Մաթեմատիկական անալիզի խնդիրագիրք. Մաս 1

History

Պատմագիտական և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի պատմական, քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի պատմական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում։ Քննության են առնվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, դրա նշանակությունը տարածաշրջանային հաղորդակցության ուղիների, առևտրական կապերի և քաղաքակրթական փոխազդեցությունների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պետական կազմավորումների և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների ու պետությունների պատմական հարաբերություններին, քաղաքական ազդեցությունների փոխհարաբերակցությանը և տարածաշրջանային գործընթացներում Հայաստանի ունեցած դերակատարությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի կապերը Միջագետքի, Անատոլիայի, Իրանական բարձրավանդակի և հարակից տարածքների հետ՝ պատմական աղբյուրների ու մշակութային ընդհանրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Վերլուծվում են բնակչության տեղաշարժերի, առևտրատնտեսական փոխանակումների, կրոնական պատկերացումների, լեզվական շփումների և մշակութային ավանդույթների տարածման հնարավոր ազդեցությունները հայ հասարակության պատմական զարգացման վրա։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումները, միջպետական հարաբերությունների առանձնահատկությունները և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության նշանակությունը մերձավորարևելյան ընդհանուր պատմական գործընթացների բացահայտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական, հնագիտական, լեզվաբանական և մշակութաբանական աղբյուրների համադրական ուսումնասիրության հնարավորություններին, ինչպես նաև Հայաստանի ու Մերձավոր Արևելքի պատմական ժառանգության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, արևելագիտության, տարածաշրջանային պատմության, հնագիտության և միջազգային պատմամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ռափայել Պատկանյանի արձակ ժառանգության այն հատվածի ուսումնասիրությանը, որն առնչվում է Նոր Նախիջևանի հայ համայնքի կյանքին, կենցաղին և հասարակական հարաբերություններին։ Քննության են առնվում պատմվածքների թեմատիկ շրջանակը, սյուժետային կառուցվածքը, կերպարների համակարգը և հեղինակի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային ու ընտանեկան միջավայրի պատկերմանը, մարդկային փոխհարաբերություններին, բարքերին, սովորույթներին և ժամանակի հասարակական խնդիրների գրական արտացոլմանը։ Վերլուծվում են կերպարների խոսքային բնութագրերը, երգիծական ու հումորային տարրերը, պատմողական եղանակները և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև Նոր Նախիջևանի միջավայրի դերը ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու գրողի արձակի առանձնահատկությունների և նրա ստեղծագործություններում համայնքային կյանքի արտացոլման մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, մշակութաբանության և նորնախիջևանահայության մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Արվեստաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գեղանկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Հովսեփ Կարալյանի (1897–1981) ստեղծագործական ժառանգության, գեղարվեստական մտածողության և անհատական ոճի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նկարչի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության հիմնական փուլերը, Թիֆլիսում և Մոսկվայում ստացած գեղարվեստական կրթության նշանակությունը, ինչպես նաև նրա արվեստի ձևավորումը XX դարի հայկական կերպարվեստի զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կարալյանի գեղանկարչության թեմատիկ բազմազանությանը, կենցաղային տեսարանների, մարդկային կերպարների և առօրյա կյանքի պատկերների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործություններին բնորոշ քնարական տրամադրությունները, հիշողության և մանկության թեմաները, կերպարների արտահայտչականությունը, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են գեղարվեստական պայմանականության, ձևերի ընդհանրացման, գծանկարի հակիրճության և իրականության բանաստեղծական ընկալման փոխհարաբերությունները նկարչի ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել «Ձու վաճառողներ», «Լվացքից հետո», «Հանգիստ՝ ճանապարհին» և այլ աշխատանքներ՝ բացահայտելու Կարալյանի գեղարվեստական լեզվի ինքնատիպությունը և թեմատիկ նախասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նկարչի ստեղծագործական ժառանգության տեղին հայ գեղանկարչության պատմության մեջ, նրա ցուցահանդեսային գործունեությանը և արվեստի զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանության, հայ կերպարվեստի պատմության, գեղանկարչության տեսության, մշակութաբանության և XX դարի հայկական արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է կաթողիկոսական հանդերձանքի խորհրդաբանական իմաստների և դրանց պատկերագրական արտահայտությունների ուսումնասիրությանը միջնադարյան մանրանկարչության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են եկեղեցական բարձրագույն հոգևորականի հագուստի տարրերը՝ դրանց ծիսական, աստվածաբանական և սոցիալական նշանակության համատեքստում, ինչպես նաև դրանց դերը հոգևոր իշխանության և հեղինակության տեսողական ներկայացման համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես են միջնադարյան ձեռագրերի մանրանկարներում կաթողիկոսական հանդերձանքի տարբեր բաղադրիչները՝ պատմուճանը, փիլոնը, խաչերը և այլ ծիսական ատրիբուտներ, ձեռք բերել խորհրդանշական բազմաշերտ իմաստներ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերագրական ավանդույթների ձևավորմանը, ձեռագրական դպրոցների տարբերություններին և քրիստոնեական արվեստում հանդերձանքի սիմվոլիկ լեզվի զարգացման ընթացքին։ Քննարկվում է նաև հոգևոր իշխանության տեսողական կոդավորման դերը միջնադարյան հասարակության աշխարհընկալման և գաղափարական համակարգերի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան արվեստի պատմության, հայ եկեղեցական մշակույթի և պատկերագրության ուսումնասիրության ոլորտում՝ օգտակար լինելով արվեստաբանների, պատմաբանների և հայագետների համար։

