Մրգակորիզներից բուսական յուղերի ստացման տեխնոլոգիայի մշակում

Other Subjects

Էլեկտրոնային մարքեթինգը ժամանակակից մարքեթինգային գործունեության ձև է, որը հիմնված է ինտերնետի և թվային տեխնոլոգիաների կիրառման վրա և ուղղված է ապրանքների ու ծառայությունների առաջխաղացմանը, սպառողների ներգրավմանը և վաճառքների խթանմանը։ Այն ներառում է մի շարք գործիքներ և հարթակներ, ինչպիսիք են սոցիալական ցանցերը, որոնողական համակարգերը, էլեկտրոնային փոստը, կայքերը և բջջային հավելվածները, որոնք հնարավորություն են տալիս ընկերություններին անմիջական կապ հաստատել թիրախային լսարանի հետ։ Էլեկտրոնային մարքեթինգի զարգացման հիմնական նախադրյալներն են ինտերնետի տարածումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը և սպառողների վարքագծի փոփոխությունը, քանի որ ժամանակակից գնորդները ավելի հաճախ են օգտագործում առցանց հարթակներ տեղեկատվություն ստանալու և գնումներ կատարելու համար։ Այս մարքեթինգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կազմակերպություններին ավելի ճշգրիտ թիրախավորել իրենց լսարանը՝ օգտագործելով տվյալների վերլուծություն, օգտատերերի վարքագծի ուսումնասիրություն և թվային հետևողականություն։ Էլեկտրոնային մարքեթինգի հիմնական գործիքներից են որոնողական համակարգերի օպտիմիզացիան (SEO), որոնողական գովազդը (SEM), սոցիալական մեդիա մարքեթինգը (SMM), էլեկտրոնային փոստով մարքեթինգը և բովանդակային մարքեթինգը։ Այս գործիքները թույլ են տալիս բարձրացնել բրենդի ճանաչելիությունը, ներգրավել նոր հաճախորդներ և պահպանել արդեն գոյություն ունեցող հաճախորդների հավատարմությունը։ Էլեկտրոնային մարքեթինգի կարևոր առավելություններից է դրա չափելիությունը, քանի որ հնարավոր է ճշգրիտ գնահատել գովազդային արշավների արդյունավետությունը, այցելությունների քանակը, վաճառքների աճը և հաճախորդների ներգրավվածության մակարդակը։ Այն նաև համեմատաբար ավելի մատչելի է ավանդական մարքեթինգի ձևերի համեմատ և հնարավորություն է տալիս փոքր և միջին բիզնեսներին մրցակցել ավելի մեծ ընկերությունների հետ համաշխարհային շուկայում։ Միևնույն ժամանակ, էլեկտրոնային մարքեթինգը պահանջում է մշտական թարմացում և հարմարվողականություն, քանի որ թվային միջավայրը արագ է փոփոխվում, և մրցակցությունը այստեղ շատ բարձր է։ Կարևոր խնդիրներից են նաև տվյալների անվտանգության ապահովումը, օգտատերերի գաղտնիության պաշտպանությունը և տեղեկատվության ճիշտ օգտագործումը։ Ժամանակակից պայմաններում էլեկտրոնային մարքեթինգը դարձել է բիզնեսի զարգացման հիմնական ուղղություններից մեկը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս իրականացնել գլոբալ շուկայի հասանելիություն, արագ արձագանքել սպառողների պահանջներին և ստեղծել երկարաժամկետ հարաբերություններ հաճախորդների հետ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդարանական հանձնաժողովների իրավական կարգավիճակի տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի հանձնաժողովների կազմակերպման և գործունեության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում հանձնաժողովների տեղն է խորհրդարանի ներքին կառուցվածքում, դրանց ձևավորման սկզբունքները, իրավասությունների շրջանակը, գործունեության կազմակերպման ձևերը և խորհրդարանի հիմնական գործառույթների իրականացմանը մասնակցության առանձնահատկությունները։ Իրավահամեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի խորհրդարանական համակարգը համադրել այլ պետություններում գործող համապատասխան ինստիտուտների հետ՝ բացահայտելով ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել