Մեղքի հիմնախնդիրները քրեական իրավունքում

Literature

Աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի գրական ժառանգության բազմակողմանի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայրենիքի, հիշողության, ազգային ինքնության, բնության, մարդու ներաշխարհի, հայրենազրկման, կարոտի և սփյուռքյան կյանքի թեմաները՝ բացահայտելով դրանց արտահայտման յուրահատուկ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը, լեզվի պատկերավորությանը, պատմողական կառուցվածքին, խորհրդանշական համակարգին և հեղինակային ոճի ինքնատիպությանը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև ստեղծագործությունների պատմամշակութային համատեքստը, դրանց ազդեցությունը հայ արձակի զարգացման վրա և գրական արժեքը ազգային մշակույթի շրջանակում։ Գիրքը հետաքրքիր է գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են առավել խորությամբ ճանաչել սփյուռքահայ գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհն ու նրա ներդրումը հայ գրականության զարգացման մեջ։

Political Science

Գիտական աշխատությունը նվիրված է քաղաքական օտարման երևույթի տեսական, սոցիալ-փիլիսոփայական և քաղաքագիտական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հասարակության քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոխակերպումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում քաղաքական օտարման էությունը, դրա առաջացման պատմական և հասարակական նախադրյալները, անհատի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացներից քաղաքացիների հեռացման և հանրային կյանքում նրանց մասնակցության սահմանափակման հնարավոր պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական օտարման հասկացության ձևավորմանը հասարակագիտական մտքի պատմության մեջ, դրա փիլիսոփայական և սոցիոլոգիական մեկնաբանություններին, ինչպես նաև ժամանակակից քաղաքագիտության շրջանակներում մշակված տեսական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական օտարման տարբեր դրսևորումները, մասնավորապես՝ քաղաքական անզորության զգացումը, քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ անվստահությունը, քաղաքական գործընթացների իմաստի ընկալման դժվարությունները, հասարակական մեկուսացումը և քաղաքական մասնակցության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը։ Քննության են առնվում անհատի քաղաքական գիտակցության, արժեքային կողմնորոշումների, սոցիալական փորձառության և քաղաքական վարքագծի փոխկապակցվածությունները՝ հասարակական վերափոխումների պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորման և հետխորհրդային հասարակական փոփոխությունների համատեքստում քաղաքական օտարման առաջացման հնարավոր գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են քաղաքական համակարգի ինստիտուցիոնալ վերափոխումները, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարության ազդեցությունը, քաղաքական ներկայացուցչության հիմնախնդիրները և պետական կառավարման մարմինների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական սոցիալականացման գործընթացներին, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, զանգվածային լրատվության միջոցների և հասարակական կազմակերպությունների դերին քաղաքացիների քաղաքական պատկերացումների ու մասնակցության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են քաղաքական մշակույթի առանձնահատկությունները, ժողովրդավարական արժեքների ընկալումը, քաղաքացիական պատասխանատվության գիտակցումը և քաղաքական իրավունքների իրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է քաղաքական օտարման և քաղաքացիական պասիվության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ քաղաքական գործընթացներից հեռացումը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն անհատական դիրքորոշումներով, այլև սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ տարբեր գործոններով։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական վստահության, իշխանության լեգիտիմության, հասարակական համերաշխության և պետական կառավարման արդյունավետության վերաբերյալ տեսական մոտեցումներին՝ առանց քաղաքական օտարման պատճառները որևէ առանձին գործոնով սահմանափակելու։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են քաղաքական օտարման ուսումնասիրման սոցիոլոգիական մեթոդները, հանրային կարծիքի հետազոտության հնարավորությունները, քաղաքական մասնակցության ցուցանիշները և քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հասարակության տարբեր սոցիալական, տարիքային և մասնագիտական խմբերում քաղաքական օտարման հնարավոր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կրթական մակարդակի, սոցիալական կարգավիճակի և հասարակական ներգրավվածության ազդեցությունը քաղաքական վարքագծի վրա։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է քաղաքական օտարման հաղթահարման հնարավոր ուղիների տեսական քննարկումը՝ քաղաքացիական կրթության զարգացման, քաղաքական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման, հանրային հաշվետվողականության ամրապնդման և հասարակական մասնակցության ինստիտուցիոնալ հնարավորությունների ընդլայնման համատեքստում։ Քննության են առնվում քաղաքացիների և պետական կառույցների միջև հաղորդակցության բարելավման, հանրային քննարկումների կազմակերպման, տեղական ինքնակառավարման գործընթացներում բնակչության մասնակցության և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների գործունեության հնարավոր նշանակությունները։ Դիտարկվում են նաև քաղաքական տեղեկատվության հասանելիության, մեդիագրագիտության, քննադատական մտածողության և իրավական գիտակցության զարգացման դերը քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ տեղեկացվածության բարձրացման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս քաղաքական օտարումը դիտարկելու որպես բազմագործոն հասարակական երևույթ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է քաղաքական, սոցիոլոգիական, հոգեբանական և մշակութային մոտեցումների համադրում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել փոխակերպվող հասարակություններում անհատի և պետության հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, քաղաքական մասնակցության խոչընդոտների բացահայտմանը և հասարակական վստահության ու քաղաքացիական ներգրավվածության զարգացման պայմանների ուսումնասիրմանը։ Այն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, սոցիոլոգների, փիլիսոփաների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական հասարակության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և հասարակագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Political Science

