության և ուսումնական խմբի հոգեբանական մթնոլորտի նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ցույց է տալիս, որ օտար լեզվի ուսումնառությունը ոչ միայն լեզվական, այլև խորապես սոցիալ-հոգեբանական գործընթաց է, որտեղ հաջողությունը կախված է ինչպես ճանաչողական, այնպես էլ էմոցիոնալ և սոցիալական գործոնների համադրությունից։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայկական կիսակոշտաբուրդ ցեղի ոչխարների մարսողական ապարատի համեմատական մորֆոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ հետսաղմնային օնտոգենեզի տարբեր ժամանակահատվածներում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել մարսողական համակարգի օրգանների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աճի և զարգացման օրինաչափությունները կենդանու կյանքի տարբեր փուլերում, ինչպես նաև տարիքային փոփոխությունների բնույթը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարսողական ապարատի առանձին բաժինների՝ բերանի խոռոչի, կերակրափողի, ստամոքսի և աղիքային համակարգի մորֆոլոգիական առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ոչխարի որոճող կենդանուն բնորոշ մարսողական կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախաստամոքսների և իսկական ստամոքսի հարաբերական զարգացմանը, հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխություններին, օրգանների չափերի և ձևի տարիքային դինամիկային։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տարիքային խմբերի միջև առկա կառուցվածքային տարբերությունները և որոշելու հետսաղմնային զարգացման ընթացքում մարսողական ապարատի ձևավորման հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են կիրառվել անատոմիական, հյուսվածաբանական, մորֆոմետրիկ և վիճակագրական մեթոդներ՝ ստացված տվյալների քանակական ու որակական գնահատման համար։ Քննության են առնվում նաև մարսողական օրգանների կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր կապերը կենդանու աճի, սննդակարգի փոփոխության և ֆիզիոլոգիական զարգացման հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տվյալ ցեղատեսակի ոչխարների մարսողական համակարգի տարիքային ձևավորման և ֆունկցիոնալ հարմարվողականության մասին։ Ստացված տվյալները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կենդանիների անատոմիայի, ֆիզիոլոգիայի, անասնաբուժության, կենդանաբուծության և ցեղաբուծության ոլորտներում՝ նպաստելով ցեղատեսակի կենսաբանական առանձնահատկությունների առավել խորքային ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, կենդանաբաններին, մորֆոլոգներին, կենդանաբույծներին, կենսաբանության և անասնաբուժության ուսանողներին, ասպիրանտներին և գյուղատնտեսական կենդանիների զարգացման ու անատոմիայի խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճիշտ փոփոխվող բաշխումների անալիտիկ հատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառություններին ասիմպտոտիկ վերլուծության ու հավանականությունների տեսության մեջ։ Գրքում ներկայացվում են ճիշտ փոփոխվող (regularly varying) ֆունկցիաների և բաշխումների հիմնական հասկացությունները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և սահմանային վարքագիծը։ Հեղինակը վերլուծում է Կaramata-ի տեսության հիմնական արդյունքները, Tauberian թեորեմները և դրանց կապը ծանր պոչ ունեցող բաշխումների մոդելավորման հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ինտեգրալ փոխակերպումների, լապլասյան և ֆուրիեի անալիզի մեթոդների կիրառությունները նման բաշխումների ուսումնասիրության մեջ, ինչպես նաև դրանց դերակատարությունը ստոխաստիկ գործընթացների, ռիսկերի տեսության և վիճակագրական ֆիզիկայի խնդիրներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ասիմպտոտիկ գնահատումների ճշգրտությանը, կոնվերգենցիայի հատկություններին և կիրառական մոդելներին, որոնք օգտագործվում են ֆինանսական մաթեմատիկայում, հուսալիության տեսությունում և մեծ շեղումների վերլուծության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, հավանականությունների տեսության մասնագետների, կիրառական վիճակագիրների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորը տեսական հիմքեր և ժամանակակից կիրառական մոտեցումներ։

History

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանական համակարգի համատեքստում՝ ընդգծելով նրա կապը հերոսական նախատիպերի, էթնոգենետիկ պատմությունների և ազգածագման առասպելների կառուցվածքային մոդելների հետ։ Նշվում է, որ Արամի կերպարը հայ առասպելաբանական և պատմական ավանդույթում հանդես է գալիս որպես հիմնադիր-հերոսի տիպ, որի միջոցով արտահայտվում են տարածքի, ազգի և պետականության սկզբնավորման գաղափարները։ Վերլուծվում է, որ հնդեվրոպական առասպելաբանության շրջանակում նման կերպարները հաճախ կապված են տարածքի նվաճման, կարգի հաստատման և մշակութային ինքնության ձևավորման գաղափարների հետ, ինչը թույլ է տալիս Արամի առասպելը դիտարկել որպես համեմատական առասպելաբանական կառուցվածքի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց ազգածագման խնդրին, որտեղ առասպելաբանական և պատմական շերտերը փոխկապակցվում են՝ ձևավորելով բազմաշերտ ինքնության պատկերացում, որը միավորում է դիցաբանական ծագումնաբանական պատմությունները և պատմական հիշողության տարրերը։ Նշվում է նաև, որ Արամի կերպարի մեկնաբանությունները տարբեր գիտական մոտեցումներում տատանվում են՝ սկսած լեզվաբանական և պատմական վերլուծություններից մինչև մշակութային-սիմվոլիկ մեկնաբանություններ, ինչը վկայում է նրա բազմիմաստ բնույթի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանության համատեքստում կարող է դիտարկվել որպես ազգածագման առասպելների ընդհանուր մոդելի տեղական դրսևորում՝ արտացոլելով հայոց ինքնության ձևավորման գաղափարական հիմքերը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի դեպքում տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո արյան մակարդելիության համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վիրաբուժական միջամտությունից հետո հեմոստազի համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններն են, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդի հետվիրահատական ընթացքի, արյունահոսության ռիսկի և հնարավոր թրոմբոտիկ բարդությունների գնահատման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արյան մակարդման գործընթացի տարբեր ցուցանիշներ և դրանց փոփոխությունները վիրահատությունից հետո՝ նպատակ ունենալով պարզել օրգանիզմի հեմոստազային համակարգի արձագանքը միջամտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակարդման և հակամակարդիչ մեխանիզմների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել այդ հավասարակշռության վերականգնման վրա հետվիրահատական շրջանում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մակարդելիության լաբորատոր ցուցանիշների համեմատական գնահատում, դրանց դինամիկայի ուսումնասիրություն և ստացված տվյալների կապը հիվանդների կլինիկական վիճակի հետ։ Կարևոր է նաև վիրաբուժական միջամտության ծավալի, հիվանդի ընդհանուր վիճակի և հետվիրահատական ընթացքի հնարավոր ազդեցության դիտարկումը հեմոստազի ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ավելի լավ հասկանալու տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո մակարդման համակարգի փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հետվիրահատական հսկողության, արյունահոսության և թրոմբոտիկ բարդությունների ռիսկի գնահատման, ինչպես նաև հիվանդների անվտանգ վարման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ուրոլոգներին, վիրաբույժներին, հեմատոլոգներին, անեսթեզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։