մշտական, ժամանակավոր և քննիչ հանձնաժողովների իրավական բնույթի տարբերություններին, դրանց կազմավորման հիմքերին և գործունեության նպատակներին։ Մշտական հանձնաժողովները դիտարկվում են որպես օրենսդրական աշխատանքի կարևոր կառուցվածքային օղակներ, որոնց շրջանակում իրականացվում են օրենքների նախագծերի և խորհրդարանի իրավասությանը վերաբերող այլ հարցերի նախնական քննարկումը, մասնագիտական ուսումնասիրությունը և համապատասխան եզրակացությունների ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հանձնաժողովների մասնակցությունը խորհրդարանական վերահսկողությանը, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների փոխհարաբերությունների ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Քննության առարկա կարող են լինել հանձնաժողովների կազմի ձևավորման սկզբունքները, խորհրդարանական խմբակցությունների ներկայացվածությունը, հանձնաժողովների նախագահների և անդամների իրավական դիրքը, նիստերի կազմակերպման կարգը և որոշումների ընդունման ընթացակարգերը։ Իրավահամեմատական վերլուծության միջոցով կարող են համադրվել տարբեր խորհրդարանական համակարգերում հանձնաժողովներին վերապահված լիազորությունները և խորհրդարանական մեծամասնության ու փոքրամասնության մասնակցության երաշխիքները։ Կարևորվում է նաև հանձնաժողովների գործունեության հրապարակայնության, մասնագիտական փորձաքննության և օրենսդրական գործընթացի արդյունավետության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ իրավական կարգավորման կատարելագործման խնդիրներին՝ գնահատելով, թե հանձնաժողովների իրավասությունների և ընթացակարգերի հստակ սահմանումը որքանով է նպաստում խորհրդարանի օրենսդրական ու վերահսկողական գործառույթների արդյունավետ իրականացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, խորհրդարանական իրավունքի և համեմատական իրավագիտության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով խորհրդարանական հանձնաժողովների իրավական բնույթի, կազմակերպման սկզբունքների և Ազգային ժողովի գործունեության մեջ դրանց ինստիտուցիոնալ նշանակության վերաբերյալ։

Chemistry

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է օրգանական քիմիայում էլիմինացման ռեակցիաների այն դեպքերի բացահայտմանը և մեկնաբանմանը, որոնք որոշ պայմաններում չեն համապատասխանում էլիմինացման դասական օրինաչափություններից ստացվող ակնկալվող արդյունքներին։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է նման անոմալ ռեակցիաների բնույթի ուսումնասիրությունը և դրանց ընթացքի բացատրությունը ընդհանրացված էլիմինացման կանոնի տեսանկյունից։ Հետազոտությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի այն կարևոր բնագավառին, որտեղ ռեակցիայի արդյունքը պայմանավորված է ոչ միայն ելանյութի կառուցվածքով, այլև ռեակցիայի մեխանիզմով, փոխարինիչների բնույթով, տարածական գործոններով, ռեակցիոն միջավայրով և այլ պայմաններով։ Աշխատության մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ հեղինակն է Նինա Գարնիկի Օբոսյանը, իսկ ուսումնասիրությունը ներկայացվել է որպես քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի ատենախոսության սեղմագիր՝ «Օրգանական քիմիա» մասնագիտությամբ (02.00.03), Երևանում, 1997 թվականին։ Հրատարակությունը 22 էջ է և պարունակում է պատկերներ։ Էլիմինացման ռեակցիաները օրգանական քիմիայի հիմնարար փոխարկումներից են․ դրանց ընթացքում մոլեկուլից հեռացվում են որոշ ատոմներ կամ խմբեր, ինչի հետևանքով սովորաբար առաջանում է բազմակի կապ, առավել հաճախ՝ ածխածին-ածխածին կրկնակի կապ։ Դասական մոտեցումներում նման ռեակցիաների