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կառուցվածքային և կոնստրուկտիվիստական չափումների զարգացման ու փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ 2008–2020 թվականների հայ-ռուսական հարաբերությունների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է միջազգային հարաբերությունների տեսական մոտեցումների կիրառմամբ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման, ռազմավարական առաջնահերթությունների փոփոխության, արտաքին քաղաքական որոշումների կայացման և տարածաշրջանային ու միջազգային գործընթացների ազդեցության վերլուծության հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է միջազգային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետությունների միջև ուժային հարաբերակցությունը, անվտանգության ապահովման մեխանիզմները, ազգային շահերի ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև ինքնության, պատմական հիշողության, քաղաքական գաղափարների և փոխադարձ ընկալումների դերը միջպետական հարաբերություններում։ Կառուցվածքային մոտեցման տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը, տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրը, Ռուսաստանի հետ ռազմաքաղաքական համագործակցությունը, տնտեսական փոխկախվածությունը և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում իրականացվող փոխգործակցությունը։ Կոնստրուկտիվիստական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են պատմական կապերը, քաղաքական ինքնության պատկերացումները, դիվանագիտական խոսույթը, հասարակական ընկալումները և պետությունների միջև ձևավորված նորմերն ու սպասումները ներգործում արտաքին քաղաքականության նպատակների և գործնական որոշումների վրա։ Հետազոտության ժամանակագրական ընդգրկումը ներառում է Հայաստանի ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական զարգացման կարևոր փուլեր, որոնց ընթացքում հայ-ռուսական հարաբերությունները ենթարկվել են ինչպես շարունակականության, այնպես էլ որոշակի փոփոխությունների ազդեցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի 2008 թվականի տարածաշրջանային իրադարձությունների հետևանքները, Հարավային Կովկասում անվտանգության միջավայրի փոփոխությունները, Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկերության ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ինչպես նաև երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական ոլորտներում։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության շրջանակներում Հայաստանի մասնակցությանը, ռուսական ռազմական ներկայության նշանակությանը, էներգետիկ և տնտեսական համագործակցությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգության վերաբերյալ երկու պետությունների շահերի համընկնումներին և տարբերություններին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության բազմակողմանիության, եվրոպական կառույցների հետ համագործակցության և եվրասիական ինտեգրման գործընթացների փոխհարաբերությունները։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի 2013 թվականին Հայաստանի՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու ուղղությամբ կայացրած քաղաքական որոշումը և 2015 թվականին այդ կառույցին անդամակցության ազդեցությունը երկրի արտաքին տնտեսական ու քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև 2018 թվականի Հայաստանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը հայ-ռուսական հարաբերությունների քաղաքական խոսույթի, փոխադարձ վստահության, դիվանագիտական հաղորդակցության և արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների տեսանկյունից։ Առանձին նշանակություն ունեն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացը, Ռուսաստանի միջնորդական դերակատարությունը, 2016 թվականի ապրիլյան ռազմական բախումները և 2020 թվականի պատերազմը, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի անվտանգության միջավայրի և արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ քննարկումների վրա։ Աշխատության տեսական հիմքում կարևոր տեղ են զբաղեցնում միջազգային հարաբերությունների կառուցվածքային ռեալիզմի և սոցիալական կոնստրուկտիվիզմի գաղափարները, որոնց համադրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու արտաքին քաղաքական վարքագիծը ոչ միայն նյութական ռեսուրսների, ռազմական կարողությունների և աշխարհաքաղաքական սահմանափակումների, այլև գաղափարական պատկերացումների, ինքնության և միջպետական հարաբերություններում ձևավորված սոցիալական նորմերի տեսանկյունից։ Հետազոտության մեթոդաբանական նշանակությունը պայմանավորված է միջազգային հարաբերությունների տարբեր տեսությունների համեմատական կիրառմամբ, քաղաքական գործընթացների պատմական վերլուծությամբ և արտաքին քաղաքական որոշումների վրա ազդող կառուցվածքային ու գաղափարական գործոնների փոխկապակցվածության բացահայտմամբ։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու փոքր պետությունների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, անվտանգության ապահովման ռազմավարություններին, մեծ տերությունների հետ հարաբերությունների կառուցման մեխանիզմներին և միջազգային համակարգում սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող պետությունների քաղաքական ինքնուրույնության հիմնախնդիրներին։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը դիտարկվում է նաև Հայաստանի պետականության զարգացման, ազգային անվտանգության համակարգի ձևավորման և արտաքին քաղաքական ինքնության փոփոխության համատեքստում։ Գիտական աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, դիվանագետներին, պատմաբաններին, տարածաշրջանային անվտանգության հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն ունի տեսական, պատմաքաղաքական և վերլուծական նշանակություն՝ նպաստելով 2008–2020 թվականներին Հայաստանի արտաքին քաղաքականության զարգացման, հայ-ռուսական հարաբերությունների կառուցվածքային հիմքերի, քաղաքական ինքնության և միջազգային հարաբերությունների գաղափարական գործոնների փոխազդեցության առավել խորքային ընկալմանը։

