Մաթեմատիկական անալիզ. Երրորդ մաս

Informatics

Այս աշխատանքը նվիրված է խիստ տիպավորված ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզուների իմաստավորման և կատարման ալգորիթմների տեսական հիմքերին, որտեղ ուսումնասիրվում են այն մեթոդները, որոնց միջոցով ծրագրային կառուցվածքները կարող են ձևականորեն մեկնաբանվել և վերածվել հաշվարկային գործընթացների։ Նյութում մանրամասն քննարկվում են տիպային համակարգերի դերը ծրագրերի ճիշտության ապահովման մեջ, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են լամբդա-հաշվի վրա հիմնված կառուցվածքները օգտագործվում ինտերպրետացիայի մոդելների ստեղծման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևական իմաստաբանությանը, վերագրական և օպերացիոն մոտեցումների համադրությանը, ինչպես նաև ալգորիթմների կառուցմանը, որոնք ապահովում են ծրագրերի արդյունավետ և ճիշտ կատարում՝ պահպանելով տիպային սահմանափակումները։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է վերացական մեքենաների, միջանկյալ ներկայացումների և ծրագրային վերափոխումների դերը, որոնք թույլ են տալիս կապ հաստատել բարձր մակարդակի ֆունկցիոնալ նկարագրությունների և իրական հաշվարկային միջավայրերի միջև։

Political Science

Ռազմավարության և անվտանգության հարցեր գիրքը Արմեն Այվազյանի ուսումնասիրական աշխատանքներից է, որտեղ ներկայացվում են ազգային անվտանգության, ռազմավարական մտածողության և պետության պաշտպանության համակարգերի հիմնական սկզբունքները՝ թե՛ տեսական, թե՛ գործնական դիտանկյունից։ Ստեղծագործության մեջ հեղինակը վերլուծում է պետության անվտանգության բաղադրիչները՝ ներառելով ռազմական, քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական գործոնները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված ազդեցությունը պետության կայունության վրա։ Գրքում քննարկվում են տարածաշրջանային անվտանգային խնդիրները, աշխարհաքաղաքական զարգացումները և փոքր պետությունների ռազմավարական վարքագծի առանձնահատկությունները՝ հատկապես ընդգծելով այն մարտահրավերները, որոնց բախվում է Հայաստանը իր պատմական և ժամանակակից միջավայրում։ Այվազյանը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև ազգային անվտանգության գաղափարական հիմքերին՝ նշելով, որ պետական դիմադրողականությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հասարակության գիտակցությամբ, միասնականությամբ և ազգային նպատակների հստակ ձևակերպմամբ։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ տեսական-վերլուծական և կիրառական բնույթի է, քանի որ այն փորձում է կապել ռազմավարական գիտելիքը իրական քաղաքական գործընթացների հետ և առաջարկել մոտեցումներ անվտանգության համակարգի արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը կարևոր է քաղաքագիտությամբ, ռազմավարական հետազոտություններով, անվտանգության ուսումնասիրություններով և պետական կառավարման հարցերով հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է համապարփակ պատկերացում ժամանակակից անվտանգության խնդիրների և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մասին։

