Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Geography

Գրքում ընդգրկված են Ասիայի ռելիեֆի հիմնական ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողերի և հանքային ռեսուրսների բաշխումը, ինչպես նաև բուսականության և կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են տեղական էկոհամակարգերի համապարփակ նկարագրություններ, երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը բնության ձևավորման վրա և կլիմայական գործոնների դերը շրջակա միջավայրի ձևավորման գործում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսանողների, դասախոսների և հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով ամբողջական գիտելիքներ Ասիայի ֆիզիկական աշխարհագրության մասին և օգնելով համեմատական ուսումնասիրություններ իրականացնել աշխարհի տարբեր աշխարհամասերի բնության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Mathematics

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է բազմաբաղադրիչ էլեկտրամագնիսական դաշտերի միջոցով ատոմային համակարգերի քվանտային կառավարման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունում դիտարկվում են ատոմի և արտաքին դաշտերի փոխազդեցության մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկել քվանտային վիճակների էվոլյուցիան, անցումները էներգիական մակարդակների միջև և քվանտային կոհերենտության պահպանման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմահաճախական, բազմաբևեռացված կամ ժամանակային բարդ կառուցվածք ունեցող դաշտերի կիրառմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կառավարման ճշգրտությունը և նվազեցնել շրջակա միջավայրի ազդեցությամբ առաջացող դեկոհերենտացման երևույթները։ Քննարկվում են նաև քվանտային օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի և քվանտային տեղեկատվության տեսության մեթոդները, որոնք օգտագործվում են ատոմային դինամիկայի մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման ռազմավարությունների մշակման համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քվանտային տեխնոլոգիաների, քվանտային հաշվարկների, բարձր ճշգրտության չափումների և ժամանակակից ատոմային ֆիզիկայի զարգացման տեսանկյունից։

Technology

Շինարարության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շինարարական աշխատանքների որակի ապահովման և կառավարման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շինարարական գործընթացի տարբեր փուլերում որակի վերահսկման կազմակերպումը, նախագծային պահանջների պահպանումը, օգտագործվող նյութերի և կառուցվածքների համապատասխանության գնահատումը, ինչպես նաև աշխատանքների կատարման տեխնոլոգիական կարգապահությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում որակի կառավարման կազմակերպական և տեխնիկական մեխանիզմներին, շինարարական նորմերի ու չափորոշիչների կիրառմանը և թերությունների ժամանակին հայտնաբերմանն ու կանխարգելմանը։ Վերլուծվում են նախագծման, նյութատեխնիկական ապահովման, շինարարական աշխատանքների իրականացման և պատրաստի օբյեկտների ընդունման փուլերում որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև տեխնիկական հսկողության, պատասխանատվության բաշխման, փաստաթղթավորման և կառավարման որոշումների արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Որակի կառավարման համակարգված կազմակերպումը դիտարկվում է որպես շինարարական օբյեկտների հուսալիության, անվտանգության, երկարակեցության և տնտեսական արդյունավետության ապահովման կարևոր պայման։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարության կառավարման, քաղաքացիական և արդյունաբերական շինարարության, տեխնիկական վերահսկողության և որակի ապահովման ոլորտների մասնագետների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի վազի ամենավտանգավոր վնասատուներից մեկի՝ ֆիլոքսերայի (Phylloxera vastatrix) տարածմանը, ազդեցությանը և դրա դեմ պայքարի միջոցներին Հայաստանում՝ հատկապես խաղողագործական շրջաններում, որտեղ խաղողը հանդիսանում է գյուղատնտեսության և գինեգործության հիմնական ճյուղերից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ որպես մանր միջատ, որը վնասում է խաղողի արմատային համակարգը և տերևները՝ առաջացնելով բույսի թուլացում, բերքատվության կտրուկ նվազում և ժամանակի ընթացքում խաղողի թփի մահացում։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն դիտարկվում է վնասատուի տարածման պատմությունը, դրա ներթափանցման ուղիները դեպի Կովկաս և Հայաստանի խաղողագործական շրջաններ, ինչպես նաև դրա արագ հարմարվողականությունը տարբեր հողային և կլիմայական պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտավայրի և Վայոց ձորի խաղողագործական գոտիներին, այդ թվում՝ Areni տարածաշրջանին, որտեղ ավանդաբար զարգացած է բարձրորակ խաղողի մշակությունը և գինեգործությունը, և որտեղ ֆիլոքսերայի տարածումը ունեցել է զգալի տնտեսական հետևանքներ։ Նկարագրվում են նաև վնասի ախտանշանները՝ արմատների վրա առաջացող ուռուցիկություններ, տերևների դեֆորմացիա և բույսի ընդհանուր թուլացում, ինչը հանգեցնում է խաղողի այգիների արտադրողականության անկման։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են պայքարի հիմնական մեթոդները՝ դիմացկուն պատվաստակների օգտագործում, ամերիկյան դիմացկուն սորտերի ներդրում, կարանտինային միջոցառումներ և այգիների ֆիտոսանիտարական վերահսկում, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով սահմանափակել վնասատուի տարածումը։ Բացի ագրոնոմիական վերլուծությունից, ներկայացվում է նաև ֆիլոքսերայի ազդեցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսական տնտեսության վրա՝ ընդգծելով գինեգործության ավանդական համակարգերի վերափոխումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի խնդիրը որպես բարդ կենսաբանական և տնտեսական երևույթ, որը պահանջում է համալիր գիտական և գործնական մոտեցում խաղողագործության կայուն զարգացման համար։

