Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։
Updated: 2026-11-02
Medicine
Клинико-биохимические показатели прогнозирования преэклампсии
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պրեէկլամպսիայի զարգացման հավանականությունը կանխատեսելու համար կիրառվող կլինիկական և կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է հղիության ընթացքում առաջացող այս բարդության վաղ հայտնաբերման և բարձր ռիսկի խմբում գտնվող կանանց ժամանակին առանձնացնելու խնդիրը։ Աշխատությունը կարող է ներառել հղիների կլինիկական վիճակի, անամնեզի, զարկերակային ճնշման և այլ ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների համադրություն լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների հետ՝ հնարավոր կանխատեսիչ գործոնները բացահայտելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արյան և կենսաբանական այլ նմուշների կենսաքիմիական ցուցանիշներին, որոնց փոփոխությունները կարող են կապված լինել պրեէկլամպսիայի զարգացման պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել երիկամների և լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակը, սպիտակուցային և լիպիդային փոխանակության առանձնահատկությունները, ֆերմենտային ակտիվությունը և այլ լաբորատոր պարամետրեր։ Աշխատությունը կարևորում է տարբեր ցուցանիշների ոչ թե մեկուսացված, այլ համալիր գնահատումը, քանի որ հիվանդության զարգացման ռիսկը կարող է պայմանավորված լինել մի շարք կլինիկական և կենսաքիմիական գործոնների համակցությամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կանխատեսման չափանիշների զգայունության և առանձնահատկության գնահատումը՝ պարզելու համար, թե որքան արդյունավետ են դրանք բարձր ռիսկ ունեցող հղիների վաղ հայտնաբերման գործում։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել հղիության ընթացքում բժշկական հսկողության անհատականացմանը և անհրաժեշտ կանխարգելիչ կամ բուժական միջոցառումների ժամանակին կազմակերպմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև մայրական և պտղային բարդությունների կանխարգելման հնարավորություններին՝ ընդգծելով հղիության ընթացքում պարբերական կլինիկական և լաբորատոր մոնիթորինգի նշանակությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտակար լինել պրեէկլամպսիայի ռիսկի գնահատման ալգորիթմների կատարելագործման, կլինիկական որոշումների հիմնավորման և պերինատալ խնամքի որակի բարձրացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, պերինատոլոգներին, կլինիկական կենսաքիմիկոսներին, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է պրեէկլամպսիայի կանխատեսման կլինիկակենսաքիմիական մոտեցումների ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով վաղ հայտնաբերման, ռիսկի գնահատման և հղիների անհատականացված բժշկական հսկողության կարևորությունը։
Updated: 2026-08-27
Religion
Ժամագիրք
Գիրքը նախատեսված է Հայ առաքելական եկեղեցու ամենօրյա ժամերգությունների և համայնական աղոթքի կատարման համար։ Այն ներառում է եկեղեցական պաշտամունքի ընթացքում կիրառվող աղոթքներ, սաղմոսներ, հոգևոր երգեր և ծիսական այլ բնագրեր, որոնք դասավորված են ժամերգության ավանդական կարգին համապատասխան։ Նման գրքերում ներկայացվող նյութերն օգտագործվում են օրվա տարբեր ժամերին կատարվող եկեղեցական արարողությունների ընթացքում և օգնում են պահպանել աղոթքների, ընթերցումների ու հոգևոր երգեցողության սահմանված հաջորդականությունը։ Ժամագիրքը կարևոր գործնական նշանակություն ունի հոգևորականների համար, ինչպես նաև նպաստում է Հայ եկեղեցու ծիսական ավանդույթների և հոգևոր ժառանգության շարունակական պահպանմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ եկեղեցական գրականության, ժամերգության պատմության, հայերեն հոգևոր լեզվի և XIX դարի կրոնական գրատպության ուսումնասիրության համար։ Առանձին աղոթքների, տոնական կարգերի և տվյալ հրատարակության կառուցվածքի ճշգրիտ կազմը հնարավոր չէ հաստատել միայն մատենագիտական տվյալներով։
Updated: 2026-10-24
Literature
Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» երկի՝ Մկրտիչ Խերանյանի և Վազգեն Գևորգյանի թարգմանությունները
Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Գրիգոր Նարեկացու միջնադարյան հայ գրականության ամենանշանակալի երկերից մեկի՝ Մկրտիչ Խերանյանի և Վազգեն Գևորգյանի կատարած հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությանը և համեմատական քննությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր թարգմանիչներ փոխանցել բնագրի գաղափարական, փիլիսոփայական, հոգևոր և գեղարվեստական բովանդակությունը՝ պահպանելով կամ վերաիմաստավորելով նրա լեզվական ու ոճական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության համար կարևոր է այն հանգամանքը, որ Նարեկացու երկը առանձնանում է արտահայտչական բացառիկ հարստությամբ, բարդ պատկերային համակարգով, խորհրդանշական լեզվով, խորապես անհատական աղոթական խոսքի կառուցվածքով և աստվածաբանական ու փիլիսոփայական բազմաթիվ շերտերով, ինչի պատճառով դրա թարգմանությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվական, այլև մշակութաբանական ու գրականագիտական խոր ըմբռնում։ Աշխատանքում կարող են համեմատվել երկու թարգմանությունների բառապաշարը, շարահյուսական կառուցվածքները, պատկերավորման միջոցները, հուզական երանգները և ընդհանուր ոճական լուծումները։ Առանձին ուշադրության են արժանի այն դեպքերը, երբ նույն գաղափարը կամ պատկերավոր արտահայտությունը թարգմանիչները փոխանցում են տարբեր բառերով կամ կառուցվածքներով, ինչի արդյունքում կարող են առաջանալ բնագրի իմաստային և գեղարվեստական շեշտադրումների որոշակի տարբերություններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև թարգմանչական ընտրության խնդիրները՝ պարզելու համար, թե ինչ չափով է հնարավոր ժամանակակից կամ ավելի հասանելի լեզվական ձևերով փոխանցել միջնադարյան գրական ստեղծագործության առանձնահատուկ լեզուն՝ առանց կորցնելու դրա իմաստային խորությունը և գեղարվեստական ազդեցությունը։ Կարևոր է նաև թարգմանությունների ընթերցողական նշանակությունը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ավելի լայն շրջանակի ընթերցողների համար հասանելի դարձնել Նարեկացու բարդ և բազմաշերտ ստեղծագործությունը։ Համեմատական մոտեցումը միաժամանակ բացահայտում է երկու թարգմանիչների անհատական ոճական ձեռագիրը և այն մեթոդները, որոնց միջոցով նրանք հաղթահարում են բնագրի բառային, պատկերային և գաղափարական բարդությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, միջնադարյան մշակույթի և թարգմանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար, քանի որ այն միավորում է բնագրագիտական, գրականագիտական և թարգմանական վերլուծության տարրերը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է նույն դասական ստեղծագործությունը տարբեր թարգմանական մոտեցումների միջոցով ստանալ լեզվական և գեղարվեստական տարբեր դրսևորումներ՝ միաժամանակ պահպանելով իր հիմնական հոգևոր և գաղափարական արժեքը։
Updated: 2026-09-21
History
Հայերը և հայկական մշակութային ժառանգությունը հայկական Արցախում
Աշխատությունը նվիրված է Արցախի տարածքում հայ բնակչության պատմական ներկայության և հայկական մշակութային ժառանգության ձևավորման, զարգացման ու պահպանության խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պատմագիտական, հնագիտական, ճարտարապետական, վիմագրական և մշակութաբանական նյութերի համադրմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող նյութական և հոգևոր մշակույթի հուշարձաններն են՝ եկեղեցիները, վանական համալիրները, մատուռները, խաչքարերը, գերեզմանոցները, ամրաշինական կառույցները, բնակավայրերը, ձեռագրական ավանդույթը և վիմագիր արձանագրությունները։ Դրանք դիտարկվում են որպես տարածաշրջանի պատմության և այնտեղ ձևավորված համայնքային ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության սկզբնաղբյուրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ճարտարապետական հուշարձանների կառուցվածքային և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, արձանագրությունների հաղորդած պատմական տեղեկություններին և տարբեր դարաշրջաններում գործող հոգևոր ու կրթական կենտրոնների նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղանուններին, ժողովրդական ավանդույթներին, արհեստներին, ծիսական մշակույթին և պատմական հիշողության այլ դրսևորումներին՝ նյութական ժառանգությունը դիտարկելով ոչ միայն որպես առանձին հուշարձանների ամբողջություն, այլև որպես ավելի լայն մշակութային միջավայրի մաս։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից կարևորվում է գրավոր վկայությունների, հնագիտական տվյալների, արձանագրությունների, պատմական քարտեզների, լուսանկարների և նախկին ուսումնասիրությունների համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբեր ժամանակաշրջանների վերաբերյալ տեղեկությունները փոխադարձաբար ստուգել և ամբողջացնել։ Առանձին խնդիր է մշակութային արժեքների փաստագրումը, պահպանության վիճակի արձանագրումը և դրանց վերաբերյալ գիտական տեղեկատվության համակարգումը, հատկապես հակամարտությունների և քաղաքական փոփոխությունների հետևանքով ժառանգության պահպանության շուրջ առաջացող մարտահրավերների պայմաններում։ Այս համատեքստում մշակութային ժառանգության հարցը դիտարկվում է նաև միջազգային պահպանական սկզբունքների և հուշարձանների գիտական փաստագրման նշանակության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր կերպով ներկայացնելու Արցախի հայկական մշակութային ժառանգության տարբեր շերտերը, դրանց պատմական զարգացումը և նշանակությունը՝ միաժամանակ ընդգծելով սկզբնաղբյուրների քննադատական համադրման և նյութական մշակույթի համակարգված ուսումնասիրման կարևորությունը տարածաշրջանի պատմության հետազոտության համար։
Updated: 2026-09-24
Other Subjects
Գաղափարախոսական աշխատանքը գրադարաններում : (Մեթոդական հանձնարարականներ)
Այս մեթոդական հրահանգների ժողովածուն նվիրված է գրադարաններում գաղափարախոսական աշխատանքի կազմակերպման, բովանդակության և իրականացման հիմնական սկզբունքներին։ Նյութում ներկայացվում են գրադարանային գործունեության այն ուղղությունները, որոնք նախատեսված են ընթերցողների հետ նպատակային աշխատանք իրականացնելու, հասարակական և մշակութային թեմաների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածման և գրադարանի միջոցով կրթադաստիարակչական գործունեության կազմակերպման համար։ Մեթոդական մոտեցումները կարող են ներառել ընթերցողների սպասարկման տարբեր ձևերի, գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, բանավոր և տեսողական քարոզչության, գրականության ընտրության ու ներկայացման, ինչպես նաև ընթերցանության խթանման մեթոդների նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի դերին՝ որպես տեղեկատվական և մշակութային միջնորդի, որը կազմակերպում է ընթերցողի և գրքային ֆոնդի փոխհարաբերությունը և նպաստում գրականության նպատակային օգտագործմանը։ Աշխատությունը կարող է ներկայացնել գրադարանային միջոցառումների պլանավորման, կազմակերպման և արդյունավետության գնահատման սկզբունքներ՝ հաշվի առնելով ընթերցողների տարիքային, մասնագիտական և հետաքրքրությունների առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև գրադարանային ֆոնդերի նպատակային օգտագործումը՝ թեմատիկ ցուցադրությունների, մատենագիտական ակնարկների, ընթերցողական կոնֆերանսների, քննարկումների և այլ միջոցառումների միջոցով։ Մեթոդական հանձնարարականների բնույթը ենթադրում է գործնական ուղղվածություն․ նյութը կարող է առաջարկել աշխատանքի կազմակերպման ձևեր, օրինակելի մոտեցումներ և միջոցառումների անցկացման վերաբերյալ խորհուրդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գրադարանների աշխատակիցներին համակարգված կերպով իրականացնել իրենց առջև դրված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև գրադարանների՝ որպես տեղեկատվական, կրթական և մշակութային հաստատությունների գործառույթների պատմական զարգացման համատեքստում, քանի որ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային առաջնահերթությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մեթոդիստների, գրադարանային համակարգերի ղեկավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, գրադարանագիտության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-12