Finance

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինովացիոն գործունեության կազմակերպման ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նորարարական նախագծերի իրականացման ընթացքում ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման և արդյունավետ օգտագործման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկել դրանց լուծման և ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ ՀՀ օրենսդրությամբ ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրների շարքում նախատեսվում են պետական բյուջեի միջոցները, ինովացիոն գործունեության սուբյեկտների սեփական միջոցները, տեղական և օտարերկրյա ներդրողների ու միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների միջոցները, ինչպես նաև վենչուրային հիմնադրամների ֆինանսավորումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինովացիոն նախագծերի ֆինանսավորման տարբեր փուլերը՝ գիտական գաղափարի ձևավորումից և հետազոտական աշխատանքներից մինչև փորձնական մշակում, արտադրության կազմակերպում, տեխնոլոգիական ներդրում և նոր արտադրանքի կամ ծառայության շուկայականացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ինովացիոն նախագծերը սովորաբար բնութագրվում են բարձր անորոշությամբ և ռիսկայնությամբ, ինչի պատճառով դրանց ֆինանսավորումը կարող է դժվար լինել ավանդական վարկային և ներդրումային մեխանիզմների միջոցով։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է պետական աջակցության դերը՝ դրամաշնորհների, համաֆինանսավորման, երաշխիքների, հարկային և այլ տնտեսական խթանների կիրառման միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությունը պետական աջակցության ուղղությունների շարքում ներառում է նաև վենչուրային և ներդրումային հիմնադրամների ձևավորման, ֆինանսական ու ներդրումային աջակցության, ինչպես նաև ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական համակարգի տարբեր օղակների՝ առևտրային բանկերի, ապահովագրական ընկերությունների, կենսաթոշակային ֆոնդերի և արժեթղթերի շուկայի հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ ինովացիոն նախագծերին երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղելու տեսանկյունից։ ՀՀ-ում այս ուղղությամբ կատարված հետազոտությունները շեշտադրում են «երկար փողերի» օգտագործման, ներդրումային ռեսուրսների առավել արդյունավետ ուղղորդման և ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական կամ «seed» ֆինանսավորման պակասը, մասնավոր ներդրողների սահմանափակ ակտիվությունը, վենչուրային կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրները, գիտության և բիզնեսի միջև կապերի ոչ բավարար մակարդակը և ինովացիոն ենթակառուցվածքների ֆինանսական ապահովվածության հարցերը։ Այս խնդիրները կարևոր են հատկապես այն փուլերում, երբ նորարարական գաղափարը դեռևս չունի կայացած շուկա կամ բավարար եկամտաբերության պատմություն և, հետևաբար, դժվարությամբ է ներգրավում ավանդական ֆինանսավորում։ ՀՀ-ում ինովացիոն համակարգի զարգացման վերաբերյալ պետական ծրագրերում նույնպես ընդգծվել են մասնավոր կապիտալի ներգրավումը, համաֆինանսավորման սկզբունքի կիրառումը, ինովացիոն ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմների զարգացումը և ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ տեղեկատվական համակարգերի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական և պետական մասնակցությամբ ընկերությունների ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները, արժեթղթերի շուկայի օգտագործումը և ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման այլընտրանքային գործիքները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել ՀՀ-ում ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման ավելի բազմազան և կայուն համակարգի ձևավորմանը՝ պետական աջակցության և մասնավոր կապիտալի արդյունավետ համադրման, վենչուրային ֆինանսավորման ընդլայնման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային բաշխման միջոցով։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ինովացիոն գործունեության ֆինանսական միջավայրի բարելավումը կարող է նպաստել տեխնոլոգիական զարգացմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրության ընդլայնմանը, ընկերությունների մրցունակության բարձրացմանը և Հայաստանի տնտեսության երկարաժամկետ կառուցվածքային զարգացմանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է անտառային գեոհամակարգերի կողմից մատուցվող էկոհամակարգային ծառայությունների մոդելավորմանն ու արժեքային գնահատմանը՝ Տավուշի մարզի օրինակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է անտառային տարածքների ոչ միայն որպես բնական ռեսուրսների, այլև որպես հասարակությանն ու տնտեսությանը բազմաբնույթ օգուտներ տրամադրող բարդ բնական համակարգերի ուսումնասիրությունը։ Աշխատության մեջ էկոհամակարգային ծառայությունները դիտարկվում են որպես անտառային գեոհամակարգերի կառուցվածքի և գործառույթների արդյունք, որոնք ապահովում են նյութական, կարգավորող, մշակութային և այլ նշանակության օգուտներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Տավուշի մարզի անտառային գեոհամակարգերի տարածական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, դրանց բնական վիճակի, ռեսուրսային ներուժի և մարդածին ազդեցությունների գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ծառայությունների բացահայտմանը և դասակարգմանը, որոնք կապված են անտառների կողմից ջրային ռեսուրսների կարգավորման, հողերի պահպանության, կլիմայի կարգավորման, ածխածնի կլանման, կենսաբազմազանության պահպանման, ռեկրեացիայի և այլ հասարակական ու տնտեսական օգուտների ապահովման հետ։ Աշխատության մեջ կիրառվում են մոդելավորման և տարածական վերլուծության մոտեցումներ՝ հնարավորություն տալով գնահատել էկոհամակարգային ծառայությունների տարածական բաշխումը, դրանց ինտենսիվությունը և փոփոխությունները տարբեր բնական ու սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։ Արժեքային գնահատման միջոցով փորձ է արվում բնական համակարգերի կողմից ստեղծվող օգուտները ներկայացնել նաև տնտեսական չափելիությամբ, ինչը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ բնապահպանական որոշումների ընդունման և բնական ռեսուրսների կառավարման համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել էկոլոգիական և տնտեսական ցուցանիշները և բացահայտել այն տարածքները, որտեղ անտառային գեոհամակարգերի պահպանությունը կամ վերականգնումը կարող է ապահովել առավել մեծ հասարակական ու բնապահպանական արդյունք։ Կարևորվում է նաև մարդածին գործունեության ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ անտառահատումները, հողօգտագործման փոփոխությունները, գյուղատնտեսական ճնշումը և այլ գործոններ կարող են ազդել էկոհամակարգային ծառայությունների ծավալի և որակի վրա։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել Տավուշի մարզում բնապահպանական պլանավորման, տարածքային կառավարման, անտառների կայուն օգտագործման, բնական ռեսուրսների պահպանության և վերականգնման ծրագրերի մշակման ընթացքում։ Մոդելավորման և արժեքային գնահատման համադրումը հնարավորություն է տալիս բնական կապիտալի նշանակությունը ներկայացնել ավելի ամբողջական կերպով և հիմնավորել անտառային գեոհամակարգերի պահպանության տնտեսական ու սոցիալական անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, էկոլոգներին, բնապահպանական տնտեսագետներին, անտառագետներին, տարածքային պլանավորման և բնական ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև բնապահպանական քաղաքականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Culture

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին և մասնագետներին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան նյութերի մասին։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և այլ մատենագիտական աղբյուրներ՝ անդրադառնալով կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և հասարակական-մշակութային կյանքին։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նոր լույս տեսած գրականության արագ բացահայտման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար՝ անհրաժեշտ գրականությունը որոնելու, թեմատիկ մատենագիտություններ կազմելու և գիտական ուսումնասիրությունների համար աղբյուրներ ընտրելու նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու տեղեկատվական դաշտը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված աշխատությունների թեմատիկ շրջանակի մասին։

Culture

«Հայաստանի երիտասարդության ազգային տեսքը» թեման և ՀՀ մշակույթի ու երիտասարդության հարցերը վերաբերում են երիտասարդ սերնդի դերին, արժեքային և մշակութային ինքնության ձևավորմանը, ինչպես նաև նրանց ներգրավվածությանը ազգային, հասարակական և մշակութային գործընթացներում։ Հայ երիտասարդությունը համարվում է երկրի մշակութային և սոցիալ-տնտեսական զարգացման կարևոր ռեսուրս, որի ազգային ինքնագիտակցությունը և արժեհամակարգը ձևավորվում են կրթության, ընտանիքի, հասարակական կառույցների և մշակութային միջավայրի ազդեցությամբ։ ՀՀ մշակույթի նախարարությունն ու երիտասարդության գործերով կառույցները աշխատում են ստեղծել ծրագրեր, քաղաքականություններ և նախաձեռնություններ՝ խթանելու երիտասարդների մասնակցությունը մշակութային, ստեղծագործական, գիտական և սոցիալական ոլորտներում, ամրապնդելով նրանց ազգային ինքնությունը և միջսերնդային կապերը։ Այս թեման ընդգծում է այն կարևորությունը, որ մշակութային կրթությունը, ազգային արժեքների փոխանցումը և երիտասարդների ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշումը ունեն Հայաստանի ապագայի կայուն զարգացման, հասարակական միասնության և ազգային ինքնության պահպանման համար։