Нелинейно-дисперсионные симиляритоны и их применения в сверхбыстрой оптике

Other Subjects

Հրատարակության վերնագիրը՝ «Մէճմաի մուֆիտ», օսմաներեն ծագում ունեցող անվանում է, որը կարելի է հասկանալ որպես օգտակար կամ շահավետ նյութերի ժողովածու։ Այն մատնանշում է բազմաբովանդակ բնույթի աշխատություն, որի նպատակը կարող էր լինել ընթերցողին տարբեր ոլորտների վերաբերյալ օգտակար տեղեկություններ, գիտելիքներ և մտորումների նյութ տրամադրելը։ Նման ժողովածուները կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի կրթական և գիտահանրամատչելի գրականության մեջ՝ միավորելով ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող տեղեկություններ և նպաստելով ընթերցողների աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Դրանք կարող էին ծառայել որպես ինքնակրթության օժանդակ միջոց՝ խթանելով հետաքրքրությունը գիտելիքի, հասարակական կյանքի, մշակույթի և առօրյա գործնական հարցերի նկատմամբ։ Աշխատանքի արժեքը հայ գրքի պատմության տեսանկյունից պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ այն արտացոլում է հայ ընթերցողական միջավայրում բազմալեզու և տարբեր մշակութային ավանդույթների ազդեցությամբ ձևավորված հրատարակչական հետաքրքրությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել 19-րդ դարի հայ տպագրության, Զմյուռնիայի հայկական մշակութային կյանքի, գիտելիքի տարածման և հայերեն ու օսմաներեն գրավոր ժառանգության փոխառնչությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Գիրքը դիտարկելի է որպես իր ժամանակի ընթերցողական պահանջներին արձագանքող հրատարակություն, որի վերնագիրն ընդգծում է օգտակար տեղեկությունների հավաքման և տարածման գաղափարը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության Նեկա գետի ջրհավաք ավազանի կարստային ջրերի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում կարստային ջրային համակարգերի ձևավորման բնական պայմանների, դրանց տարածական բաշխման, սնուցման աղբյուրների և հիդրոլոգիական ռեժիմի ուսումնասիրությունն է։ Կարստային ջրերը ձևավորվում են հիմնականում ջրում լուծվող ապարների, հատկապես կրաքարերի և հարակից երկրաբանական շերտերի ներսում ընթացող լուծման ու ճեղքավորվածության գործընթացների արդյունքում, ինչի հետևանքով առաջանում են ստորգետնյա ջրերի շարժման բարդ ուղիներ, աղբյուրներ, խոռոչներ և այլ կարստային ձևեր։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Նեկա գետի ավազանի երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, տեղումների բնույթը, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխկապակցվածությունը և այն բնական գործոնները, որոնք պայմանավորում են կարստային ջրերի ձևավորումն ու տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորերկրյա ջրերի սնուցման և բեռնաթափման գործընթացներին, ջրի հոսքի ուղղություններին, աղբյուրների ջրատվությանը և դրանց սեզոնային փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ջրերի որակի և օգտագործման հնարավորությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ինչպես բնական հիդրոքիմիական առանձնահատկությունները, այնպես էլ մարդածին ազդեցության հավանական գործոնները։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել գյուղատնտեսության, բնակչության ջրամատակարարման և այլ տնտեսական ոլորտների ջրապահանջները՝ համադրելով դրանք ավազանի առկա ջրային պաշարների հետ։ Հատուկ նշանակություն է տրվում կարստային ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման խնդրին, քանի որ նման համակարգերը մի կողմից կարող են ապահովել զգալի քանակությամբ քաղցրահամ ջուր, իսկ մյուս կողմից՝ համեմատաբար արագ արձագանքել արտաքին ազդեցություններին և աղտոտման դեպքում ունենալ սահմանափակ ինքնամաքրման հնարավորություն։ Աշխատությունը նպատակ ունի առաջարկել ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, պահպանության և օգտագործման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կհամապատասխանեն տարածքի բնական պայմաններին և սոցիալ-տնտեսական պահանջներին։ Կարևորվում է նաև կարստային ջրերի մոնիթորինգի, դրանց որակի վերահսկման, ջրառի կարգավորման և հնարավոր աղտոտման կանխարգելման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Նեկա գետի ավազանի ջրային ռեսուրսների կառավարման, ջրամատակարարման պլանավորման, գյուղատնտեսական ջրօգտագործման և կարստային էկոհամակարգերի պահպանության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, ջրաբաններին, աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին և տարածաշրջանի բնական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Literature