Mathematics

Այս ուսումնամեթոդական ձեռնարկը ներկայացնում է կոմպլեքս անալիզի հիմնական հասկացություններն ու տեսական հիմքերը՝ նախատեսված ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են բարձրագույն մաթեմատիկա և դրա կիրառությունները։ Այն ընդգրկում է կոմպլեքս թվերի համակարգը, անալիտիկ ֆունկցիաները, սահմանները և ածանցյալները կոմպլեքս հարթության վրա, ինչպես նաև Կոշիի-Ռիմանի պայմանները և դրանց կիրառությունները։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են ինտեգրալների հաշվարկը կոմպլեքս փոփոխականի դեպքում, Կոշիի ինտեգրալային թեորեմը և բանաձևը, ինչպես նաև շարքերի (Taylor և Laurent) վերլուծությունը։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև գործնական խնդիրներին և օրինակներին, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել վերլուծական մտածողությունը։ Նյութը կառուցված է ուսումնական տրամաբանությամբ՝ աստիճանաբար բարդացող թեմաներով և վարժություններով, որոնք նպաստում են ինքնուրույն աշխատանքի և գիտելիքների խորացմանը։ Այս ձեռնարկը օգտակար է մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, ինժեներական և տեխնիկական ուղղությունների ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել կոմպլեքս անալիզի հիմունքները և կիրառությունները։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի հսկա խոցերի կլինիկական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հիվանդության դրսևորումների, հյուսվածքային փոփոխությունների և ախտաբանական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Ներկայացվում են ստամոքսի խոցային հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, խոշոր խոցային գոյացությունների առաջացման պատճառները, դրանց կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիվանդների կլինիկական տվյալները, էնդոսկոպիկ և հյուսվածաբանական հետազոտությունների արդյունքները, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են ստամոքսի պատի կառուցվածքային փոփոխությունները՝ կախված հիվանդության փուլից և բարդություններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մորֆոլոգիական նշանների և կլինիկական ախտանիշների միջև կապերի բացահայտմանը, ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և բուժական ռազմավարությունների ընտրության հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ստամոքսի խոցային հիվանդությունների ախտորոշման, կանխարգելման և բուժման արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, վիրաբույժների, ախտաբանների, բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև մարսողական համակարգի հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և բնական ռեսուրսների կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնական ռեսուրսների վերաբերյալ հողատարածական տվյալների հավաքագրման, համակարգման և կառավարման միասնական տեղեկատվական համակարգի ստեղծման խնդիրներին։ Քննության են առնվում հողային և այլ բնական ռեսուրսների տարածական հաշվառման, քարտեզագրման, դասակարգման և տվյալների թվայնացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխարհագրական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, տարածական տվյալների բազաների ձևավորմանը, թվային քարտեզների մշակմանը և տարբեր աղբյուրներից ստացվող տեղեկատվության համադրմանը։ Վերլուծվում են հողերի բնութագրերի, օգտագործման ձևերի, բնական պայմանների և ռեսուրսային ներուժի վերաբերյալ տվյալների կազմակերպման ու պարբերական թարմացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև համակարգի կիրառման հնարավորությունները հողային ռեսուրսների կառավարման, տարածքային պլանավորման, բնապահպանական մշտադիտարկման և բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման գործընթացներում։ Տեղեկատվական համակարգի ձևավորումը կարող է նպաստել տարածական տվյալների հասանելիության բարձրացմանը և բնական ռեսուրսների վերաբերյալ կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, հողային ռեսուրսների կառավարման, քարտեզագրության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։