Biology

Մանրէաբանական, էկոլոգիական և կենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների էկոլոգիայի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և բնական էկոհամակարգերում ու գյուղատնտեսության մեջ դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մթնոլորտային ազոտի կենսաբանական ֆիքսման գործընթացի տեսական հիմունքները, ազատ ապրող ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց դերը բնության մեջ ազոտի շրջապտույտի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների տարածվածությանը հողային և ջրային միջավայրերում, դրանց կենսագործունեության առանձնահատկություններին և արտաքին միջավայրի պայմանների նկատմամբ հարմարվողականությանը։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, խոնավության, թթվայնության, թթվածնի առկայության և սննդանյութերի հասանելիության ազդեցությունները ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների աճի, զարգացման և ֆիզիոլոգիական ակտիվության վրա։ Քննարկվում են ազոտի ֆիքսման կենսաքիմիական մեխանիզմները, ազոտֆիքսատորների փոխազդեցությունները հողային միկրոօրգանիզմների այլ խմբերի հետ և դրանց մասնակցությունը հողի կենսաբանական ակտիվության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների հայտնաբերման, առանձնացման, կենսաբանական հատկությունների գնահատման և ազոտֆիքսման ակտիվության հետազոտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում այս միկրոօրգանիզմների նշանակությանը հողի բերրիության պահպանման, բույսերի ազոտային սնուցման բարելավման, կենսապարարտանյութերի մշակման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի և կենսաբանական ազոտֆիքսման գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է արհեստական սերմնավորման (ինսեմինացիայի) արդյունքում առաջացած հղիության ընթացքի առանձնահատկություններին և ծննդաբերության վարման ժամանակակից տակտիկային՝ հաշվի առնելով վերարտադրողական տեխնոլոգիաների կիրառման հետ կապված կլինիկական նրբությունները։ Նյութում վերլուծվում են նման հղիությունների ընթացքի մոնիթորինգի առանձնահատկությունները՝ ներառյալ վաղ փուլերում հորմոնալ աջակցության անհրաժեշտությունը, պտղի զարգացման պարբերական ուլտրաձայնային վերահսկումը և հնարավոր ռիսկերի գնահատումը, որոնք կարող են կապված լինել անպտղության նախորդ պատմության կամ օժանդակ վերարտադրողական մեթոդների կիրառման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հղիության բարդությունների կանխարգելմանը, ինչպիսիք են վաղաժամ ծննդաբերության վտանգը, պլացենտար անբավարարությունը և բազմապտուղ հղիությունների կառավարումը, որոնք առավել հաճախ դիտվում են օժանդակ բեղմնավորման դեպքերում։ Քննարկվում են նաև ծննդաբերության վարման տակտիկական մոտեցումները՝ ընտրովի ծննդալուծման ժամկետների որոշում, ինդուկցիայի ցուցումներ և կեսարյան հատման կիրառման չափորոշիչներ՝ հիմնված մոր և պտղի վիճակի գնահատման վրա։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արհեստական սերմնավորման արդյունքում առաջացած հղիությունների հաջող վարումը պահանջում է բազմամասնագիտական մոտեցում՝ ներառելով գինեկոլոգների, վերարտադրողական մասնագետների և նեոնատոլոգների համագործակցություն՝ ապահովելու համար մոր և երեխայի առողջության առավելագույն պաշտպանությունը։