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան առակագրության արժեքավոր ժառանգության ընտրանի՝ ընթերցողին ծանոթացնելով Վարդան վարդապետի առակների գեղարվեստական, բարոյախոսական և խրատական աշխարհին։ Վարդան Այգեկցու և Վարդան վարդապետի անվան հետ կապվող առակագրական ավանդույթը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության պատմության մեջ՝ միավորելով ժողովրդական իմաստությունը, կյանքի դիտարկումները, հասարակական քննադատությունը և բարոյական դաստիարակության սկզբունքները։ Առակների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ մարդկային կյանքի բարդ երևույթները, հասարակական հարաբերությունները և բարոյական հակասությունները ներկայացվում են պարզ, պատկերավոր ու հաճախ այլաբանական պատմությունների միջոցով։ Կենդանիների, թռչունների, մարդկանց և տարբեր առարկաների կերպարները հանդես են գալիս որպես մարդկային բնավորությունների, հասարակական խավերի և վարքագծային առանձնահատկությունների խորհրդանշական արտահայտություններ։ Նրանց գործողությունների ու փոխհարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են ագահության, նախանձի, խաբեության, կեղծավորության, տգիտության, հպարտության և անարդարության բացասական հետևանքները, միաժամանակ ընդգծվում են խոհեմության, ազնվության, համեստության, աշխատասիրության, արդարության և ողջախոհության արժեքները։ Առակների կարևոր գաղափարական առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք բարոյական ճշմարտությունները ներկայացնում են ոչ թե վերացական դատողությունների, այլ կյանքի հետ կապված պատկերավոր իրավիճակների միջոցով։ Ընթերցողը պատմությունների ընթացքի և ավարտի հիման վրա ինքնուրույն հանգում է որոշակի եզրակացությունների՝ ճանաչելով մարդկային բնավորության թերություններն ու առաքինությունները։ Այս առումով առակը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես գեղարվեստական պատմություն, հասարակական դիտարկում և դաստիարակչական միջոց։ Ժողովածուի գաղափարական աշխարհում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մարդկային փոխհարաբերությունների քննությունը։ Առակներում արտահայտվող հակադրությունները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ուժի և թուլության, իմաստության և հիմարության, ճշմարտության և ստի, արդարության և անարդարության, անհատական շահի և ընդհանուր բարօրության խնդիրներին։ Այլաբանական կերպարների միջոցով քննադատվում են հասարակական արատները, իշխանության չարաշահումը, կեղծ հեղինակությունը և մարդկային հարաբերություններում դրսևորվող եսասիրությունը։ Միաժամանակ առակագրական խոսքը կարևորում է փորձից քաղված դասերը և խրախուսում է ողջամիտ, շրջահայաց ու բարոյապես պատասխանատու վարքագիծը։ Գրական առումով ստեղծագործությունների կարևոր արժանիքներից են սեղմ ու դիպուկ պատմողական կառուցվածքը, կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, հումորը, երգիծանքը և այլաբանության վարպետ կիրառությունը։ Առակների սյուժեները սովորաբար կառուցվում են որոշակի հակասության կամ անսպասելի իրավիճակի շուրջ, որի հանգուցալուծումը բացահայտում է պատմության բարոյական իմաստը։ Այս պարզ, բայց խորիմաստ կառուցվածքը ստեղծագործություններին հաղորդում է հիշվող բնույթ և ապահովում դրանց հասանելիությունը տարբեր տարիքի ու կրթական մակարդակի ընթերցողների համար։ Ժողովածուի առանձնահատուկ արժեքն այն է, որ ընտրված առակները ներկայացնում են հայ միջնադարյան գրականության այն ավանդույթը, որտեղ գեղարվեստական պատումը սերտորեն կապված է կյանքի ճանաչողության և հասարակական մտածողության հետ։ Հայ առակագրությունը ձևավորվել է ժողովրդական բանահյուսության, արևելյան առակային ավանդույթների և քրիստոնեական բարոյախոսության փոխազդեցությամբ՝ ստեղծելով ինքնատիպ գրական ժառանգություն, որն արտահայտում է հայ ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհընկալումը և բարոյական պատկերացումները։ Վարդան վարդապետի անունով հայտնի