Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1977, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

History

Աշխատությունը նվիրված է VI դարում՝ Բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս I-ի կառավարման ժամանակաշրջանում (527–565 թթ.), Հայաստանի քաղաքական, վարչական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային պատմության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայկական տարածքների ռազմավարական նշանակությունը Բյուզանդական կայսրության արտաքին քաղաքականության մեջ, հայ-բյուզանդական հարաբերությունների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանում Բյուզանդիայի ու Սասանյան Պարսկաստանի միջև ծավալվող քաղաքական ու ռազմական հակամարտությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հուստինիանոսի իրականացրած վարչական և իրավական բարեփոխումներին, բյուզանդական տիրապետության տակ գտնվող հայկական տարածքների կառավարման վերակազմակերպմանը և տեղական իշխանական համակարգի վրա դրանց ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են հայկական նախարարական տների դիրքը, ավանդական իշխանական հարաբերությունների փոփոխությունները և կենտրոնական կայսերական իշխանության վերահսկողության ամրապնդմանն ուղղված միջոցառումները։ Դիտարկվում են հայկական բնակչության սոցիալական և տնտեսական դրությունը, հողատիրական հարաբերությունները, հարկային պարտավորությունները և ռազմական ծառայության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են հայերի մասնակցությունը բյուզանդական բանակի և պետական կառավարման համակարգի գործունեությանը, ինչպես նաև հայազգի զինվորականների ու պաշտոնյաների դերը կայսրության քաղաքական կյանքում։ Անդրադարձ է կատարվում քրիստոնեական եկեղեցու դիրքին, հայկական և բյուզանդական եկեղեցական հարաբերություններին, դավանաբանական տարաձայնություններին և կրոնական քաղաքականության ազդեցությանը հայ հասարակության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ժամանակաշրջանի բյուզանդական, հայկական և այլ պատմական սկզբնաղբյուրներ, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել քաղաքական իրադարձությունների ընթացքը և գնահատել կայսերական բարեփոխումների հետևանքները։ Առանձնացվում են հայկական տարածքների վարչական բաժանման, սահմանային պաշտպանության, ամրաշինության և ռազմական ենթակառուցվածքների զարգացման հարցերը։ Կարևորվում են նաև հայկական հասարակության ինքնության պահպանման, տեղական ավանդույթների շարունակականության և բյուզանդական քաղաքական ու մշակութային ազդեցությունների փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության, հայ-բյուզանդական կապերի և տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բյուզանդագետների, հայագետների, միջնադարագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է փորձարարական տվյալների հիման վրա բազմաչափ համակարգերի կառավարման դինամիկական մոդելների մշակման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է իրական համակարգերի փորձարարական դիտարկումների և չափումների արդյունքների միջոցով կառուցել այնպիսի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հնարավորինս ճշգրիտ կարտացոլեն համակարգի դինամիկական վարքը և կարող են կիրառվել կառավարման խնդիրների լուծման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բազմամուտք և բազմաելք համակարգերի առանձնահատկությունները, համակարգի մուտքային և ելքային ազդանշանների միջև փոխկապակցվածությունը, դինամիկական գործընթացների նույնականացման մեթոդները և փորձարարական տվյալների մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելի կառուցվածքի ընտրությանը, պարամետրերի գնահատմանը, չափումների սխալների և աղմուկների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև ստացված մոդելների համապատասխանության և ճշգրտության գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է կառուցված մոդելների կիրառումը կառավարման ալգորիթմների մշակման և համակարգի աշխատանքի օպտիմալացման գործընթացում։ Փորձարարական տվյալների վրա հիմնված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնել իրական օբյեկտների վարքի այն առանձնահատկությունները, որոնք միշտ չէ, որ հնարավոր է ամբողջությամբ նկարագրել միայն տեսական մոդելներով։ Աշխատության մեջ դիտարկվող մեթոդները կարող են կիրառվել արդյունաբերական, տեխնոլոգիական, էներգետիկ և այլ բարդ համակարգերի կառավարման խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել բազմաթիվ փոխկապակցված մուտքեր և ելքեր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կառավարման համակարգերի մոդելավորման, նույնականացման և ավտոմատ կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կառավարման տեսության, ավտոմատացման, համակարգերի նույնականացման, մաթեմատիկական մոդելավորման և ինժեներական կիբեռնետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, գրականագետ և հասարակական գործիչ Պարույր Սևակի կյանքի ու ստեղծագործական ժառանգության ամբողջական մատենագիտական ներկայացմանը։ Այն կազմված է կենսագրական և մատենագիտական նյութերի համադրությամբ և ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հետևելու գրողի կյանքի հիմնական փուլերին, գրական գործունեության զարգացմանը, ստեղծագործությունների հրապարակումներին և նրա մասին տարբեր տարիներին ստեղծված գրականագիտական ու քննադատական ուսումնասիրություններին։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այստեղ մեկտեղված են ոչ միայն Սևակի առանձին գրքերը, բանաստեղծություններն ու ժողովածուները, այլև պարբերական մամուլում, ժողովածուներում և այլ հրատարակություններում լույս տեսած նրա ստեղծագործությունները։ Մատենագիտական բաժինը կարող է ներառել նաև թարգմանությունների, տարբեր հրատարակությունների, գրականագիտական հոդվածների, գրախոսությունների և այլ նյութերի վերաբերյալ տեղեկություններ՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու բանաստեղծի ստեղծագործությունների տարածման ու ընկալման մասին։ Առանձին կարևորություն ունի Սևակի մասին գրականության մատենագիտությունը, որը ներկայացնում է նրա ստեղծագործությանը նվիրված հոդվածները, մենագրությունները, ուսումնասիրությունները, հիշողությունները և այլ հրապարակումները։ Այսպիսով, գիրքը ոչ միայն տեղեկատու բնույթի հրատարակություն է, այլև արժեքավոր գործիք Սևակի գրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Կենսագրական նյութերի ընդգրկումը մատենագիտական ցանկերի հետ մեկտեղ թույլ է տալիս ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկել պատմական և կենսագրական համատեքստում՝ կապելով գրողի կյանքի կարևոր իրադարձությունները նրա գրական գործունեության տարբեր փուլերի հետ։ Հատուկ հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել Սևակի ստեղծագործությունների հրատարակչական պատմությունը, քանի որ տարբեր տարիների հրատարակությունները, ժողովածուները և վերահրատարակությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու նրա ստեղծագործությունների տարածմանն ու հետագա ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նաև այն հետազոտողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են 20-րդ դարի հայ գրականությունը, խորհրդահայ գրական գործընթացը, Պարույր Սևակի պոեզիայի զարգացման առանձնահատկությունները և նրա ազդեցությունը հետագա հայ գրականության վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մատենագետներին, բանասիրության ֆակուլտետների ուսանողներին, գրադարանավարներին, ուսուցիչներին և Սևակի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համակարգված ձևով ներկայացնում է Պարույր Սևակի կենսագրական ու գրական ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվությունը և կարող է ծառայել որպես հուսալի մեկնակետ նրա ստեղծագործության հետագա ուսումնասիրությունների, աղբյուրների որոնման և գիտական աշխատանքների պատրաստման համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է սիլիցիումի երկօքսիդի հիմքով նյութերի մակերևույթի քիմիական ձևափոխման նոր մեթոդների մշակմանը և ստացված սորբենտների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են սիլիկահողերի մակերևութային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ակտիվ ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթը և դրանց մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխազդեցությունների հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևույթի ֆունկցիոնալացման եղանակներին, տարբեր օրգանական և անօրգանական միացությունների միջոցով սորբենտների հատկությունների նպատակային փոփոխմանը, ինչպես նաև սորբցիոն ակտիվության և ընտրողականության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են քիմիական ձևափոխման պայմանների ազդեցությունը նյութերի ծակոտկեն կառուցվածքի, տեսակարար մակերեսի, ջերմային կայունության և կլանման կարողության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված սորբենտների կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրման մեթոդներին, տարբեր նյութերի նկատմամբ դրանց սորբցիոն հատկությունների գնահատմանը և կլանման գործընթացների մեխանիզմների բացահայտմանը։ Դիտարկվում են նաև մշակված նյութերի կիրառման հեռանկարները անալիտիկ քիմիայում, քրոմատոգրաֆիայում, արդյունաբերական գործընթացներում և շրջակա միջավայրի աղտոտիչների հեռացման տեխնոլոգիաներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիկոսների, նյութագետների, քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների և ֆունկցիոնալ սորբենտների մշակմամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը միկրոտնտեսագիտության և սպառողական վարքագծի տեսության ոլորտի ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է պահանջարկի ձևավորման մեխանիզմների, սպառողական ընտրության տրամաբանության և շուկայական վարքագծի տնտեսական վերլուծության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, մարքեթինգի և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են պահանջարկի տեսության հիմնարար հասկացությունները՝ պահանջարկի օրենքը, գնի և եկամտի փոփոխության ազդեցությունը սպառողական ընտրության վրա, ինչպես նաև շուկայի հավասարակշռության ձևավորման սկզբունքները, բացատրվում է սպառողական վարքագծի մոդելավորումը՝ օգտակարության տեսության հիման վրա, ներառյալ սահմանային օգտակարության և բյուջետային սահմանափակման գաղափարները, մանրամասն քննարկվում են սպառողի ընտրության օպտիմալացման խնդիրները և տարբեր ապրանքների միջև փոխարինելիության ու լրացնողության ազդեցությունները պահանջարկի վրա, աշխատությունը անդրադառնում է նաև եկամտի բաշխման, գնային սպասումների և շուկայական տեղեկատվության դերի ազդեցությանը սպառողական որոշումների վրա, ներկայացվում են պահանջարկի էլաստիկության տեսակները՝ գնային, եկամտային և խաչաձև էլաստիկություն, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակությունը տնտեսական վերլուծության և բիզնես որոշումների մեջ, գրքում ընդգծվում է սպառողական վարքագծի տեսության դերը ժամանակակից շուկայական տնտեսության հասկացման, մարքեթինգային ռազմավարությունների ձևավորման և տնտեսական քաղաքականության մշակման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է տեսական միկրոտնտեսագիտական հիմքերը և գործնական վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով սպառողական վարքագծի և պահանջարկի ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության շրջանակներում քաղաքացիական հայցի ինստիտուտի ուսումնասիրությանը, դրա իրավական բնույթին, կիրառման առանձնահատկություններին և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ հանցագործության հետևանքով անձին, կազմակերպությանը կամ այլ իրավատիրոջ պատճառված գույքային կամ այլ վնասի հատուցման պահանջը ներկայացվում և քննվում է քրեական վարույթի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են քաղաքացիական հայցի ներկայացման հիմքերը, հայցվոր և պատասխանող կողմերի դատավարական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև հայցի ընդունման, ապահովման, քննության և լուծման հետ կապված ընթացակարգային հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրեական գործով հանցագործության և դրա հետևանքով պատճառված վնասի միջև պատճառահետևանքային կապի հաստատմանը, վնասի բնույթի և չափի որոշմանը, ինչպես նաև համապատասխան ապացույցների ձեռքբերման և գնահատման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև քրեական և քաղաքացիական իրավական հարաբերությունների փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են տարբեր իրավական ոլորտների նորմերը համադրվել մեկ դատավարական գործընթացի շրջանակում։ Առանձին կարևորություն է տրվում քաղաքացիական հայցի ապահովման միջոցներին, վնասի փոխհատուցման արդյունավետությանը և տուժողի իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև այն գործնական իրավիճակները, երբ քրեական վարույթի դադարեցումը, արդարացման դատավճիռը, հանցագործության իրավական որակավորման փոփոխությունը կամ այլ դատավարական հանգամանքներ ազդեցություն են ունենում քաղաքացիական հայցի հետագա ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրներին՝ կապված դատական մարմինների կողմից քաղաքացիական պահանջների քննության միասնականության, վնասի ապացուցման չափանիշների և դատավարական երաշխիքների արդյունավետության հետ։ Ուսումնասիրության նպատակներից է բացահայտել գործող կարգավորման բացերը և առաջարկել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ապահովելու վնաս կրած անձանց իրավունքների առավել արդյունավետ պաշտպանությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ քաղաքացիական հայցի արդյունավետ կիրառումը կարող է նպաստել քրեական վարույթի շրջանակում տուժողի իրավունքների ամբողջական վերականգնմանը և առանձին քաղաքացիական դատավարության անհրաժեշտության նվազեցմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, իրավաբան-հետազոտողների, դասախոսների և քրեական ու քաղաքացիական դատավարության ոլորտներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։