Linguistics

Այս աշխատանքը նվիրված է արտոնագրային մասնագրի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկյան արտոնագրերի փաստական նյութի հիման վրա։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արտոնագրային տեքստն է՝ որպես միաժամանակ գիտատեխնիկական, իրավական և մասնագիտական հաղորդակցության յուրահատուկ տեսակ, որի հիմնական նպատակներից է գյուտի էության հնարավորինս հստակ, ամբողջական և իրավականորեն պաշտպանելի ներկայացումը։ Աշխատանքում արտոնագրային մասնագրի լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական տեղեկատվություն փոխանցող միջոց, այլև որպես այնպիսի լեզվական համակարգ, որի միջոցով ձևակերպվում են գյուտի հատկանիշները, կիրառման հնարավորությունները, նորարարական կողմերը և իրավական պաշտպանության սահմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արտոնագրային տեքստում լեզվական ընտրությունը հաճախ պայմանավորված է իրավական պահանջներով․ ձևակերպումները պետք է լինեն հնարավորինս ճշգրիտ, տրամաբանորեն կապված և հնարավորինս քիչ երկիմաստություն առաջացնեն։ Ուսումնասիրվում են արտոնագրային մասնագրերին բնորոշ բառապաշարը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական առանձնահատկությունները, նախադասությունների կապակցման միջոցները, շաղկապների և հարաբերական մակբայների կիրառությունը, ինչպես նաև բարդ համադասական և ստորադասական կառուցվածքների դերը։ Առանձին կարևորություն ունի այն գաղափարը, որ արտոնագրային տեքստի իրավական նշանակությունը կարող է ձևավորվել ոչ այնքան հատուկ իրավաբանական տերմինների, որքան լեզվական կառուցվածքների միջոցով։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են որոշակի բառերի, բառակապակցությունների, շարահյուսական կապերի և ձևակերպումների ընտրությունը ազդել գյուտի նկարագրության ճշգրտության և դրա իրավական մեկնաբանության վրա։ Ամերիկյան արտոնագրային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել նաև անգլերեն արտոնագրային ոճի այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորված են անգլալեզու գիտատեխնիկական և իրավական հաղորդակցության ավանդույթներով։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է արտոնագրային մասնագրի տրամաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը․ նախադասությունների և պարբերությունների հաջորդականությունը պետք է ապահովի տեխնիկական գաղափարի հետևողական բացահայտումը՝ միաժամանակ ընդգծելով գյուտի էական և տարբերակիչ հատկանիշները։ Քննարկվում է նաև հոմանիշության, շարահյուսական կրկնությունների և տեղեկատվության տարբեր մակարդակների ներկայացման դերը, քանի որ արտոնագրային լեզվում որոշակի կրկնություն կամ տարբեր ձևակերպումների զուգահեռ կիրառություն կարող է ունենալ ոչ թե գեղարվեստական, այլ ճշգրտող և իրավական գործառույթ։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է արտոնագրային մասնագիրը որպես յուրահատուկ լեզվաոճական ժանր, որտեղ գիտատեխնիկական բովանդակությունը և իրավական նպատակադրումը փոխկապակցված են լեզվական կառուցվածքի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, ոճաբանների, թարգմանիչների, արտոնագրային մասնագետների, իրավաբանների, գիտատեխնիկական տեքստերով զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները հատկապես արժեքավոր են արտոնագրային փաստաթղթերի լեզվական վերլուծության, դրանց թարգմանության և մասնագիտական տեքստերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ըմբռնման տեսանկյունից։

