Միապտուղ հղիության ընթացքը և ելքը արտամարմնային բեղմնավորումից հետո

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի պահպանության կարգավորման տնտեսական մեխանիզմի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բնապահպանական քաղաքականության և տնտեսական կառավարման այնպիսի մեխանիզմների ձևավորման խնդիրը, որոնք կարող են միաժամանակ նպաստել բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը, շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցմանը և տնտեսական զարգացման կայունությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական կարգավորման հիմնական գործիքները, դրանց կիրառման սկզբունքները և ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնօգտագործման և բնապահպանական վճարներին, աղտոտման համար տնտեսական պատասխանատվության մեխանիզմներին, խթանող և սահմանափակող տնտեսական գործիքներին, ինչպես նաև բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ գնահատվում են Հայաստանի բնապահպանական և տնտեսական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը, գործող մեխանիզմների արդյունավետությունն ու դրանց կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նաև բնապահպանական խնդիրների տնտեսական գնահատման, բնական ռեսուրսների արժեքավորման և շրջակա միջավայրին հասցվող վնասի հաշվարկման հարցերը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հիմնավորված տնտեսական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտությունը ուշադրություն է դարձնում նաև միջազգային փորձին և այն հնարավորություններին, որոնք կարող են կիրառվել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը և բնապահպանական առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են տնտեսական խթանների, հարկային և ֆինանսական գործիքների, ներդրումային քաղաքականության, էկոլոգիական նորարարությունների և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությունները։ Կարևորվում է նաև պետական կառավարման մարմինների, մասնավոր հատվածի և հասարակության համագործակցությունը՝ որպես բնապահպանական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման կարևոր նախապայման։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական կարգավորման համակարգի կատարելագործման, բնապահպանական միջոցառումների ֆինանսավորման արդյունավետության բարձրացման և կայուն զարգացման սկզբունքների առավել հետևողական կիրառման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, բնապահպանության և բնական ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Գիրքը նվիրված է արտաքին առևտրի պետական կարգավորման տեսական հիմքերին և գործնական մեխանիզմներին՝ ներկայացնելով միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում ազգային տնտեսության շահերի պաշտպանության և խթանման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են արտաքին առևտրի քաղաքականության գործիքները՝ մաքսային սակագներ, քվոտաներ, լիցենզավորում, արտահանման խրախուսման միջոցներ և ոչ սակագնային կարգավորման ձևեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ներքին շուկայի և տնտեսական մրցունակության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է պետության դերը արտաքին առևտրի կարգավորման մեջ, առևտրային հավասարակշռության ապահովման մեխանիզմները, արտահանման և ներմուծման կառուցվածքային փոփոխությունները և գլոբալ շուկաների ազդեցությունը ազգային տնտեսության զարգացման վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային առևտրային կազմակերպություններին, տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացներին, ազատ առևտրի համաձայնագրերին և դրանց ազդեցությանը պետական քաղաքականության ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև արտաքին առևտրի կարգավորման ռազմավարությունները զարգացող տնտեսություններում և տնտեսական անվտանգության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում արտաքին առևտրի պետական քաղաքականության, դրա գործիքակազմի և տնտեսական նշանակության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, պետական ծառայողների և ոլորտի մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոմիցետների՝ խոշոր սնկերի տեսակային կազմի, տարածական բաշխման և ֆունկցիոնալ կառուցվածքի համալիր ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են Հայաստանի տարբեր էկոլոգիական գոտիներում տարածված սնկերի բազմազանությունը, դրանց կենսամիջավայրերը, տարածման օրինաչափությունները և էկոհամակարգերում ունեցած դերը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մակրոմիցետների էկոլոգիական խմբերը, սննդառության առանձնահատկությունները, բույսերի հետ փոխհարաբերությունները, օրգանական նյութերի քայքայման գործընթացներում նրանց նշանակությունը և բնական էկոհամակարգերի կայունության պահպանման գործում ունեցած դերը։ Քննարկվում են սնկային ֆլորայի ձևավորման վրա ազդող կլիմայական, հողային և աշխարհագրական գործոնները, ինչպես նաև հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող տեսակների գնահատման հարցերը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի կենսաբազմազանության ուսումնասիրության, սնկաբանության զարգացման և բնական ռեսուրսների պահպանության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով կենսաբանների, էկոլոգների, սնկաբանների, բնապահպանների և գիտահետազոտական ոլորտի մասնագետների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացիի «Հայոց պատմության» մեջ հնարավոր հունական աղբյուրների խնդրին՝ բացահայտելով այն գիտական բանավեճերը, որոնք վերաբերում են նրա աշխատության կառուցվածքային, գաղափարական և տեղեկատվական աղբյուրների ծագմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե որքանով է հեղինակը օգտվել հունալեզու պատմագրական ավանդույթից, ինչպես նաև՝ ինչ ձևով են այդ հնարավոր աղբյուրները վերամշակվել և ինտեգրվել հայկական պատմագիտական համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստային համեմատություններին, միջնորդ լեզուների ազդեցությանը, պատմական տեղեկությունների փոխանցման ուղիներին և միջմշակութային փոխառությունների մեխանիզմներին, որոնք կարող էին ձևավորել Խորենացու պատմական պատկերացումները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է խնդրի շուրջ գոյություն ունեցող տարբեր գիտական դիրքորոշումները՝ ընդգծելով թե՛ աղբյուրագիտական