առակագրական ժառանգությունը կարևոր դեր ունի այդ ավանդույթի պահպանման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Պատմական ու մշակութային առումով ժողովածուն նշանակալի է նաև հայ գրականության տարածման և եվրոպական հրատարակչական միջավայրում հայկական գրավոր ժառանգության ներկայացման տեսանկյունից։ Փարիզում հայերեն առակների հրատարակությունը վկայում է հայ գրական մշակույթի միջազգային տարածման, ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման և հայ ընթերցողական շրջանակների ընդլայնման ձգտման մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականության, առակագրության պատմության, ժողովրդական իմաստության, երգիծանքի և բարոյախոսական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է նաև երեխաների և պատանիների դաստիարակության տեսանկյունից, քանի որ առակների միջոցով զարգացնում է բարոյական դատողությունը, քննադատական մտածողությունը, երևակայությունը և մարդկային վարքի նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ Միաժամանակ ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, բանասերների, մանկավարժների և հայ մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես հայ առակագրական ավանդույթի պահպանման ու տարածման նշանակալի վկայություն։

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է ռուսերենով բանավոր մենախոսական հաղորդակցության ուսուցման համալիր և համակարգված մոտեցման ուսումնասիրությանը՝ հատկապես բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների շրջանում։ Հետազոտության առանցքում այն գաղափարն է, որ օտար կամ ոչ մայրենի լեզվով ազատ և կառուցվածքային խոսք ձևավորելը չի սահմանափակվում բառապաշարի ու քերականական կանոնների յուրացմամբ․ անհրաժեշտ է միաժամանակ զարգացնել ուսանողի հաղորդակցական, լեզվական, խոսքային, ճանաչողական և մասնագիտական կարողությունները։ Աշխատության մեջ բանավոր մենախոսական խոսքը դիտարկվում է որպես նպատակային հաղորդակցական գործունեություն, որի ընթացքում ուսանողը պետք է կարողանա ինքնուրույն ձևակերպել միտքը, պահպանել խոսքի տրամաբանական հաջորդականությունը, ընտրել իրավիճակին և թեմային համապատասխան լեզվական միջոցներ, կառուցել ամբողջական արտահայտություն և փոխանցել մասնագիտական բովանդակություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում մասնագիտությանը վերաբերող տեքստերին, որոնք հանդես են գալիս ոչ միայն որպես լեզվական նյութ, այլև որպես ուսուցման կարևոր գործիք։ Այդպիսի տեքստերի հիման վրա ուսանողները կարող են միաժամանակ ընդլայնել իրենց մասնագիտական գիտելիքները, յուրացնել համապատասխան տերմինաբանությունը, սովորել մասնագիտական ոճի առանձնահատկությունները և զարգացնել ստացած տեղեկատվությունը սեփական խոսքում վերարտադրելու ու վերակազմակերպելու կարողությունը։ Համալիր մոտեցումը ենթադրում է ուսումնական գործընթացի տարբեր բաղադրիչների փոխկապակցում՝ ընթերցանություն, տեքստի ըմբռնում և վերլուծություն, բառապաշարի աշխատանք, քերականական նյութի կիրառություն, վերարտադրողական և ստեղծագործական խոսքային առաջադրանքներ, քննարկումներ, հարցադրումներ, վերապատմում, մասնագիտական թեմաների ներկայացում և ինքնուրույն մենախոսական արտահայտություններ։ Այս համակարգի նպատակն է ուսանողին աստիճանաբար տեղափոխել պատրաստի լեզվական նմուշների վերարտադրումից դեպի ինքնուրույն և գիտակցված խոսքային գործունեություն։ Աշխատության կարևոր կողմերից մեկն այն է, որ ուսուցման նյութը կապվում է ապագա բանասերի մասնագիտական գործունեության հետ։ Այդ պատճառով շեշտադրվում է այնպիսի խոսքային հմտությունների ձևավորումը, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել ակադեմիական և մասնագիտական միջավայրում՝ գիտական կամ մասնագիտական տեքստի բովանդակության ներկայացում, երևույթի նկարագրություն, տեսակետների համեմատություն, փաստարկում, եզրահանգում, տեղեկատվության համակարգում և սեփական կարծիքի հիմնավորում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս լեզվի ուսուցումը դարձնել ավելի նպատակային և գործնական, քանի որ ուսանողը սովորում է լեզուն ոչ թե մեկուսացված վարժությունների միջոցով, այլ իրական մասնագիտական հաղորդակցության համար։ Հետազոտության մեթոդական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ բանավոր մենախոսական