ուղղությունը հաճախ բացատրվում է որոշակի կառուցվածքային և մեխանիստական կանոններով, սակայն իրական համակարգերում կարող են հանդիպել դեպքեր, երբ ստացվող հիմնական արգասիքը կամ արգասիքների հարաբերակցությունը չի համապատասխանում պարզ կանխատեսմանը։ Հենց այդպիսի երևույթներն են կազմում ուսումնասիրության գիտական խնդրի առանցքը։ «Անոմալ» բնորոշումը տվյալ համատեքստում վերաբերում է այնպիսի էլիմինացման ընթացքներին, որոնց ժամանակ ռեակցիայի ընտրողականությունը, ուղղությունը կամ ստացվող արտադրանքի կառուցվածքը տարբերվում է սովորաբար սպասվող օրինաչափությունից։ Նման դեպքերի բացահայտումը կարևոր է, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմները և պարզելու այն գործոնները, որոնք կարող են փոխել ռեակցիայի նախընտրելի ուղին։ Ընդհանրացված էլիմինացման կանոնի կիրառումը ենթադրում է տարբեր ռեակցիաների դիտարկում միասնական տեսական շրջանակում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձին, առաջին հայացքից բացառիկ թվացող դեպքերը դիտարկել որպես որոշակի ընդհանուր մեխանիզմների դրսևորումներ։ Հետևաբար ուսումնասիրության արժեքը ոչ միայն նոր անոմալ օրինակների արձանագրումն է, այլև դրանց ընդհանուր տեսական օրինաչափության մեջ տեղավորելու փորձը։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է ռեակցիայի մեխանիզմի և ելանյութի կառուցվածքի միջև կապի բացահայտումը։ Էլիմինացման գործընթացներում մեծ նշանակություն կարող են ունենալ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են հեռացող խմբի բնույթը, հարևան ածխածնի ատոմների կառուցվածքը, փոխարինիչների էլեկտրոնային ազդեցությունը, տարածական դասավորությունը, հիմքի կամ այլ ռեագենտի հատկությունները և ռեակցիոն միջավայրի պայմանները։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է որոշել, թե որ կապն է խզվելու և որ դիրքում է ձևավորվելու նոր բազմակի կապը։ Ուսումնասիրության տեսական նշանակությունն այն է, որ անոմալ ռեակցիաների վերլուծությունը կարող է օգնել ճշգրտել էլիմինացման ռեակցիաների վերաբերյալ գոյություն ունեցող պատկերացումները։ Եթե տարբեր համակարգերում դիտվող բացառիկ արդյունքները հնարավոր է բացատրել մեկ ընդհանուր սկզբունքով, ապա այդ սկզբունքը դառնում է ավելի լայն կանխատեսող նշանակություն ունեցող գործիք։ Այսպիսի մոտեցումը կարևոր է հատկապես օրգանական սինթեզի համար, որտեղ անհրաժեշտ է նախապես կանխատեսել հնարավոր արտադրանքի կառուցվածքը և ընտրել ռեակցիայի համապատասխան պայմանները։ Աշխատությունը նաև հետաքրքիր է օրգանական ռեակցիաների ընտրողականության տեսանկյունից։ Միևնույն ելանյութից տեսականորեն կարող են առաջանալ տարբեր կառուցվածքի արտադրանքներ, և դրանցից մեկի գերակշռությունը կախված է ռեակցիայի մեխանիզմից։ Անոմալ ընթացքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում սովորական ընտրողականությունը փոխվում է։ Այդ գիտելիքը կարող է կիրառվել նպատակային սինթեզում՝ անհրաժեշտ կառուցվածքով միացությունների ստացման համար։ Մատենագիտական աղբյուրները հաստատում են, որ աշխատանքը դասակարգված է հենց օրգանական քիմիայի բնագավառում, իսկ 1997 թվականի նույն մասնագիտական կատալոգում այն ընդգրկված է այլ օրգանական քիմիայի թեկնածուական ուսումնասիրությունների շարքում։ Հետազոտության արժեքը պայմանավորված է նաև դրա մեթոդաբանական բնույթով․ առանձին ռեակցիաների ուսումնասիրության միջոցով փորձ է արվում ստանալ ավելի ընդհանուր պատկերացում էլիմինացման գործընթացների օրինաչափությունների մասին։ Այս մոտեցումը բնորոշ է մեխանիստական օրգանական քիմիային, որտեղ փորձարարական տվյալները համադրվում են