քննադատության, թե՛ ազգային պատմագրության ինքնուրույնության հարցերը։ Այն կարևոր ներդրում է հայ պատմագրության ուսումնասիրության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում դասական պատմական տեքստի աղբյուրների բազմաշերտ և հաճախ հակասական բնույթը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին Հանրապետության պատմության ուսումնասիրման ընթացքին, պատմագիտական մոտեցումներին և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված գնահատականների վերլուծությանը։ Ներկայացվում են հանրապետության ստեղծման, պետական կառավարման, արտաքին և ներքին քաղաքականության, սոցիալ-տնտեսական կյանքի, ազգային անվտանգության և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ պատմագիտական աշխատությունները և դրանց հիմնական ուղղությունները։ Քննարկվում են տարբեր հեղինակների տեսակետները, սկզբնաղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները, պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման տարբերությունները և պատմագրության զարգացման փուլերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է ձևավորվել Հայաստանի առաջին Հանրապետության վերաբերյալ գիտական պատկերացումը և ինչ նշանակություն ունի այդ շրջանի ուսումնասիրությունը հայոց պետականության պատմության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հայագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Աշխատանքը մատենագիտական բնույթի համապարփակ ուղեցույց է, որը նվիրված է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված գրանցմանը և նկարագրությանը 1708-1920 թվականների ժամանակահատվածում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը, հայ գրքի զարգացման ընթացքը և հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրողների համար։ Ուղեցույցի հիմնական նպատակն է մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն թարգմանված օտարալեզու գրական ստեղծագործությունները՝ հնարավորինս հստակ մատենագիտական տվյալներով։ Նման աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հայերեն թարգմանական գրականությունը ձևավորվել է տարբեր մշակութային միջավայրերի և լեզուների հետ երկարատև շփման արդյունքում։ Ներառված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե որ երկրների և ժողովուրդների գրականությունն է թարգմանվել հայերեն, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ է ձևավորվել հետաքրքրություն, և ինչպես են այդ նախասիրությունները փոփոխվել ժամանակի ընթացքում։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են տեղեկություններ տրամադրել թարգմանված ստեղծագործության հեղինակի, վերնագրի, թարգմանչի, հրատարակության վայրի, հրատարակչի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային տվյալների վերաբերյալ։ Այդպիսի համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել առանձին հրատարակություններն ու տարբերակները, հետևել դրանց տարածմանը և ուսումնասիրել հայերեն թարգմանությունների հրատարակչական պատմությունը։ Աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման մեջ թարգմանիչները հանդես են եկել որպես տարբեր մշակույթների և հայ ընթերցողի միջև կապող օղակներ՝ նպաստելով օտար գրական, գիտական, փիլիսոփայական և մշակութային գաղափարների ներթափանցմանը հայ մտավոր կյանք։ Թարգմանիչների անունների և նրանց կատարած աշխատանքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրանց ներդրումը հայ գրականության և մշակույթի զարգացման գործում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու թարգմանական գործընթացի զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում փոփոխվել են ինչպես հայ գրքի հրատարակության կենտրոնները, այնպես էլ հայ ընթերցողի մշակութային պահանջները և արտաքին աշխարհի հետ կապերի բնույթը։ Հետևաբար մատենագիտական նյութը կարող է ծառայել ոչ միայն գրքերի հաշվառման, այլև պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Ուղեցույցի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև օտար գրականության լայն ընդգրկումը։ Հայերեն են թարգմանվել տարբեր ժողովուրդների և գրական ավանդույթների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններ, և դրանց մատենագիտական համախմբումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ մշակույթի՝ եվրոպական և այլ գրականությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների մասին։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կարող է օգտագործվել համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխանակումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Մատենագիտական համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Այն կարող է օգնել բացահայտելու առանձին հրատարակությունների առկայությունը տարբեր հավաքածուներում, ճշգրտելու գրքերի նկարագրությունները և համալրելու ազգային մատենագիտական ռեսուրսները։ Հատկապես արժեքավոր են այն հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները, որոնք հազվագյուտ են կամ պահպանվել են սահմանափակ թվով օրինակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև թարգմանական գրականության ժանրային և թեմատիկ պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Մատենագիտական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու գեղարվեստական գրականության, պոեզիայի, արձակի, դրամատուրգիայի և այլ գրական ուղղությունների ներկայացվածությունը, ինչպես նաև դիտարկելու դրանց հարաբերական տարածվածությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այսպիսով, ուղեցույցը կարող է հիմք ծառայել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման ընդհանուր միտումների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա՝ որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող մատենագիտական նյութի արժեքով։ Այն համակարգում է մեծածավալ գրքային տեղեկատվություն և այն դարձնում հասանելի գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է 1708-1920 թվականների ընթացքում հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականության մատենագիտական պատկերը՝ նպաստելով հայ թարգմանական մշակույթի պատմության վերականգնմանը, հայ գրքի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությանը և հայ մշակույթի՝ համաշխարհային գրական գործընթացների հետ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։