խոսքի զարգացումը դիտարկվում է փուլային գործընթացի տեսանկյունից․ սկզբնական փուլում հնարավոր է հենվել տեքստի, բառային հուշումների և հարցերի վրա, իսկ հետագա փուլերում աստիճանաբար նվազեցնել արտաքին աջակցությունը և խթանել ինքնուրույն խոսքի ստեղծումը։ Այսպիսի կազմակերպումը նպաստում է խոսքի կառուցվածքային ամբողջականությանը, տրամաբանական կապակցվածությանը, լեզվական ճշգրտությանը և հաղորդակցական նպատակահարմարությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուսաց լեզվի դասավանդմամբ զբաղվող մասնագետներին, բուհերի դասախոսներին, ապագա ուսուցիչներին, բանասիրական ֆակուլտետների ուսանողներին և օտար լեզվի կամ ռուսերենի՝ որպես ոչ մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդաբանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ներկայացված մոտեցումը կարևորում է լեզվական և մասնագիտական պատրաստվածության միասնությունը՝ նպատակ ունենալով ձևավորել այնպիսի սովորող, որը ոչ միայն հասկանում է ռուսերեն մասնագիտական տեքստերը, այլև կարողանում է դրանց հիման վրա ինքնուրույն, հետևողական, բովանդակալից և մասնագիտական առումով համապատասխան բանավոր խոսք կառուցել։

Other Subjects

Նյութը նվիրված է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև սուր քաղաքական ու տեղեկատվական հակադրությանը՝ էթնիկ զտումների վերաբերյալ փոխադարձ մեղադրանքների համատեքստում։ Այն անդրադառնում է հակամարտության շուրջ ձևավորված քաղաքական հռետորաբանությանը, կողմերի հայտարարություններին և միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում հայտնված մարդասիրական ու իրավական խնդիրներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է «էթնիկ զտում» հասկացության օգտագործումը քաղաքական և հանրային խոսույթում, ինչպես նաև դրա կապը բնակչության տեղահանության, անվտանգության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և էթնիկ ինքնության պահպանման հարցերի հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հակամարտող կողմերը ներկայացնում տեղի ունեցած իրադարձությունները, ինչպիսի փաստարկներ են օգտագործում սեփական դիրքորոշումները հիմնավորելու համար և ինչպես է այդ հակադրությունն արտացոլվում միջազգային տեղեկատվական դաշտում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական հայտարարությունների, պատմական հիշողության, միջազգային իրավական գնահատականների և տեղեկատվական պատերազմի փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվող թեման ընդգրկում է նաև միջազգային կազմակերպությունների և այլ արտաքին դերակատարների հնարավոր ազդեցությունը հակամարտության վերաբերյալ գնահատականների ձևավորման և մարդասիրական խնդիրների բարձրաձայնման գործընթացում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերություններով, հակամարտությունների ուսումնասիրությամբ, քաղաքական հաղորդակցությամբ և մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերով զբաղվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև առկա հակասությունների քաղաքական և տեղեկատվական կողմերը՝ կենտրոնանալով էթնիկ զտումների վերաբերյալ հակադիր պնդումների, դրանց ձևավորման պատճառների և տարածաշրջանային հակամարտության ավելի լայն համատեքստի վրա։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում լիզինգային գործունեության շրջանակում ռիսկերի կառավարման հիմնական հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով այն ֆինանսական, իրավական և գործառնական գործոնները, որոնք ազդում են լիզինգային ընկերությունների կայունության և արդյունավետության վրա։ Լիզինգը որպես ֆինանսավորման գործիք հնարավորություն է տալիս ձեռնարկություններին ձեռք բերել հիմնական միջոցներ՝ առանց անմիջապես ամբողջական կապիտալ ներդրման, սակայն դրա հետ կապված ռիսկերը պահանջում են համալիր կառավարում և կանխատեսման մեխանիզմներ։ ՀՀ լիզինգային շուկայում հիմնական խնդիրներից է վարկային (կրեդիտային) ռիսկը, որը կապված է լիզինգառուների վճարունակության անկայունության հետ, հատկապես փոքր և միջին բիզնեսի հատվածում։ Բացի այդ, կարևոր է գրավային և ակտիվների արժեքի նվազման ռիսկը, քանի որ լիզինգի առարկա հանդիսացող սարքավորումների կամ տեխնիկայի շուկայական արժեքը կարող է արագ փոփոխվել, ինչը դժվարացնում է հնարավոր կորուստների փոխհատուցումը։