տեսական մոդելների հետ՝ ռեակցիայի ընթացքը ոչ միայն նկարագրելու, այլև պատճառաբանելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է էլիմինացման ռեակցիաների մեխանիզմների և դրանց անսովոր դրսևորումների ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին, օրգանական սինթեզի մասնագետներին, քիմիայի դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Հատկապես օգտակար կարող է լինել այն մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են էլիմինացման ռեակցիաների ընտրողականությունը, կառուցվածք-ռեակտիվություն կապը և դասական քիմիական կանոններից շեղվող ռեակցիոն ընթացքների տեսական բացատրությունները։

Culture

Այս հրատարակությունը հանդիսանում է մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը։ Աշխատության մեջ ամփոփված են տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ աղբյուրներ, որոնք առնչվում են հայկական մշակութային կյանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրմանը։ Տեղեկատուն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ոլորտում հրապարակված գրականության շրջանակում, ծանոթանալ նոր հետազոտություններին և գտնել անհրաժեշտ աղբյուրներ հետագա գիտական կամ մասնագիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ ընդգրկելով թատրոնը, երաժշտությունը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական մշակույթը, մշակութային քաղաքականությունը և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների այլ բնագավառներ։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական գործիք է գիտաշխատողների, գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանն ու գիտական հաղորդակցության զարգացմանը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկավարժական աքսիոլոգիայի ժամանակակից հայեցակարգային հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով կրթության և դաստիարակության գործընթացներում արժեքների դերի, ձևավորման և փոխանցման հիմնախնդիրների վրա։ Աշխատանքի հիմքում այն գաղափարն է, որ կրթությունը միայն գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների փոխանցման գործընթաց չէ, այլ նաև անձի արժեքային աշխարհընկալման ձևավորման կարևոր միջավայր։ Այս տեսանկյունից մանկավարժական աքսիոլոգիան ուսումնասիրում է այն արժեքները, որոնք որոշում են կրթության նպատակները, բովանդակությունը, ուսուցչի և սովորողի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կրթական միջավայրի ընդհանուր բնույթը։ Ժամանակակից կրթական համակարգերում արժեքային կողմնորոշումները ձեռք են բերում առանձնահատուկ նշանակություն, քանի որ կրթության առջև դրվում են ոչ միայն ակադեմիական առաջադիմության, այլև պատասխանատու, ինքնուրույն, բարոյական և սոցիալապես ակտիվ անհատ ձևավորելու խնդիրներ։ Աշխատության շրջանակում մանկավարժական արժեքները կարելի է դիտարկել որպես այն գաղափարների, սկզբունքների և նորմերի ամբողջություն, որոնք ուղղորդում են կրթական գործունեության մասնակիցների վարքը և որոշում կրթության ցանկալի արդյունքների մասին պատկերացումները։ Այդ համակարգում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել մարդու արժանապատվությունը, ազատությունը, պատասխանատվությունը, արդարությունը, հանդուրժողականությունը, համագործակցությունը, ստեղծագործականությունը, գիտելիքը և ինքնակրթությունը։ Ժամանակակից աքսիոլոգիական մոտեցումը միաժամանակ ենթադրում է, որ արժեքները չեն կարող դիտարկվել միայն որպես պատրաստի դրույթների փոխանցման առարկա։ Դրանք ձևավորվում են անձի սեփական փորձի, սոցիալական փոխազդեցության, մշակութային