Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Law

Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված իրավագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և ներկայացնում է սահմանադրական արդարադատության համակարգի տեսական ու գործնական հիմքերը։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը, դրա նպատակները և պետության իրավական համակարգում ունեցած դերը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի լիազորությունները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, ինչպես նաև անհատների և պետական մարմինների կողմից դիմումների ներկայացման կարգը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության կապին սահմանադրական վերահսկողության հետ և իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդմանը։ Գրքում ներկայացված են տեսական մոտեցումներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության կիրառումը տարբեր իրավական համակարգերում։ Այն կարևոր աղբյուր է իրավաբանության ուսանողների և սահմանադրական իրավունքի ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Technology

Սննդագիտության, կենսաքիմիայի և սննդամթերքի պահպանման տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ծիածանափայլ իշխանի (Oncorhynchus mykiss) ճարպաթթուների և ամինաթթուների քանակական ու որակական կազմի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը երկարատև սառեցված պահպանման պայմաններում։ Քննության են առնվում ձկան մկանային հյուսվածքի կենսաքիմիական կազմը, սպիտակուցների և լիպիդների սննդային նշանակությունը, ինչպես նաև ցածր ջերմաստիճանների ազդեցությունը դրանց կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հագեցած և չհագեցած ճարպաթթուների հարաբերակցությանը, անփոխարինելի ամինաթթուների պարունակությանը և պահպանման ընթացքում դրանց հնարավոր փոփոխություններին։ Վերլուծվում են լիպիդների օքսիդացման, սպիտակուցների կառուցվածքային փոփոխությունների և կենսաքիմիական այլ գործընթացների ազդեցությունները ձկան սննդային արժեքի ու որակական ցուցանիշների վրա։ Քննարկվում են սառեցման և պահպանման ջերմաստիճանային պայմանների, պահպանման տևողության, փաթեթավորման և հումքի սկզբնական որակի նշանակությունը ճարպաթթվային ու ամինաթթվային կազմի պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճարպաթթուների քրոմատոգրաֆիական որոշման, ամինաթթվային կազմի լաբորատոր վերլուծության և տարբեր ժամանակահատվածներում ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ձկան սննդային արժեքի պահպանման, օքսիդացման գործընթացների սահմանափակման, որակի վերահսկման և սառեցված արտադրանքի պահպանման ժամկետների գիտական հիմնավորման հարցերին։ Կարևորվում է ստացված տվյալների հնարավոր կիրառությունը ձկնամթերքի վերամշակման, սառնարանային պահպանման տեխնոլոգիաների կատարելագործման և սպառողին անվտանգ ու որակյալ արտադրանք տրամադրելու գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սննդամթերքի կենսաքիմիայի, ձկնամթերքի տեխնոլոգիայի, սննդային անվտանգության և սառնարանային պահպանման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի սուր ինֆարկտ տարած հիվանդների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների կիրառման ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես նվազագույն արտահայտված սրտային անբավարարության պայմաններում։ Վերլուծվում է դեղաբանական բուժման ազդեցությունը հիվանդների ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ դիմադրողականության, սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի և կյանքի որակի ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սրտամկանի ինֆարկտից հետո վերականգնողական գործընթացները, բուժման արդյունավետության գնահատման մեթոդները, ֆիզիկական ակտիվության հանդուրժողականության որոշման չափանիշները և հիվանդների երկարաժամկետ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Քննարկվում է անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների դերը սրտի աշխատանքի կարգավորման, բարդությունների կանխարգելման և հետինֆարկտային շրջանում հիվանդների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի սրտաբանության և կլինիկական դեղաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով սրտամկանի ինֆարկտից հետո բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, բժիշկների, վերականգնողական մասնագետների և բժշկական գիտությունների հետազոտողների համար։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է պետական սեփականության կառավարման մեթոդաբանական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի վերլուծությանը՝ ընդգծելով պետական ակտիվների արդյունավետ օգտագործման, վերահսկման և բարելավման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում պետական սեփականությունը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության ռազմավարական ռեսուրս, որի ճիշտ կառավարումը պայմանավորում է տնտեսական աճը, բյուջետային կայունությունը և հանրային ծառայությունների որակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ ակտիվների գույքագրումը, գնահատումը, արդյունավետության չափման ցուցանիշների մշակումը և կառավարման ցիկլային մոտեցումը։ Քննարկվում են նաև ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները՝ պետական կառավարման մարմինների դերակատարությունը, վերահսկողության մեխանիզմները և հանրային հաշվետվողականության համակարգերը։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև միջազգային փորձը՝ պետական սեփականության մասնակի կամ ամբողջական կառավարման մոդելների համեմատությամբ, ինչպես նաև հանրային-մասնավոր գործընկերության հնարավորությունները։ Ընդգծվում է, որ պետական սեփականության արդյունավետ կառավարումը պահանջում է թափանցիկության բարձր մակարդակ, մասնագիտական կարողությունների զարգացում և հստակ իրավական դաշտ, որը կապահովի ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործում և հանրային շահի պաշտպանություն։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է լեցիտինով կայունացված հակադարձ էմուլսիոն համակարգում ակրիլաթթվի պոլիմերացման կինետիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիմերացման գործընթացի ընթացքի վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական գործոնները, ռեակցիայի արագության փոփոխությունները և տարբեր փորձարարական պայմաններում պոլիմերային համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում է հակադարձ էմուլսիայի կառուցվածքը և լեցիտինի՝ որպես կայունացնող նյութի դերը դիսպերս համակարգի ձևավորման ու կայունության ապահովման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոնոմերի, նախաձեռնիչի և կայունացուցիչի կոնցենտրացիաների, ջերմաստիճանի և միջավայրի բաղադրության ազդեցությանը պոլիմերացման արագության ու փոխարկման աստիճանի վրա։ Դիտարկվում են ռեակցիայի տարբեր փուլերում ընթացող գործընթացները, պոլիմերային մասնիկների առաջացման և աճի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համակարգի բաղադրության և կինետիկական ցուցանիշների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են պոլիմերացման մեխանիզմի վերաբերյալ պատկերացումները և փորձարարական տվյալների կիրառման հնարավորությունները գործընթացի հիմնական օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Կարևորվում է մակերևութային ակտիվ նյութի բնույթի և կոնցենտրացիայի ազդեցության գնահատումը՝ կայուն էմուլսիոն համակարգերի ստացման և պոլիմերացման պայմանների նպատակային կարգավորման տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս խորացնել պատկերացումները ակրիլային պոլիմերների սինթեզի ֆիզիկաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ և կարող է գիտական նշանակություն ունենալ պոլիմերացման գործընթացների արդյունավետ կառավարման ու անհրաժեշտ հատկություններով պոլիմերային նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, կոլոիդային քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Other Subjects

Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտական և կիրառական ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և գործունեության անվտանգ պայմանների ապահովման սկզբունքներն ու միջոցները՝ տարբեր միջավայրերում՝ կենցաղում, աշխատանքի վայրում, արտադրությունում և արտակարգ իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է վտանգների բացահայտումը, դրանց կանխարգելումը և վնասակար ազդեցությունների նվազեցման մեխանիզմները՝ կապված ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական գործոնների հետ։ Այս ոլորտը սերտորեն կապված է Occupational safety and health հասկացության հետ, որը նպատակ ունի ապահովել անվտանգ աշխատանքային պայմաններ և կանխել արտադրական վնասվածքներն ու մասնագիտական հիվանդությունները։ Կենսագործունեության անվտանգությունը նաև ներառում է առաջին օգնության հիմունքները, հրդեհային անվտանգությունը, էվակուացիայի կանոնները և ռիսկերի գնահատման մեթոդները, որոնք կարևոր են մարդու և հասարակության անվտանգության համար։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես նվազեցնել տեխնածին և բնական վտանգների ազդեցությունը՝ սկսած պարզ կենցաղային իրավիճակներից մինչև խոշոր արդյունաբերական կամ աղետային դեպքեր։ Այս գիտակարգի հիմնական նպատակն է ձևավորել անվտանգ վարքագծի մշակույթ, բարձրացնել մարդկանց պատրաստվածությունը արտակարգ իրավիճակներին և նվազեցնել վտանգավոր իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։