Technology

Ուսումնական ձեռնարկը նվիրված է ջերմատեխնիկայի տեսական հիմքերի և ջերմափոխանակության գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ ներառելով ջերմության փոխանցման հիմնական օրինաչափությունները, դրանց մաթեմատիկական նկարագրությունը և տեխնիկական համակարգերում կիրառման առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են ջերմության փոխանցման երեք հիմնական եղանակները՝ ջերմահաղորդականությունը, կոնվեկցիան և ճառագայթումը, դրանց ֆիզիկական էությունը, բնութագրող մեծությունները և փոխազդեցության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պինդ մարմիններում, հեղուկներում և գազերում ջերմության տարածման գործընթացներին, ինչպես նաև տարբեր նյութերի ջերմաֆիզիկական հատկությունների ազդեցությանը ջերմափոխանակության ինտենսիվության վրա։ Քննարկվում են ջերմահաղորդականության դիֆերենցիալ հավասարումները, սահմանային և սկզբնական պայմանները, ջերմային դիմադրության հասկացությունը և ջերմային հոսքերի հաշվարկման մեթոդները։ Ուսումնասիրվում են կայուն և ոչ կայուն ջերմային ռեժիմները, հարթ և գլանային պատերով ջերմափոխանակությունը, բազմաշերտ կառուցվածքներում ջերմության փոխանցումը և ջերմամեկուսացման սկզբունքները։ Կարևորվում են կոնվեկտիվ ջերմափոխանակության օրինաչափությունները, հեղուկների ու գազերի շարժման բնույթը, ինչպես նաև բնական և հարկադրական կոնվեկցիայի տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմային ճառագայթման ֆիզիկական հիմքերին, մակերևույթների ճառագայթային հատկություններին և շրջապատող միջավայրի հետ էներգափոխանակությանը։ Ձեռնարկում կարող են ներառվել հաշվարկային օրինակներ, բանաձևերի կիրառման մեթոդներ, ջերմափոխանակիչների աշխատանքի վերլուծություն և տարբեր տեխնիկական խնդիրների լուծման մոտեցումներ։ Նյութը նպաստում է ջերմային գործընթացների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների ձևավորմանը, ինժեներական հաշվարկների կատարման և տեխնիկական համակարգերի ջերմային ռեժիմների գնահատման հմտությունների զարգացմանը։ Այն օգտակար է էներգետիկայի, մեքենաշինության, շինարարության, ջերմաէներգետիկայի և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների, դասախոսների ու ինժեներատեխնիկական մասնագետների համար։