միջավայրի և գիտակցված ընտրության գործընթացում։ Հետևաբար ուսուցիչը ներկայանում է ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման միջավայր ստեղծող մասնագետ։ Այս համատեքստում մեծ նշանակություն է ստանում ուսուցչի անձնական օրինակը, նրա մասնագիտական էթիկան, հաղորդակցման մշակույթը և սովորողի անհատականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև կրթական արժեքների փոփոխությունը ժամանակակից հասարակության պայմաններում։ Գլոբալացման, թվայնացման, մշակութային բազմազանության և սոցիալական արագ փոփոխությունների պայմաններում կրթական համակարգը բախվում է նոր արժեքային մարտահրավերների։ Դրանք պահանջում են վերաիմաստավորել ավանդական կրթական իդեալները և միաժամանակ պահպանել այն հիմնարար արժեքները, որոնք ապահովում են անձի և հասարակության կայուն զարգացումը։ Այսպիսի մոտեցման դեպքում մանկավարժական աքսիոլոգիան կապվում է մարդակենտրոն կրթության, ներառականության, միջմշակութային երկխոսության, քաղաքացիական կրթության և ամբողջ կյանքի ընթացքում սովորելու գաղափարների հետ։ Աշխատության տեսական նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս կրթության գործընթացը դիտարկել արժեքային համակարգի տեսանկյունից և հասկանալ, թե ինչպիսի նպատակներ են իրականում ընկած կրթական գործունեության հիմքում։ Միաժամանակ թեման ունի գործնական նշանակություն ուսուցիչների պատրաստման, կրթական ծրագրերի մշակման, դաստիարակության մեթոդների ընտրության և դպրոցական կամ բուհական միջավայրի ձևավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է մանկավարժական աքսիոլոգիան որպես ժամանակակից կրթագիտության կարևոր ուղղություն, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել կրթության ոչ միայն «ինչ սովորեցնել» և «ինչպես սովորեցնել», այլև «հանուն ինչ արժեքների կրթել» հիմնարար հարցը։

Technology

Խաղողագործության և գինեգործական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Այվազյանի վարդաբույր խաղողի սորտի ուսումնասիրությանը՝ որպես մուսկատային շամպայնային գինու արտադրության հնարավոր հումք։ Քննության են առնվում խաղողի սորտի ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունները, պտղի կառուցվածքը, հասունացման ընթացքը և տեխնոլոգիական պիտանիությունը փրփրուն գինիների արտադրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի շաքարայնության, տիտրվող թթվայնության, բուրավետ նյութերի, ֆենոլային միացությունների և հյութի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են մուսկատային բնորոշ բույրի ձևավորման պայմանները, խաղողի հավաքման օպտիմալ ժամկետների ընտրությունը և հումքի որակի ազդեցությունը պատրաստի գինու զգայաբանական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև խաղողի վերամշակման, հյութի ստացման, առաջնային խմորման և երկրորդային խմորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև փրփրուն գինու արտադրության համար անհրաժեշտ պայմանները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են խմորասնկերի ընտրության, ջերմաստիճանային ռեժիմների կարգավորման, ածխաթթու գազի ձևավորման և գինու բուրահամային հատկանիշների պահպանման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և զգայաբանական ցուցանիշների գնահատմանը, ինչպես նաև ուսումնասիրվող սորտի կիրառման տեխնոլոգիական ու տնտեսական նպատակահարմարությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել խաղողագործության, գինեգործության, սննդամթերքի տեխնոլոգիայի և խաղողի սորտերի արտադրական կիրառության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։